Bỏ qua điều hướng
•

Không béo, ít ăn ngọt, ăn nhiều rau xanh, sao vẫn có chỉ số đường huyết lúc đói ở mức rất cao?

Không béo, ít ăn ngọt, ăn nhiều rau xanh, sao vẫn có chỉ số đường huyết lúc đói ở mức rất cao?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Một người nhiều năm duy trì cân nặng ở mức lý tưởng so với chiều cao, ăn nhiều rau xanh, trái cây và ít ăn đồ ngọt bất ngờ phát hiện đường huyết lúc đói lại ở mức rất cao.

Không béo phì, ít ăn ngọt, ăn nhiều rau xanh,…sao tôi vẫn mắc đái tháo đường? - Ảnh 1.

Dù thân hình mảnh mai vẫn có thể mắc đái tháo đường do nhiều yếu tố khác - Ảnh minh họa

Theo bác sĩ, đái tháo đường không chỉ liên quan đến béo phì hay ăn nhiều đường, mà còn có nhiều yếu tố nguy cơ khác.

Người không béo vẫn có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường

Một người chia sẻ bản thân nhiều năm duy trì cân nặng ở mức lý tưởng, thường ăn nhiều rau xanh, trái cây, uống nhiều nước, ít ăn đồ ngọt và mỗi sáng chỉ uống một ly cà phê sữa. Tuy nhiên kết quả xét nghiệm cho thấy glucose máu đạt 251 mg/dL, tương đương 13,9 mmol/L, cao hơn đáng kể so với ngưỡng chẩn đoán đái tháo đường được ghi trên phiếu xét nghiệm.

Trước kết quả này, người này bày tỏ bất ngờ vì cho rằng mình không có những thói quen thường được liên hệ với bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên người này cũng thừa nhận ít vận động, ăn uống không đúng bữa và thường thức khuya.

Trường hợp trên đặt ra câu hỏi: Vì sao người không thừa cân, ít ăn đồ ngọt vẫn có thể mắc đái tháo đường?

Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cho hay nguyên nhân gây đái tháo đường rất đa dạng, không thể chỉ dựa vào cân nặng hay lượng đồ ngọt tiêu thụ để đánh giá nguy cơ mắc bệnh.

Ngoài tình trạng thừa cân, béo phì và chế độ ăn uống, yếu tố di truyền cũng có thể đóng vai trò quan trọng. Bên cạnh đó, một số bệnh lý liên quan đến tuyến tụy và tình trạng rối loạn dung nạp glucose cũng cần được xem xét khi đánh giá nguyên nhân tăng đường huyết.

"Vì vậy việc một người có vóc dáng gầy, ít ăn đồ ngọt không đồng nghĩa với việc người đó không có nguy cơ mắc đái tháo đường", bác sĩ Mạnh cho hay.

Ít vận động, thức khuya cũng là những yếu tố nguy cơ

Bên cạnh đó, bác sĩ Mạnh nhận định việc có thói quen ít vận động, ăn uống không đúng bữa và thức khuya "là những yếu tố nguy cơ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa".

"Lối sống thiếu vận động, sinh hoạt không điều độ có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có rối loạn chuyển hóa, bệnh tim mạch và rối loạn nội tiết.

Tuy nhiên không thể từ một vài thói quen sinh hoạt mà kết luận đó là nguyên nhân trực tiếp khiến một người mắc đái tháo đường.

Để đánh giá đầy đủ, cần xem xét tiền sử gia đình, tình trạng sức khỏe, các bệnh lý đi kèm và kết quả thăm khám, xét nghiệm", bác sĩ Mạnh khuyến cáo.

Đặc biệt, đường huyết tăng cao không phải lúc nào cũng đi kèm với biểu hiện thừa cân, béo phì. Do đó người có cân nặng bình thường vẫn cần chú ý các dấu hiệu bất thường và chủ động kiểm tra sức khỏe khi có nguy cơ.

Bên cạnh đó bác sĩ khuyến cáo nếu xuất hiện khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân,…. cần đi khám sớm. Trường hợp đường huyết cao kèm nôn ói, đau bụng, thở nhanh sâu, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức cần được cấp cứu vì có thể là dấu hiệu của biến chứng cấp tính.

Các chuyên gia khuyến cáo không nên chỉ dựa vào cân nặng, thói quen ăn ngọt hay cảm giác cơ thể khỏe mạnh để loại trừ nguy cơ đái tháo đường.

Không béo phì, ít ăn ngọt, ăn nhiều rau xanh,…sao tôi vẫn mắc đái tháo đường? - Ảnh 2.Lầm tưởng nguy hiểm về các thực phẩm 'không đường', dùng bao nhiêu cũng được

Nước ngọt không đường, bánh kẹo ăn kiêng hay các gói đường bắp, cỏ ngọt được nhiều người lựa chọn, nhất là người đái tháo đường hay béo phì, dư cân. Chúng được xem là giải pháp thay thế đường, giúp thỏa mãn vị ngọt mà không quá lo ngại về đường huyết hay cân nặng.

Nhiều người duy trì thể trạng cân đối, tích cực ăn rau xanh và hạn chế đồ ngọt nhưng vẫn bất ngờ phát hiện chỉ số glucose máu lúc đói lên tới 251 mg/dL (13,9 mmol/L), vượt xa ngưỡng chẩn đoán đái tháo đường. Thực tế y khoa cho thấy cân nặng lý tưởng hay chế độ ăn ít đường không đồng nghĩa với sự miễn nhiễm hoàn toàn trước căn bệnh này. Theo bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cơ chế phát sinh đái tháo đường rất đa dạng, chịu tác động từ yếu tố di truyền, bệnh lý tuyến tụy và tình trạng rối loạn dung nạp glucose. Việc chỉ dựa vào vóc dáng mảnh mai để loại trừ nguy cơ mắc bệnh là một ngộ nhận phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bên cạnh đó, thói quen ít vận động, ăn uống thất thường và thức khuya kéo dài là những tác nhân tiêu cực trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa cũng như hệ nội tiết. Dù không phải nguyên nhân duy nhất, lối sống thiếu điều độ kết hợp cùng các yếu tố bệnh lý nền có thể đẩy nhanh quá trình tăng đường huyết mà không hề biểu hiện qua thể trạng béo phì. Chuyên gia khuyến cáo mỗi cá nhân cần chủ động tầm soát định kỳ thay vì chỉ dựa vào cảm giác khỏe mạnh chủ quan bên ngoài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân bất thường hoặc các triệu chứng cấp tính như nôn ói, khó thở, rối loạn ý thức, người bệnh cần lập tức đến cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp kịp thời.
amung