Giờ học tiếng Anh của học sinh Trường tiểu học Nguyễn Thái Học (phường Bến Thành, TP.HCM) - Ảnh: THẢO THƯƠNG
Nỗi lo của phụ huynh xuất phát từ việc thấy nhiều học sinh lớp 5, lớp 6 đã có chứng chỉ tiếng Anh Cambridge Flyers, TOEFL Primary, thậm chí bắt đầu ôn luyện IELTS.
Tâm lý sợ con chậm chân không phải là cá biệt. Ngày 10-11, theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, trên nhiều diễn đàn giáo dục, câu hỏi có nên cho trẻ lớp 1 học thêm tiếng Anh để sớm luyện thi chứng chỉ nhận được nhiều sự quan tâm, bình luận.
Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý, giáo viên và nhà quản lý giáo dục cảnh báo việc thúc ép trẻ 6 tuổi chạy theo chứng chỉ có thể làm mất đi niềm vui học tập tự nhiên.
Sợ con chậm chân, phụ huynh cho trẻ lớp 1 luyện thi chứng chỉ tiếng Anh
Mới bước vào năm học đầu cấp chưa lâu, một phụ huynh có con học lớp 1 tại TP.HCM đã lên mạng hỏi các phụ huynh khác về trung tâm ngoại ngữ và lớp luyện thi chứng chỉ dành cho trẻ 6 tuổi.
"Em thấy giờ mấy con lớp 5, 6 nói tiếng Anh, có bằng nọ bằng kia hết rồi. Không biết các mẹ cho con mình đi học tiếng Anh từ lớp mấy thì ổn?", phụ huynh này băn khoăn.
Cùng tâm lý sợ con chậm chân, chị N.H., có con học lớp 1 tại Trường tiểu học Nguyễn Thái Sơn (phường Xuân Hòa), cho biết vừa quyết định cho con học thêm tiếng Anh 3 buổi mỗi tuần. Chị muốn con sớm có chứng chỉ quốc tế để thuận lợi hơn khi xét tuyển vào các trường hội nhập, tiên tiến, chất lượng cao.
"Tan học ở trường, tôi lại đưa con đến nhà cô giáo dạy tiếng Anh ở quận Gò Vấp cũ. Lớp luyện tiếng Anh cho học sinh lớp 1 có 6 bạn. Nhiều phụ huynh trong lớp cũng cho con học tiếng Anh từ sớm, có người bắt đầu từ bậc mầm non. Tôi không ép con nhưng sợ con chậm chân ngay từ vạch xuất phát nên muốn đầu tư cho con từ những ngày đầu", chị N.H. nói.
Ở chiều ngược lại, nhiều phụ huynh phản đối việc cho trẻ mới vào lớp 1 luyện thi tiếng Anh, cho rằng các em còn quá nhỏ và không nên phải chịu áp lực học tập, thi cử.
Theo cô Anh Thư, giáo viên tiếng Anh tại một trung tâm trên đường Pasteur (phường Xuân Hòa, TP.HCM), số trẻ 5-6 tuổi đăng ký học tiếng Anh tại trung tâm ngày càng tăng.
Tuy nhiên, qua quá trình giảng dạy, cô nhận thấy nhiều em chủ yếu học thuộc để làm bài trắc nghiệm, có thể chọn đáp án đúng rất nhanh nhưng lại lúng túng khi giao tiếp bằng những câu đơn giản.
"Cha mẹ đăng ký lớp luyện tiếng Anh, nhưng tôi thấy các em thích học qua bài hát, trò chơi, kể chuyện và tương tác vui vẻ hơn là 'cày' đề thi", cô Thư chia sẻ.
Giúp trẻ lớp 1 học tiếng Anh thế nào để không quá tải?
Nhìn từ góc độ giáo dục, một giảng viên khoa giáo dục tiểu học, Trường đại học Sư phạm TP.HCM cho rằng việc phụ huynh lấy thành tích của học sinh lớp 5, lớp 6 làm thước đo cho trẻ lớp 1 là sự so sánh khập khiễng.
"Ở tuổi lên 6, trẻ đang trải qua bước ngoặt lớn khi chuyển từ vui chơi tự do ở mầm non sang môi trường học tập có kỷ luật, làm quen với mặt chữ tiếng Việt và kỹ năng cầm bút. Nếu cha mẹ cho con luyện đề thi tiếng Anh để lấy chứng chỉ quá sớm, trẻ rất dễ bị quá tải nhận thức.
Khi tiếng Anh gắn với điểm số, bằng cấp và kỳ vọng của người lớn, trẻ có thể sợ hãi, phản kháng và mất đi sự tò mò tự nhiên với việc học", giảng viên này nói.
Ở góc nhìn khác, cô Thu Hương, giáo viên tiếng Anh tại một trường tiểu học ở phường Thủ Đức, cho rằng chứng chỉ quốc tế của học sinh lớp 5, lớp 6 là kết quả của quá trình tích lũy bền bỉ trên nền tảng nghe - nói vững chắc, kết hợp với năng khiếu cá nhân, chứ không phải nhờ luyện đề hay học sớm từ lớp 1.
Cô Hương phân tích: "Phụ huynh chỉ nên cân nhắc cho con làm quen với các kỳ thi đánh giá năng lực từ khoảng lớp 3 hoặc lớp 4, khi trẻ đã đọc thông viết thạo tiếng mẹ đẻ và có tư duy ổn định. Thay vì vội chạy theo chứng chỉ, phụ huynh hãy đồng hành, tạo môi trường học tập cởi mở để tiếng Anh trở thành niềm vui khám phá. Trẻ lớp 1 có vạch xuất phát tốt sẽ đủ nội lực để tự tin chinh phục tiếng Anh đường dài".
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ban hành kèm Thông tư 32, tiếng Anh ở lớp 1 và lớp 2 được thiết kế theo hướng làm quen nhẹ nhàng, nhằm hình thành hứng thú và kỹ năng giao tiếp cơ bản, tránh kiểm tra viết hoặc gây áp lực thành tích.
Ngành giáo dục cũng nhiều lần khuyến cáo phụ huynh và nhà trường không ép buộc học sinh đầu cấp tham gia các kỳ thi lấy chứng chỉ.
Định hướng học tiếng Anh cho trẻ lớp 1 theo Bộ Giáo dục và Đào tạo
Ưu tiên nghe và nói tự nhiên: Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn tiếng Anh lớp 1, lớp 2 (Thông tư 32), việc dạy học ở giai đoạn này hướng đến giao tiếp, ưu tiên phát triển kỹ năng nghe hiểu và nói theo độ sẵn sàng của trẻ.
Làm quen nhẹ nhàng, không nặng thi cử: Chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo và lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM nhiều lần khẳng định tiếng Anh lớp 1, lớp 2 mang tính chất làm quen, tránh kiểm tra viết hay gây áp lực điểm số sớm.
Tiếng Anh có thể thành môn bắt buộc từ lớp 1Theo dự thảo Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến, nếu chọn tiếng Anh là ngoại ngữ 1, học sinh sẽ học môn này bắt buộc từ lớp 1.