Bỏ qua điều hướng
•

Khởi nghiệp từ... bã mía

Khởi nghiệp từ... bã mía
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Xuất phát từ thực trạng nông dân sử dụng thuốc nhiều chất kháng sinh trong nuôi tôm làm cho đất bị ô nhiễm trên diện rộng ở ĐBSCL, Ngô Đình Khải, cựu sinh viên trường Đại học Trà Vinh đã nghiên cứu sản phẩm sử dụng bã mía xử lý ao tôm chống ô nhiễm, giúp tôm sinh trưởng nhanh, sạch.

Ngô Đình Khải (24 tuổi ở ấp Chợ, thị trấn Cù Lao Dung, Cù Lao Dung, Sóc Trăng) là anh cả trong gia đình có 2 anh em, cha mẹ làm nghề nông nên cuộc sống khá vất vả, bấp bênh. Gia đình có hơn 1 ha, trước đây trồng mía thua lỗ rồi chuyển sang nuôi tôm. Khải mới tốt nghiệp đại học, ngành Luật trường Đại học Trà Vinh. Mặc dù học luật nhưng ngay từ những ngày đầu là sinh viên, Khải đã nung nấu ý tưởng khởi nghiệp. Khải tự định hướng cho mình khi tham gia các khóa tập huấn, đào tạo về khởi nghiệp, học hỏi các chuyên gia, những người đi trước...

ĐBSCL là vùng trọng điểm của cả nước về nuôi trồng thủy sản và đang phát triển mạnh nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú ở các tỉnh ven biển. Thế nhưng, ngành nuôi tôm đang đứng trước tình hình ngày một khó khăn do người nuôi sử dụng thuốc nhiều chất kháng sinh làm cho đất bị nhiễm trên diện rộng. ĐBSCL cũng dẫn đầu cả nước về sản lượng và diện tích trồng mía nhưng nhiều năm trở lại đây giá mía thấp, có lúc người dân phải đốn bỏ vì thu hoạch không đủ tiền trả nhân công đốn. Trước thực trạng này, Ngô Đình Khải đã nảy ra ý tưởng dùng bã mía để xử lý ao nuôi tôm.

Trước đó ở ĐBSCL đã có người sử dụng bã mía để xử lý ao tôm. Tuy nhiên sản phẩm từ bã mía của Khải trong quá trình lên men hỗn hợp lại hoàn toàn khác. Khải cấy vi sinh lên bột bã mía; trong bã mía có thành phần xốp, là nơi ở của vi sinh, cung cấp dinh dưỡng cho vi sinh. Điều này một mặt nhân lên gấp nhiều lần số lượng vi sinh khi đánh xuống ao, mặt khác giải quyết vấn đề môi trường ao tôm như khí độc, tảo độc; giúp tôm phát triển, tạo môi trường tự nhiên cho tôm sinh trưởng. Từ đây Khải hướng đến sản xuất tôm sạch phục vụ xuất khẩu.

“Mía là nguồn cung cấp thức ăn, môi trường cho hệ vi sinh có lợi phát triển để át chế các vi khuẩn gây bệnh cho tôm. Còn bột bã mía giúp ổn định môi trường, tạo thức ăn tự nhiên cho tôm, phục hồi khoáng chất cho đất. Ban đầu tôi thử nghiệm trong ao nuôi tôm của gia đình và vài hộ gần nhà. Đến lúc thu hoạch, so sánh với những ao không dùng sản phẩm, kết quả thu được ao tôm dùng sản phẩm thu hoạch sớm hơn và tiết kiệm được từ 20 - 30% chi phí", Khải chia sẻ.

Hiện gia đình ông Nhâm Văn Trung (ở thị trấn Cù Lao Dung, Sóc Trăng) có 6 ao với 2 ha nuôi tôm đang sử dụng sản phẩm của Khải. Ông Trung đánh giá, sản phẩm có lợi cho môi trường và giúp tôm bắt mồi nhanh, mau lớn. Gần đây có khoảng chục hộ nông dân nuôi tôm ở huyện Duyên Hải, Trà Cú (Trà Vinh) bắt đầu thử nghiệm sản phẩm của Khải và đều đánh giá tốt.

"Sản phẩm ưu việt hơn nhờ những vi sinh vật có lợi trong bã mía được lên men tự nhiên nên không để ảnh hưởng môi trường nuôi về sau. Bã mía có thể đóng gói dạng khô và được bảo quản lâu hơn. Hơn nữa khác với các dạng vi sinh khác trên thị trường là không để lại hàm lượng hữu cơ lớn dưới đáy ao trong 1 vụ nuôi”, Khải nói thêm. 

Anh Nguyễn Văn Vũ An, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên khởi nghiệp trường Đại học Trà Vinh cho biết, nhà trường không khuyến khích sinh viên khởi nghiệp trong lúc còn đi học. Tuy nhiên nhà trường luôn tạo môi trường thuận lợi về chính sách, kết nối các quỹ, kiến thức, hoàn thiện sản phẩm... cho sinh viên. "Hướng của trường kỳ vọng là sau khi ra trường thì các em sẽ khởi nghiệp được. Điển hình như bạn Ngô Đình Khải, sau khi ra trường là đã thành lập doanh nghiệp và tự tin khởi nghiệp", anh An nói.

Mô hình nuôi tôm tại Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm môi trường đất và nước trên diện rộng do tình trạng lạm dụng chất kháng sinh kéo dài. Trước thực trạng này cùng cuộc khủng hoảng giá mía khiến người dân địa phương gặp nhiều khó khăn, Ngô Đình Khải, 24 tuổi, cựu sinh viên ngành Luật Trường Đại học Trà Vinh, đã nghiên cứu giải pháp tận dụng nguồn phụ phẩm bã mía để xử lý ao tôm. Ý tưởng này vừa giúp giải quyết đầu ra cho cây mía, vừa mở ra hướng đi bền vững cho ngành thủy sản địa phương. Sản phẩm của Ngô Đình Khải tạo sự khác biệt nhờ phương pháp cấy vi sinh trực tiếp lên bột bã mía thông qua quá trình lên men tự nhiên. Cấu trúc xốp của bã mía đóng vai trò làm giá thể bảo tồn và nhân bản hệ vi sinh có lợi, đồng thời cung cấp nguồn dinh dưỡng giúp xử lý triệt để các loại khí độc, tảo độc và phục hồi khoáng chất cho đất. Nhờ đặc tính đóng gói dạng khô bảo quản lâu dài, giải pháp này hạn chế tối đa tích tụ hàm lượng hữu cơ dưới đáy ao, giảm thiểu ô nhiễm tồn dư sau mỗi vụ nuôi. Thử nghiệm thực tế tại hộ gia đình cùng các trang trại nuôi tôm ở Sóc Trăng và Trà Vinh cho thấy tôm sinh trưởng tốt, bắt mồi nhanh và rút ngắn thời gian thu hoạch. Việc áp dụng bột bã mía lên men giúp người nuôi tôm tiết kiệm từ 20% đến 30% chi phí sản xuất so với các phương pháp truyền thống. Sự đồng hành từ Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên khởi nghiệp Trường Đại học Trà Vinh đã tạo nền tảng vững chắc để dự án hướng tới mục tiêu sản xuất tôm sạch phục vụ thị trường xuất khẩu.