So cùng kỳ năm 2025, diện tích lúa hè thu giảm hơn 12.000ha do chuyển đổi sang trồng cây hằng năm, cây lâu năm và nuôi trồng thủy sản. Bù lại, năng suất lúa khô tăng đáng kể, ước đạt 59,56 tạ/ha (tăng khoảng 1,5 tạ/ha). Nổi bật là vùng Đồng bằng sông Cửu Long, năng suất ước đạt 61,27 tạ/ha, cao hơn cùng kỳ 1,95 tạ/ha.
Đối với lúa mùa, tính đến ngày 9/10, cả nước đã gieo sạ hơn 1,35 triệu ha (đạt 92,28% kế hoạch). Trong đó, diện tích thu hoạch đạt hơn 515.000ha, năng suất bình quân đạt khá cao, ở mức 55,3 tạ/ha. Đối với vụ thu đông, diện tích lúa đã xuống giống tính đến ngày 9/10 đạt khoảng 600.000ha, đạt 78,5% kế hoạch và bằng 85,06% so cùng kỳ (diện tích đã cho thu hoạch 104.684 ha, năng suất cao, ước đạt 61,98 tạ/ha). Tiến độ gieo cấy lúa thu đông đang chậm hơn so với năm 2025, nguyên nhân chủ yếu do các địa phương chủ động lùi lịch thời vụ để tránh mưa bão và triều cường xuất hiện sớm.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, diện tích gieo trồng một số loại cây rau màu như: ngô, khoai lang và lạc giảm so với cùng kỳ năm 2025. Tại khu vực phía bắc, diện tích sản xuất rau màu giảm khoảng 19.000ha, nhưng năng suất ở một số nhóm rau, ngô và khoai lang lại tăng. Tại Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ, một số cây rau màu và cây công nghiệp ngắn ngày cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực.
Cụ thể, so cùng kỳ năm 2025, rau các loại có mức tăng đáng kể với diện tích đạt 386.000ha (tăng 12,3%), sản lượng đạt 7,34 triệu tấn (tăng 9,1%); diện tích ngô đạt 78.900ha (tăng 7,5%), sản lượng đạt khoảng 595.000 tấn (tăng 11,7%); diện tích khoai lang đạt 6.000ha (tăng 12,3%), sản lượng 142.100 tấn (tăng 16,1%)…
Đối với nhóm cây lâu năm, nhất là cây ăn quả và một số loại cây công nghiệp, nhiều địa phương cũng ghi nhận kết quả khả quan về năng suất và sản lượng. Dự báo từ nay đến cuối năm, tình hình thời tiết còn diễn biến khó lường.
Để bảo vệ thành quả sản xuất, Phó Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nguyễn Quốc Mạnh đề nghị, các địa phương tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phát triển sản xuất trồng trọt, phấn đấu hoàn thành và vượt các chỉ tiêu kế hoạch năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số theo chỉ tiêu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao.
Trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa mùa, nhất là các trà lúa đã chín, hạn chế thiệt hại do mưa bão và sinh vật gây hại cuối vụ; tổ chức tốt việc thu hoạch, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm cây ăn quả, cây công nghiệp và các cây trồng đến kỳ thu hoạch; tăng cường chăm sóc, bảo vệ diện tích cây trồng còn trên đồng ruộng.
Các địa phương cần chủ động phòng, chống thiên tai và sinh vật gây hại; theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, khí hậu, nguồn nước và tình hình sinh vật gây hại để chủ động xây dựng, điều chỉnh kế hoạch sản xuất, bố trí thời vụ, cơ cấu cây trồng phù hợp; tăng cường các biện pháp phòng, chống hạn hán, ngập úng, rét đậm, rét hại và các hiện tượng thời tiết cực đoan; sẵn sàng phương án tiêu thoát nước, bảo vệ diện tích cây trồng chưa thu hoạch...
Ông Nguyễn Quốc Mạnh lưu ý, các địa phương cần tăng cường điều tra, phát hiện, giám sát chặt chẽ diễn biến sinh vật gây hại trên các cây trồng chủ lực; nâng cao chất lượng dự tính, dự báo, cảnh báo sớm, nhất là đối với các đối tượng có nguy cơ phát sinh thành dịch.
Đối với cây lúa: tập trung theo dõi, phòng, chống bệnh đạo ôn, sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, rầy lưng trắng, sâu đục thân, bệnh bạc lá và chuột; tăng cường giám sát rầy lưng trắng, lấy mẫu kiểm tra vi-rút gây bệnh lùn sọc đen tại những vùng có nguy cơ; kịp thời khoanh vùng, hướng dẫn biện pháp phòng, chống khi phát hiện nguồn bệnh; tổ chức diệt chuột đồng loạt, ưu tiên trước gieo cấy và các giai đoạn cây trồng dễ bị gây hại.
Đối với cây ngô, rau màu và cây công nghiệp ngắn ngày: chủ động điều tra, phát hiện sớm sâu keo mùa thu, các loại sâu ăn lá, bệnh hại rễ, thân, lá; hướng dẫn người sản xuất áp dụng biện pháp phòng, chống phù hợp, hạn chế để sinh vật gây hại phát triển, lây lan trên diện rộng.
Đối với cây ăn quả và cây công nghiệp dài ngày: tăng cường giám sát sinh vật gây hại tại các vùng sản xuất tập trung; hướng dẫn vệ sinh đồng ruộng, cắt tỉa, chăm sóc, bón phân cân đối và áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp nhằm hạn chế nguồn sinh vật gây hại, nâng cao sức chống chịu của cây trồng…
HUỆ MINH