Tác động từ nhiều phía
Phát biểu ý kiến tại cuộc họp báo mới đây, Người phát ngôn IMF Julie Kozack cho biết, kinh tế thế giới đã chống chịu tốt hơn dự báo trước các cú sốc, nhất là về năng lượng. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh, triển vọng vẫn chịu nhiều rủi ro và sự bất định tiếp tục ở mức cao. Theo bà Kozack, kinh tế toàn cầu hiện chịu tác động từ hai chiều trái ngược. Một mặt, giá năng lượng và hàng hóa tăng tạo ra cú sốc về nguồn cung, gây sức ép lên hoạt động kinh tế và lạm phát. Mặt khác, chu kỳ đầu tư vào công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), đang tạo lực đẩy cho nhu cầu và tăng trưởng ở một số nền kinh tế. Tác động của hai xu hướng này khác nhau đáng kể giữa các quốc gia, tùy thuộc mức độ phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và vị trí trong chuỗi giá trị công nghệ.
IMF cảnh báo một số rủi ro lớn đối với kinh tế toàn cầu vẫn hiện hữu, gồm cú sốc năng lượng kéo dài, nợ công tăng cao và tiến trình giảm lạm phát bị chững lại. Những đánh giá mới nhất này phù hợp nhận định IMF đưa ra đầu tháng 9, rằng triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 vẫn ở mức khoảng 3%. IMF cho hay, nền kinh tế thế giới đã hấp thụ cú sốc nguồn cung năng lượng tốt hơn dự kiến nhờ sử dụng các kho dự trữ dầu khí, khai thác thêm các nguồn năng lượng và các biện pháp điều chỉnh nhu cầu. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo cú sốc năng lượng chưa kết thúc, trong bối cảnh Eo biển Hormuz vẫn gần như đóng cửa và các kho dự trữ cần được bổ sung.
Một yếu tố đáng chú ý khác là làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Theo IMF, đầu tư mạnh vào AI, trong đó có các dự án điện nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng của các trung tâm và hệ thống AI, đang thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt tại Mỹ và một số nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ. Tuy nhiên, nhu cầu năng lượng tăng nhanh cũng tạo thêm sức ép đối với thị trường năng lượng trong bối cảnh nguồn cung vẫn chịu ảnh hưởng từ xung đột.
IMF trước đó dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3% trong năm 2026 và 3,4% trong năm 2027. Cơ quan này cho rằng, nền kinh tế thế giới đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước tác động của xung đột, song lạm phát toàn cầu vẫn đáng quan ngại khi xu hướng giảm lạm phát đã chững lại. IMF đặc biệt lưu ý tình trạng nợ công. Theo đánh giá của Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva, nợ công toàn cầu hiện đã lên gần 100% GDP, vượt các mức từng ghi nhận sau Chiến tranh thế giới thứ hai và được dự báo tiếp tục tăng.
IMF cho rằng, việc củng cố khả năng chống chịu cần tiếp tục được ưu tiên, trong đó có khôi phục dư địa tài khóa, tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Những yếu tố này sẽ ngày càng quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu cùng lúc phải ứng phó các cú sốc địa - chính trị, biến động năng lượng và những thay đổi nhanh chóng do công nghệ AI tạo ra.
Một động lực tăng trưởng
IMF đánh giá, Ấn Độ tiếp tục giữ vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế toàn cầu, khi nền kinh tế lớn nhất khu vực Nam Á ghi nhận mức tăng trưởng 7,8%, cao hơn dự báo. Bà Kozack ghi nhận kết quả tăng trưởng mới nhất của Ấn Độ vượt kỳ vọng của các chuyên gia IMF qua đó cho thấy, sức chống chịu đáng kể của nền kinh tế trước cú sốc giá năng lượng. Hoạt động dịch vụ sôi động hơn dự kiến cùng đà gia tăng của xuất khẩu đã tạo động lực chính cho sức tăng trưởng của Ấn Độ.
Theo số liệu chính thức, GDP của Ấn Độ tăng 7,8% trong giai đoạn từ tháng 4 - 6/2026. Kết quả này tiếp tục đưa Ấn Độ vào nhóm các nền kinh tế lớn có tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới. IMF nhận định đà tăng trưởng mạnh của dịch vụ và xuất khẩu chứng tỏ nền kinh tế Ấn Độ vẫn duy trì được nền tảng tương đối vững chắc.
Tuy nhiên, giá dầu trở thành một trong những rủi ro lớn đối với triển vọng kinh tế của Ấn Độ. Quốc gia Nam Á phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu, do đó giá dầu thế giới tăng kéo theo chi phí nhập khẩu tăng sẽ gây sức ép lên lạm phát, đồng rupee và cán cân vãng lai. Bà Kozack cho biết, IMF đang đánh giá kỹ mức độ tác động của tình trạng giá dầu cao đối với nền kinh tế Ấn Độ và sẽ cập nhật dự báo tăng trưởng của nước này trong Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới (WEO) công bố vào tháng 10.
SONG MINH