Không gian đặc biệt trưng bày bảo vật quốc gia nghìn năm tuổi

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Trong không gian được thiết kế với ánh sáng nghệ thuật, âm thanh và những làn khói mờ ảo, bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn lần đầu được giới thiệu đến công chúng. Đây là cơ hội để người dân, du khách tận mắt chiêm ngưỡng hiện vật quý có niên đại hơn 1.000 năm. Bảo vật ở di sản chùa Côn Sơn ...

Video không gian trưng bày đặc biệt bảo vật Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn nghìn năm tuổi.

Những ngày này, Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An) đang khẩn trương hoàn thiện không gian trưng bày bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn. Đây là một trong những điểm nhấn đặc biệt trong khuôn khổ Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026, diễn ra từ ngày 17-24/11.

Theo kế hoạch, không gian trưng bày chính thức mở cửa, đón người dân và du khách từ tối 18/11. Đây là lần đầu bảo vật quốc gia này được đưa ra trưng bày rộng rãi, phục vụ người dân và du khách trong cả nước.

Điểm đặc biệt của khu trưng bày là cách bài trí được đầu tư công phu, tạo cảm giác trang nghiêm nhưng không kém phần huyền bí. Bảo vật được đặt ngay ngắn trong tủ kính chuyên dụng, ở vị trí trung tâm. Hệ thống ánh sáng, đèn LED, âm thanh nền kết hợp những làn khói mờ ảo tạo nên không gian giàu tính nghệ thuật, đưa người xem đến gần hơn với hiện vật cổ nghìn năm tuổi.

Đại diện đơn vị thiết kế cho biết tủ kính trưng bày được chế tạo riêng với hệ thống kính cường lực hai lớp, có độ trong suốt cao. Thiết kế này vừa bảo đảm an ninh, an toàn, vừa hạn chế tác động của tia UV và các nguồn ánh sáng có thể gây ảnh hưởng đến hiện vật. Phía sau tủ kính được bố trí màn hình LED trong suốt, trình chiếu hình ảnh từ nhiều góc độ, giúp khách tham quan quan sát rõ hơn những chi tiết tinh xảo của bảo vật.

Theo hồ sơ hiện vật, Hộp đựng xá lị được phát hiện trong đợt khai quật di chỉ Tháp Nhạn tại xã Hồng Long (huyện Nam Đàn cũ, Nghệ An) từ năm 1985-1986. Hiện vật được xác định có niên đại khoảng thế kỷ VII-VIII, thuộc thời kỳ Bắc thuộc, dưới triều Đường.

Bảo vật được chế tác bằng kim loại màu vàng, có hình chữ nhật, dài 8 cm, rộng 5 cm, cao 5,5 cm, nặng khoảng 200 gram. Hiện vật gồm hai phần nắp và thân, được chế tác bằng kỹ thuật tán dập nguội.

Đặc biệt, bên trong hộp hiện còn lớp than tro chiếm khoảng 1/3 dung tích. Phía trên than tro là hai mảnh hình bán nguyệt màu trắng đục, mỏng và trong như vỏ trứng gà, được xác định là xá lị. Qua đối chiếu, các nhà nghiên cứu xác định đây là loại xá lị xương.

Không chỉ có giá trị về nghệ thuật chế tác kim loại, Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn còn là hiện vật quý, góp phần cung cấp những tư liệu quan trọng về lịch sử, văn hóa và sự hiện diện của Phật giáo trên vùng đất Nghệ An từ nhiều thế kỷ trước.

Việc giới thiệu hiện vật không chỉ mở ra cơ hội chiêm ngưỡng một tác phẩm kim hoàn cổ độc đáo mà còn giúp công chúng hiểu thêm về những dấu tích văn hóa, tín ngưỡng lâu đời trên quê hương Nghệ An.

Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa, Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026, Bảo tàng Nghệ An Xô viết Nghệ Tĩnh lần đầu tiên giới thiệu rộng rãi đến công chúng bảo vật quốc gia Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn. Không gian trưng bày mở cửa từ tối 18/11, gây ấn tượng bởi sự kết hợp công phu giữa ánh sáng nghệ thuật, âm thanh nền và tủ kính cường lực hai lớp tích hợp màn hình LED trong suốt. Thiết kế chuyên dụng này vừa kiểm soát tối đa tác động của tia UV lên cổ vật, vừa mang lại trải nghiệm thị giác trực quan cho người tham quan. Được khai quật tại di chỉ Tháp Nhạn thuộc xã Hồng Long giai đoạn 1985 đến 1986, bảo vật có niên đại xác định vào khoảng thế kỷ VII đến VIII dưới thời Đường. Hiện vật chế tác bằng kim loại màu vàng theo kỹ thuật tán dập nguội, kích thước dài 8 cm, rộng 5 cm, cao 5,5 cm cùng trọng lượng khoảng 200 gram. Bên trong hộp lưu giữ lớp than tro chiếm một phần ba dung tích, bên trên đặt hai mảnh xá lị xương hình bán nguyệt màu trắng đục mỏng như vỏ trứng gà. Sự kiện trưng bày mang ý nghĩa khoa học và văn hóa sâu sắc, minh chứng cho trình độ kim hoàn tinh xảo của cư dân bản địa từ hơn một thiên niên kỷ trước. Cổ vật cung cấp nguồn tư liệu hiện vật then chốt khẳng định sự hiện diện và mức độ lan tỏa sớm của Phật giáo trên mảnh đất Nghệ An. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm đưa di sản lịch sử đỉnh cao đến gần hơn với đời sống cộng đồng.