Kinh tế TP.HCM quý 3 tăng trưởng 9,86%, cần làm gì để đạt 10% mỗi năm?

Trao đổi với Tuổi Trẻ sáng 2-10, chuyên gia kinh tế, PGS.TS Trần Hoàng Ngân - Đại biểu Quốc hội, Đại học Sài Gòn - nhận định kết quả tăng trưởng kinh tế quý 3 của TP.HCM đạt 9,86% là một tín hiệu rất đáng mừng. 

Tín hiệu bứt phá ấn tượng, cơ sở cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Tính chung 9 tháng đầu năm 2026, GRDP của thành phố tăng 9,06% (tương đương 9,1%). Đây là con số tăng trưởng cao nhất trong vòng 15 năm qua (tính từ năm 2011 đến nay), khẳng định tính đúng đắn của các quyết sách chính trị, sự chỉ đạo sát sao từ Trung ương, cùng nỗ lực đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều khó khăn thách thức, bất định và khủng hoảng năng lượng, kết quả này thể hiện sức bứt phá lớn. 

Theo số liệu từ Cơ quan Thống kê TP.HCM, GRDP quý 3 đạt mức tăng trưởng 9,86% (nếu loại trừ yếu tố dầu khí tăng 10,08%). Đóng góp lớn nhất vào đà bứt phá này là khu vực dịch vụ với mức tăng 9,95%, chiếm 51,9% tổng mức tăng trưởng chung. Bên cạnh đó, khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 10,17% và nông, lâm nghiệp - thủy sản tăng 3,4%.

Kết quả tích cực của quý 3 đã đưa tăng trưởng GRDP 9 tháng đầu năm 2026 đạt 9,06% so với cùng kỳ năm 2025, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của cả nước.

Việc có đến 50% địa phương trên cả nước đạt mức tăng trưởng trên 10% trong quý 3 chứng minh rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số hoàn toàn có cơ sở thực tiễn. Đây sẽ là nguồn năng lượng và niềm tin quan trọng để thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030.

Phân tích các yếu tố tạo nên bước chuyển mình tích cực trong 9 tháng qua, ông Ngân chỉ ra hai động lực quan trọng.

Đầu tiên, kết quả trên đến từ sự kiên trì kiến nghị và các thể chế tháo gỡ kịp thời từ Quốc hội, trong khi TP.HCM đã tháo gỡ vướng mắc cho 669/1.338 dự án tồn đọng (đạt tỉ lệ 50%). Việc này giúp khơi thông hàng triệu tỉ đồng chôn vốn và đưa hàng ngàn héc ta đất trở lại phục vụ phát triển kinh tế, giải quyết nợ xấu, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và củng cố mạnh mẽ niềm tin của nhà đầu tư lẫn dòng vốn FDI.

Thứ hai, lần đầu tiên trong 9 tháng đầu năm, thành phố đã giải ngân đạt trên 70% kế hoạch (tương đương trên 100.000 tỉ đồng trong tổng số vốn kế hoạch năm 2026 là 148.000 tỉ đồng). Dòng vốn mồi này đã kích hoạt hàng loạt dự án kết cấu hạ tầng, hệ thống đường sắt đô thị theo phương thức BT, PPP, cũng như xử lý tài sản công dôi dư cho y tế và giáo dục.

Làm gì tiếp theo để duy trì đà tăng trưởng?

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng quý 4 (hướng tới mốc 11% hoặc trên 13% để hoàn thành kế hoạch cả năm), PGS.TS Trần Hoàng Ngân đề xuất nhóm giải pháp trọng tâm mang tính chiến lược và hành động.

Thứ nhất, TP.HCM cần nâng cao năng suất dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Thành phố cần tiếp tục đưa tinh thần Nghị quyết 57 thẩm thấu sâu rộng hơn nữa vào cộng đồng doanh nghiệp và quản lý nhà nước. Việc đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mới sẽ cải thiện trực tiếp chỉ số năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) và năng suất lao động.

Hai là nắm bắt "chìa khóa thể chế Dynamic" từ Luật Phát triển đô thị. Bởi theo ông, Luật Phát triển đô thị đã có hiệu lực, trong đó dành riêng Chương II với hơn 37 điều khoản đặc thù cho đô thị đặc biệt TP.HCM.

Cụ thể, ông nhấn mạnh Luật Phát triển đô thị không chỉ phân cấp, phân quyền triệt để trọn gói cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố, luật còn trao cho TP.HCM quyền được quyết thí điểm cơ chế, chính sách mới khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định để áp dụng.

Thành phố được phép tăng 20% biên chế. Do đó cần tính toán bố trí cán bộ đúng năng lực chuyên môn vào các vị trí then chốt về quản lý đô thị, kinh tế, y tế, giáo dục và môi trường.

Ba là cần kích hoạt các động lực tăng trưởng mới. Có nghĩa phải tận dụng tối đa thể chế vượt trội để triển khai quyết liệt các dự án mang tính đòn bẩy: Trung tâm Tài chính Quốc tế, Khu thương mại tự do, phát triển kinh tế biển, trung tâm logistics, khu phi thuế quan, cùng các trung tâm công nghiệp văn hóa - giải trí - dịch vụ.

Bốn là thành lập "tổ xử lý di động" hỗ trợ doanh nghiệp và giải quyết bài toán vốn. Bởi theo ông Ngân, lãnh đạo thành phố nên thành lập các "tổ xử lý di động" trực tiếp xuống hiện trường và làm việc tại các doanh nghiệp để lắng nghe, tháo gỡ vướng mắc cho dự án thay vì thụ động chờ báo cáo. Cùng đó, thành phố phải sớm tổ chức cuộc gặp gỡ kết nối chuyên đề giữa doanh nghiệp - ngân hàng nhằm giải quyết tình trạng thiếu vốn và mặt bằng lãi suất còn cao hiện nay.

Cuối cùng là phải gắn tăng trưởng kinh tế với chất lượng cuộc sống người dân. Đặc biệt, ông Ngân nhấn mạnh "tăng trưởng kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi đời sống người dân được cải thiện". Do đó, thành phố phải kiên trì tập trung giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng dân sinh bức xúc như ngập nước, kẹt xe, ô nhiễm môi trường và thiếu cơ sở chữa bệnh.

Đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, triển khai vốn FDI, kích cầu tiêu dùng - thương mại - du lịch

Trao đổi với Tuổi Trẻ, tiến sĩ Nguyễn Duy Quang, chuyên gia kinh tế - chính sách công Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM, nói để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, thành phố cần tập trung vào ba giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và tháo gỡ điểm nghẽn dự án: TP.HCM phải quyết liệt hoàn thành 100% giải ngân vốn đầu tư công (147.599 tỉ đồng). Cần phối hợp liên ngành để tháo gỡ nhanh các dự án còn ách tắc, trong đó ưu tiên các dự án hạ tầng giao thông, nhà ở xã hội, chuyển đổi số và phát triển đô thị theo Luật Phát triển đô thị mới có hiệu lực.

Thứ hai, tăng tốc triển khai vốn FDI và vốn tư nhân vào thực tế sản xuất, kinh doanh. Thành phố cần chuyển dịch từ thu hút FDI sang thúc đẩy giải ngân thực chất, làm việc trực tiếp với các nhà đầu tư chiến lược để đưa 171.727 tỉ đồng vốn FDI vào các dự án đang triển khai. Đồng thời hỗ trợ các thủ tục cho doanh nghiệp tư nhân, tạo điều kiện cho dòng vốn xã hội hóa, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ, logistics và xuất khẩu.

Thứ ba, kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh du lịch, thương mại, xuất khẩu và tín dụng sản xuất: Các sự kiện lễ hội, kích cầu tiêu dùng, phát triển du lịch quốc tế, tăng tổng mức bán lẻ và dịch vụ, hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu phải được triển khai đồng bộ.

Song song đó, cần kiểm soát giá cả và đảm bảo an sinh xã hội, giữ ổn định môi trường đầu tư. Việc phối hợp đồng bộ giữa đầu tư công, tư nhân, FDI và tiêu dùng nội địa sẽ là chìa khóa để TP.HCM tận dụng thời cơ, tăng tốc về đích các chỉ tiêu tăng trưởng, thu ngân sách và giải ngân vốn trong quý cuối cùng của năm.

Doanh thu du lịch TP.HCM 9 tháng đầu năm 2026 ước đạt 282.696 tỉ đồng, tăng 43,4% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi lượng khách nội địa giảm 5,2%. Khách quốc tế tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của ngành du lịch thành phố.