Lãi suất liên tục tăng
Ngày 18.9, BOJ thông báo nâng lãi suất điều hành lên mức cao nhất trong 31 năm, đồng thời Thống đốc BOJ Kazuo Ueda báo hiệu rằng cơ quan này đã bước vào giai đoạn mới để tập trung vào việc ngăn chặn lạm phát đang vượt quá mục tiêu đề ra. Điều này đồng nghĩa với việc BOJ sẵn sàng cho các đợt tăng lãi suất tiếp theo.
Fed đã tăng lãi suất điều hành để đối phó lạm phát tăng cao tại Mỹ
ẢNH: HOÀNG ĐÌNH
Nhưng thông điệp diều hâu không giúp đồng yen tăng giá. Thay vào đó, đồng tiền này đã suy yếu khi các nhà đầu tư chú ý đến sự phản đối từ hai nhà hoạch định chính sách đã lập luận rằng BOJ nên kiên nhẫn khi tăng lãi suất. Tuy nhiên, sau động thái của BOJ, yen Nhật vẫn chưa có dấu hiệu tăng giá - một mục tiêu khác của việc tăng lãi suất, điều này đồng nghĩa với việc chính sách vừa nêu nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì.
Trước đó, Fed ngày 16.9 thông báo nâng lãi suất điều hành từ 3,5 - 3,75% thêm 25 điểm cơ bản, lên mức 3,75 - 4% nhằm đối phó với lạm phát đang tăng cao. Đây là lần đầu tiên Fed tăng lãi suất điều hành kể từ tháng 7.2023. Sau động thái của Fed, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm đã lên mức 4,744%, gần ngang ngửa mức cao nhất gần đây là 4,775% vào tháng 7.2024, còn trái phiếu kỳ hạn 10 năm tiếp tục neo mức lợi suất xấp xỉ 5%. Việc lãi suất điều hành của Fed và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao khiến cho chi phí vay USD cũng tăng lên, gây ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế toàn cầu.
Chuyên gia Navin Saigal, đứng đầu thị trường trái phiếu toàn cầu của BlackRock tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, lo ngại việc Fed tăng lãi suất điều hành có thể "gây áp lực lên các đồng tiền và thị trường trái phiếu ở châu Á trong thời gian ngắn tới". Nhiều nước trong khu vực cũng sẽ hạn chế chính sách nới lỏng tiền tệ, thậm chí thắt chặt tiền tệ, nhất là trong bối cảnh lạm phát tăng cao, giá dầu đang diễn biến khó lường. Nếu áp dụng chính sách siết chặt tiền tệ, các chính sách thúc đẩy tăng trưởng của các nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ.
Bất ổn khó lường
Trong khi đó, giá dầu thô - yếu tố quan trọng ảnh hưởng lạm phát - tiếp tục gây ra nhiều lo ngại. Đến hôm qua, giá dầu thô Brent lẫn WTI đều tiếp tục nằm ở mức trên 100 USD/thùng.
Mới đây, Công ty tài chính J.P Morgan (Mỹ) vừa đưa ra phân tích về giá dầu. Phân tích thừa nhận: "Lần đầu tiên kể từ khi cuộc xung đột Iran nổ ra, chúng tôi không thể đưa ra cái nhìn tổng quan nào (về giá dầu - NV)". Theo J.P Morgan, đó là vì giới phân tích của công ty này không thể xây dựng mô hình kết thúc cho cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại.
"Chúng tôi từng cho rằng có những lằn ranh kinh tế mà chính quyền Mỹ sẽ không muốn vượt qua: giá dầu trên 100 USD/thùng, giá xăng gần 5 USD/ gallon, lạm phát chung ở mức 4% hoặc lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm ở mức 5%. Những ràng buộc đó đã cho chúng tôi một mốc thời gian ngầm định, và chúng tôi kỳ vọng rằng tháng 6 vừa qua sẽ có một thỏa thuận nào đó để mở lại eo biển", theo J.P Morgan. Thế nhưng, nhiều mốc thời gian đã bị vượt qua, nhưng chiến lược thoát hiểm lại càng trở nên mơ hồ hơn.
Phân tích cũng đặt ra thực tế: "Giá dầu đã trên 100 USD/thùng, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm đã chạm mốc 5%. Giá xăng ở mức 4,37 USD/gallon và nếu điều chỉnh giá theo mùa thì vẫn cao ở mức kỷ lục, mặc dù mùa cao điểm lái xe đã qua. Đáng lo ngại hơn, giá dầu diesel đang ở mức cao kỷ lục 6,31 USD/gallon khi bước vào mùa đông - thời kỳ nhu cầu theo mùa cao điểm - trong khi lượng tồn kho lại ở mức thấp kỷ lục". Vì thế, J.P Morgan đánh giá: "Thị trường đang trong tình trạng bất ổn".
Trong khi đó, lối thoát cho xung đột Trung Đông vẫn chưa khả quan. Các cuộc tiến công của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào các khu vực dọc biển Đỏ và cả eo biển Bab el-Mandeb đã đe dọa tuyến hàng hải quan trọng khác. Tình trạng bất ổn cũng tăng cao quanh cuộc chiến Ukraine gây ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường năng lượng.
Phân tích của J.P Morgan lo ngại nếu cuộc hội đàm thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 24.9 tới đây không đạt kết quả đột phá nào thì bất ổn kinh tế còn kéo dài. Phân tích ảm đạm trên của J.P Morgan đang khiến giới đầu tư toàn cầu lo ngại.
Dự báo nợ công Pháp lên mức cao nhất kể từ năm 1978
AFP ngày 20.9 dẫn một nguồn tin từ Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp cho hay nợ công của nước này sẽ tăng lên mức 119,3% GDP vào năm 2026 và 121,7% vào năm 2027. Đây là những con số cao chưa từng thấy kể từ năm 1978, theo cơ quan thống kê quốc gia Pháp (Insee). GDP năm 2025 của Pháp ước tính đạt 3.366 tỉ USD, theo chuyên trang Trading Economics.
Nguồn tin cho biết thêm nợ công của Pháp tăng là "hệ quả của tình trạng thâm hụt ngân sách vẫn ở mức cao". Thâm hụt ngân sách năm ngoái của nước này ở mức 5,1% GDP và chính phủ dự báo sẽ chạm mốc 5,4% trong năm nay. Theo quy định của Liên minh châu Âu (EU), thâm hụt ngân sách của các nước thành viên không được vượt quá 3% GDP.
Văn Khoa