Bỏ qua điều hướng

Khởi nghiệp công ty 1 người: Xu hướng mới hay chỉ là trào lưu nhất thời của giới trẻ Trung Quốc?

Khởi nghiệp công ty 1 người:
Xu hướng mới hay chỉ là trào lưu nhất thời của giới trẻ Trung Quốc?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Chán ngán cuộc đua khốc liệt, nhiều người đang thử vận may bằng cách khởi nghiệp với công ty AI chỉ có một người. Tuy nhiên, theo tờ The Wall Street Journal, họ phải đối mặt với một thị trường khắc nghiệt.

Giới trẻ Trung Quốc khởi nghiệp với công ty 1 người - Ảnh 1.

AI đã khiến mô hình khởi nghiệp siêu nhỏ này trở nên khả thi, đặc biệt đối với những người không có kinh nghiệm lập trình - Ảnh: WSJ

Wu Songyun (35 tuổi) thường xuyên rơi vào trạng thái căng thẳng, trằn trọc, khó ngủ vì thời gian làm việc kéo dài và những yêu cầu khắt khe của người sếp khó tính.

Năm 2024, cô nghỉ việc để khởi nghiệp với TideFlow - một ứng dụng theo dõi giấc ngủ, cung cấp các bài tập thiền và đưa ra những khuyến nghị giúp người dùng nghỉ ngơi tốt hơn.

Làn sóng khởi nghiệp với công ty 1 người

"Áp lực công việc quá sức chịu đựng, còn bây giờ tôi thấy khá hơn", Wu nói. Như ứng dụng của cô được tung ra trong một thị trường cạnh tranh khốc liệt tại Trung Quốc vẫn chưa thể phát triển.

TideFlow hiện chỉ có khoảng 1.000 người dùng. Trong đó chỉ có 35 người là khách hàng trả phí. Công ty của cô đều đặn thua lỗ mỗi tháng. Wu đặt mục tiêu thoát khỏi cuộc đua khốc liệt và tìm kiếm cơ hội việc làm trong một thị trường lao động ảm đạm.

Năm ngoái, Trung Quốc có hơn 7 triệu công ty mới chỉ có một người, bao gồm cả những doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực khởi nghiệp AI được thành lập, tăng khoảng 42% so với năm 2024.

Lo ngại về tình trạng thất nghiệp gia tăng ở người trẻ, Bắc Kinh đang đón nhận làn sóng khởi nghiệp mới này. Chính quyền địa phương cung cấp nhà ở và không gian văn phòng được trợ giá, cũng như các phiếu hỗ trợ để người dùng có thể tiếp cận năng lực AI với chi phí thấp hơn.

Đối với gen Z và thế hệ Millennials tại Trung Quốc, khởi nghiệp có thể mang tính bắt buộc nhiều hơn. Một số người thành lập công ty 1 người sau khi bị các công ty công nghệ lớn sa thải, trong khi những người khác tìm kiếm một lựa chọn thay thế cho guồng quay khắc nghiệt của văn hóa doanh nghiệp ở Trung Quốc.

Giới trẻ Trung Quốc khởi nghiệp với công ty 1 người - Ảnh 2.

Ngay cả với sự hậu thuẫn của các vườn ươm và chính phủ, những doanh nghiệp 1 người vẫn phải đối mặt với vô vàn thách thức - Ảnh: WSJ

Chật vật kiếm tiền nhưng tự do

Hàng trăm vườn ươm doanh nghiệp siêu nhỏ, một số được chính phủ hỗ trợ đang mọc lên tại các trung tâm công nghệ như Hàng Châu và Thâm Quyến.

Tại một cộng đồng dành cho các doanh nghiệp 1 người ở Hàng Châu có tên Honghub, mong muốn tìm kiếm sự tự chủ này được thể hiện rõ ràng. Honghub do Johnny Zou, một nhà đầu tư có trụ sở tại Hong Kong thành lập vào tháng 9 năm ngoái.

Nơi đây là mái nhà của hơn 50 công ty chỉ có 1 người, nhiều công ty trong số đó nhận được khoản vốn khởi nghiệp lên tới 50.000 USD từ vườn ươm. Khoảng 1/3 những người sáng lập là các doanh nhân khởi nghiệp nhiều lần, trong khi số khác từng làm việc tại một công ty công nghệ lớn.

Hàng Châu là địa điểm phù hợp cho Honghub vì đây là một trung tâm thương mại điện tử và AI. Chính quyền địa phương cũng đang tích cực tìm cách thu hút những cộng đồng này, triển khai một kế hoạch mới vào tháng 3 nhằm thu hút 1.000 người vận hành doanh nghiệp 1 người trong năm nay.

Honghub khảo sát 1.500 công ty 1 người cho kết quả hơn một nửa trong số này có doanh thu dưới 1.000 USD/tháng. AI đã khiến mô hình khởi nghiệp siêu nhỏ trở nên khả thi, đặc biệt với những người không có kinh nghiệm lập trình. Theo khảo sát này, 3/4 các nhà sáng lập công ty 1 người không có nền tảng kỹ thuật.

Haoyu Liu đang làm kỹ sư phần mềm tại công ty thương mại điện tử ở New York nói "phải trở thành ông chủ của chính mình" mới mong tồn tại trong thời đại AI với tốc độ tự động hóa nhanh chóng và những làn sóng sa thải.

Quan trọng hơn anh muốn tự do. Vậy là năm ngoái anh quyết định trở về Trung Quốc xây dựng một ứng dụng chiêm tinh, tự mình vận hành toàn bộ hoạt động, sử dụng AI để thiết kế ứng dụng, xử lý các công việc hành chính và viết tài liệu tiếp thị.

Nhưng khi việc kinh doanh chiêm tinh vẫn chưa tiến đến giai đoạn kiếm tiền, Liu đã quyết định chuyển hướng sang xây dựng một ứng dụng trò chơi AI.

Ngay cả khi có sự hậu thuẫn của các vườn ươm và chính phủ, những doanh nghiệp 1 người vẫn phải đối mặt với những thách thức thực tế, việc tìm kiếm vốn đầu tư và khách hàng rất khó khăn.

Một thực tế là những công ty 1 người thường xuyên thay đổi mô hình kinh doanh. Sau khi đạt được thành công, một số công ty từ bỏ mô hình một người bằng cách tuyển thêm nhân viên hoặc được một công ty lớn hơn mua lại.

"Chúng tôi thích mức độ tự do mà việc khởi nghiệp mang lại. Bạn có thể nghỉ ngơi bất cứ khi nào mình muốn", Haoyu Liu - một trong những bạn trẻ khởi nghiệp công ty 1 người nói.

Giới trẻ Trung Quốc khởi nghiệp với công ty 1 người - Ảnh 3.Thêm startup Việt nhập cuộc đua xe máy điện

Một startup Việt đặt mục tiêu đưa những dòng xe máy điện, xe đạp điện đầu tiên ra thị trường vào mùa hè năm 2027.

Làn sóng khởi nghiệp công ty một người đang bùng nổ tại Trung Quốc như một lối thoát cho giới trẻ trước áp lực công việc khốc liệt và thị trường lao động ảm đạm. Với sự hỗ trợ của công nghệ trí tuệ nhân tạo, mô hình này cho phép những cá nhân không có kinh nghiệm lập trình tự vận hành doanh nghiệp riêng. Điển hình như Wu Songyun, 35 tuổi, đã nghỉ việc để thành lập TideFlow, một ứng dụng theo dõi giấc ngủ và hỗ trợ thiền định. Năm qua, Trung Quốc ghi nhận hơn 7 triệu doanh nghiệp một người mới được thành lập, tăng khoảng 42% so với thời điểm trước đó. Nhằm hỗ trợ thế thế trẻ trước nguy cơ thất nghiệp, chính quyền địa phương cùng các vườn ươm tại Hàng Châu và Thâm Quyến đã cung cấp văn phòng trợ giá cũng như phiếu hỗ trợ tiếp cận năng lực AI. Tại Hàng Châu, cộng đồng Honghub do nhà đầu tư Johnny Zou thành lập vào tháng 9 năm ngoái đã trở thành mái nhà của hơn 50 công ty siêu nhỏ với khoản vốn ban đầu lên tới 50.000 USD. Dù nhận được sự đồng hành từ các vườn ươm và chính sách ưu đãi, những nhà sáng lập vẫn đối mặt với môi trường kinh doanh đầy thách thức. Ứng dụng TideFlow của Wu Songyun hiện chỉ đạt khoảng 1.000 người dùng với 35 khách hàng trả phí, khiến doanh nghiệp rơi vào cảnh đều đặn thua lỗ mỗi tháng. Thực tế này chứng minh rằng việc khởi nghiệp công ty một người tuy mang lại sự tự do cá nhân nhưng khó có thể bảo đảm thành công tài chính nhanh chóng.