Yu dẫn đầu từ đầu đến cuối nội dung 200 m bướm nữ tại Trung tâm Thể thao dưới nước Tokyo hôm 20/9, cán đích với thành tích 2 phút 5 giây 8. Thành tích này phá kỷ lục ASIAD do đồng hương Zhang Yufei thiết lập tại Hàng Châu ba năm trước.
Yu Zidi thi đấu chung kết nội dung 200m bơi bướm nữ ASIAD 2026 tại Trung tâm thể thao dưới nước Tokyo, Nhật Bản ngày 20/9/2206. Ảnh: Reuters
Ở vòng loại buổi sáng, Yu nhanh hơn người xếp thứ hai Chiho Mizuguchi của Nhật Bản tới 3 giây. Đến chung kết buổi tối, cô cũng nhanh hơn 3 giây so với người về nhì, đồng đội Chang Mohan, với thành tích 2 phút 8 giây 44.
"Chỉ ở mức bình thường thôi", Yu cười và nói sau khi nhận huy chương ASIAD 2026. "Tôi hy vọng có thể bơi nhanh hơn nữa. Tôi đã cải thiện thành tích 0,9 giây ở đây và tin rằng lần tới mình sẽ thể hiện tốt hơn".
Theo Yu, kỹ thuật của cô "vẫn còn thiếu một chút". Kình ngư này cũng thừa nhận bản thân còn một số điểm cần cải thiện: "Tôi cần hạ đầu xuống sớm hơn, vươn tay ra xa hơn và hoàn thiện động tác chân".
Sự nghiệp của Yu thăng tiến rất nhanh. Cô sinh ngày 16/10/2012 tại Bảo Định, tỉnh Hà Bắc. Một chuyến đi công viên nước để tránh nóng cùng cha vào mùa hè 2018, khi Yu mới 6 tuổi, vô tình mở ra cánh cửa đến với bơi lội.
"Mùa hè năm đó thực sự rất nóng nên tôi đi công viên nước với bố", Yu nhớ lại. "Kỳ nghỉ hè rất dài, tôi thường xuyên đến các bể bơi và đó là lúc một HLV phát hiện ra tôi".
Khả năng "cảm nhận nước đặc biệt tốt" của Yu đã thu hút sự chú ý của một HLV bơi. Ông đề nghị cô gia nhập đội tuyển. Trong khi nhiều bạn đồng trang lứa vẫn sợ nước, Yu đã có thể tự nổi trên mặt nước, đồng thời sở hữu các động tác đặc biệt mềm mại.
Yu Zidi ăn mừng trên bục nhận huy chương sau khi về nhất chung kết nội dung 200m bướm nữ. Ảnh: Reuters
Dưới sự hướng dẫn của HLV đầu tiên Li Chao, Yu tiến bộ nhanh chóng sau khi được đào tạo bài bản. Năm 10 tuổi 5 tháng, cô đã vào top 10 Trung Quốc ở nội dung 400m cá nhân hỗn hợp. Chỉ sau 4 năm tập luyện có hệ thống, Yu đạt chuẩn VĐV cấp một quốc gia khi 12 tuổi, rồi được chọn vào đội tuyển đào tạo tuyến hai của đội bơi tỉnh Hà Bắc.
Tại đội tuyển, Yu thường được đồng đội Li Bingjie, HC Olympic, hướng dẫn. Cuối tuần qua, Li cũng dễ dàng giành HC vàng và bảo vệ thành công danh hiệu 1.500 m tự do với thành tích 15 phút 53 giây 52.
Yu và Li Bingjie khá thân thiết, khi Yu xem đàn chị 24 tuổi là thần tượng và thường gọi là "chị". Được tập luyện cùng Li tại đội tuyển Hà Bắc giúp Yu có thêm động lực và cơ hội học hỏi. Mỗi khi gặp khó khăn trong tập luyện, Yu thường được Li tận tình hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm.
Loạt thành tích ở cấp trẻ lẫn cấp độ chuyên nghiệp trong năm 2024 cho thấy tiềm năng của Yu, nhưng con đường tiến bộ không hoàn toàn bằng phẳng. Cô từng nghĩ đến chuyện từ bỏ bơi lội trước giải VĐQG tháng 4/2024.
"Áp lực kép từ tập luyện và học tập khiến tôi kiệt sức", Yu bày tỏ. "May mắn là với sự động viên của HLV, đồng đội, bạn bè và bố mẹ, tôi nhận ra bơi lội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống và tôi đơn giản là không thể sống thiếu nó. Tôi thường tự động viên bản thân rằng chỉ cần tập luyện chăm chỉ, tôi sẽ đạt kết quả tốt".
Yu đã đúng, và 12 tháng tiếp theo trở thành bước ngoặt trong sự nghiệp. Tại giải VĐQG tháng 5/2025, khi mới 12 tuổi, cô nhanh nhất trong nhóm tuổi - tính cả nam lẫn nữ - ở nội dung 200m hỗn hợp cá nhân. Sau đó, tại giải vô địch thế giới ở Singapore, cô góp phần giúp Trung Quốc vào chung kết tiếp sức 4x200m tự do nữ.
Yu Zidi thi đấu tại giải VĐTG tại Singapore năm 2025. Ảnh: AFP
Dù không thi đấu ở chung kết, nơi Trung Quốc giành HC đồng, Yu vẫn có huy chương đồng lịch sử và trở thành VĐV trẻ nhất từng giành huy chương tại giải vô địch thế giới.
Sau khi về đích ngoài top ba ở ba nội dung khác tại Singapore - 200m bướm, 200m và 400m cá nhân hỗn hợp, Yu tiếp tục giành ba HC vàng tại Đại hội Thể thao toàn quốc tháng 11, ngay lần đầu tham dự. Trong đó, cô phá kỷ lục châu Á tồn tại 13 năm ở nội dung 200 m hỗn hợp cá nhân với thành tích 2 phút 7 giây 41.
Kỷ lục trước đó thuộc về kình ngư Trung Quốc Ye Shiwen, người lập thành tích tại Olympic London 2012 ngày 31/7. Khi Ye phá kỷ lục, Yu thậm chí còn chưa chào đời và phải 78 ngày sau mới được sinh ra.
Tuy nhiên, kỷ lục châu Á của Yu sau đó đã bị đồng hương Yiting Yu phá vào tháng 6. Kình ngư tỉnh Chiết Giang cải thiện thành tích 0,59 giây. Kỷ lục châu Á hiện tại ở nội dung 200m bướm nữ là 2 phút 1 giây 81, thuộc về Liu Zige, kình ngư Trung Quốc đã giải nghệ, lập tại Tế Nam năm 2009.
Yu đã rút ngắn 0,63 giây so với thành tích tốt nhất của bản thân ở nội dung này. Tuy nhiên, khoảng cách vài giây so với kỷ lục châu Á vẫn là thử thách lớn đối với cô ở thời điểm hiện tại.
Yu sẽ sang tuổi 14 vào tháng sau, và đang hướng tới kỷ lục của Liu. Nếu có thể phá mốc 2 phút 1 giây 81 tồn tại suốt 17 năm, mục tiêu tiếp theo có thể là kỷ lục thế giới hiện thuộc về kình ngư Canada Summer McIntosh, người thiết lập thành tích vào tháng 7. Thông số này nhanh hơn kỷ lục châu Á của Liu 0,16 giây.
Khi các nội dung bơi lội Olympic Los Angeles 2028 khởi tranh tại sân SoFi ở California ngày 16/7/2028, Yu vẫn còn ba tháng nữa mới tròn 16 tuổi.
Hồng Duy (theo SCMP)