Từ sản xuất công nghiệp, nông nghiệp đến kinh tế biển, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang ngày càng tạo dấu ấn rõ nét trong quá trình phát triển của thành phố Quảng Ninh.
Bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, thành phố đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào thực tiễn, lấy doanh nghiệp làm trung tâm đổi mới, qua đó nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng bền vững.
Công nghệ đi sâu vào sản xuất
Những năm gần đây, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang trở thành xu hướng ngày càng rõ nét trong cộng đồng doanh nghiệp Quảng Ninh. Từ tự động hóa dây chuyền, số hóa quy trình quản lý đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và các nền tảng quản trị số, công nghệ đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh.
Trong công nghiệp, nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền tự động, thiết bị công nghệ hiện đại, đồng thời số hóa các khâu từ thiết kế, sản xuất đến kiểm soát chất lượng. Việc đồng bộ hóa quy trình không chỉ giảm nhân công, rút ngắn thời gian chế tạo, nâng cao độ chính xác mà còn tạo nền tảng để phát triển những sản phẩm có hàm lượng khoa học công nghệ cao, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, quá trình chuyển đổi cũng diễn ra từ sản xuất đến quản lý. Nhiều mô hình chăn nuôi, trồng trọt ứng dụng công nghệ cao, quản lý sản xuất bằng dữ liệu, tự động hóa sơ chế, phân loại và đóng gói đang được triển khai. Chẳng hạn, một số cơ sở chăn nuôi đã đầu tư dây chuyền phân loại, xử lý sản phẩm với công suất hàng chục nghìn đơn vị mỗi giờ, kết hợp quản lý đàn bằng công nghệ số. Qua đó, quy trình sản xuất từng bước được chuẩn hóa, chất lượng sản phẩm được nâng lên, đồng thời tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường.
Tại khu vực ven biển, công nghệ cũng đang mở ra hướng phát triển mới. Các mô hình nuôi biển quy mô công nghiệp, sử dụng lồng bè vật liệu tiên tiến, hệ thống vận hành hiện đại và đa dạng đối tượng nuôi đang từng bước hình thành. Cách làm này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn hướng tới xây dựng chuỗi giá trị thủy sản từ nuôi trồng, chế biến đến tiêu thụ, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường biển.
Khoa học công nghệ cũng được đẩy mạnh trong nghiên cứu, bảo tồn và phục tráng nguồn giống cây dược liệu; phát triển sản phẩm OCOP; xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Từ đó, nhiều sản phẩm có thêm cơ hội nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường trong nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.
Theo thống kê, Quảng Ninh hiện có 35 doanh nghiệp khoa học công nghệ, tăng 25% so với đầu năm 2025. Phần lớn các doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng AI, IoT, Big Data, tự động hóa và các nền tảng quản trị số. Đáng chú ý, doanh thu từ các sản phẩm ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại phần lớn doanh nghiệp khoa học công nghệ chiếm trên 70% tổng doanh thu. Đây là minh chứng cho xu hướng công nghệ ngày càng gắn chặt với năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.
Đưa tinh thần Nghị quyết 57 vào thực tiễn
Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng, tạo động lực mới cho phát triển đất nước. Với Quảng Ninh, tinh thần đó đang được cụ thể hóa bằng việc đưa công nghệ trở thành một cấu phần ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội.
Tỉnh đã xây dựng các kế hoạch, chiến lược về dữ liệu, chuyển đổi số và chương trình khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đến năm 2030. Cùng với đó, nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực này tiếp tục được tăng cường. Riêng 8 tháng năm 2026, Quảng Ninh chi 291,7 tỷ đồng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tăng 5,3 lần so với cùng kỳ năm 2025.
Hạ tầng số, dữ liệu và các nền tảng số đang được chú trọng đầu tư, từng bước trở thành một bộ phận quan trọng của hạ tầng phát triển. Đây là cơ sở để đổi mới phương thức quản trị, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và thúc đẩy hình thành các mô hình sản xuất, kinh doanh dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Một hướng đi đáng chú ý là tăng cường liên kết nghiên cứu và ứng dụng. Tháng 4/2026, Quảng Ninh ký thỏa thuận hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam về nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. Trọng tâm hợp tác hướng vào các lĩnh vực có ý nghĩa trực tiếp đối với phát triển địa phương như quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, kinh tế biển, đô thị thông minh và ứng phó biến đổi khí hậu.
Trong phát triển kinh tế biển, nhiều hướng nghiên cứu được đặt ra như quan trắc tự động môi trường, đánh giá sức tải hệ sinh thái, dự báo rủi ro thiên tai, ứng dụng công nghệ sinh học trong nuôi trồng thủy sản và phát triển các sản phẩm biển có giá trị cao. Đây là hướng tiếp cận nhằm khai thác tốt hơn lợi thế biển, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng và tính bền vững của kinh tế biển.
Cùng với đó, AI, dữ liệu lớn và các nền tảng số được định hướng ứng dụng sâu hơn trong du lịch, logistics, công nghiệp chế biến, chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao và quản lý nhà nước. Chuyển đổi số vì vậy không chỉ dừng ở việc đưa quy trình lên môi trường số, mà hướng tới thay đổi phương thức quản trị và tạo ra những giá trị mới.
Doanh nghiệp là trung tâm đổi mới
Để khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Quảng Ninh đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với sự tham gia của Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm.
Trọng tâm là thúc đẩy kết nối cung-cầu công nghệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nguồn; đồng thời nghiên cứu xây dựng không gian thử nghiệm đối với các chính sách và công nghệ mới. Qua đó, những ý tưởng có khả năng ứng dụng sẽ có điều kiện được kiểm chứng, hoàn thiện và nhân rộng.
Cùng với phát triển công nghệ, yêu cầu về nguồn nhân lực cũng ngày càng cao. Quảng Ninh chú trọng nâng cao chất lượng nhân lực số, phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, đưa các nền tảng số và tiện ích của Đề án 06 đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp.
Nghị quyết 57-NQ/TW đang mở ra yêu cầu mới: khoa học công nghệ không chỉ phục vụ sản xuất mà phải trở thành một trong những động lực hình thành mô hình tăng trưởng mới. Với Quảng Ninh, quá trình này đang được cụ thể hóa từ những dây chuyền sản xuất tự động, mô hình nông nghiệp công nghệ cao đến các dự án kinh tế biển và hệ thống dữ liệu phục vụ quản trị.
Khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được gắn chặt hơn với doanh nghiệp, thị trường và nhu cầu thực tiễn, công nghệ sẽ tiếp tục tạo thêm năng suất, giá trị và không gian phát triển mới. Đây cũng là nền tảng để Quảng Ninh từng bước hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.
(Vietnam+)