Lãi suất liên ngân hàng bất ngờ giảm mạnh về 3%/năm

Theo số liệu từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, trong phiên giao dịch gần nhất (ngày 20/8), lãi suất bình quân liên ngân hàng (lãi suất ngân hàng cho nhau vay) bằng đồng Việt Nam tiếp tục giảm tại các kỳ hạn ngắn so với phiên trước. 

Mức giảm dao động 0,3-1 điểm phần trăm, trong đó lãi suất qua đêm giảm mạnh nhất, từ 4%/năm xuống còn 3%/năm. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần giảm 0,75 điểm phần trăm, từ 4,3%/năm xuống 3,55%/năm, trong khi kỳ hạn 2 tuần giảm 0,3 điểm phần trăm, từ 5,9%/năm xuống 5,6%/năm. Ngược lại, lãi suất kỳ hạn 1 tháng tăng nhẹ 0,03 điểm phần trăm, từ 7%/năm lên 7,03%/năm.

Trước đó, trong phiên 19/8, lãi suất bình quân liên ngân hàng cũng giảm tại toàn bộ kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống. So với phiên trước, lãi suất giảm 0,03-0,9 điểm phần trăm, đưa lãi suất qua đêm xuống 4%/năm, 1 tuần còn 4,3%/năm, 2 tuần ở 5,9%/năm và 1 tháng ở 7%/năm. Như vậy, sau khi tăng trở lại vào đầu tuần, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng đã giảm liên tiếp trong hai phiên 19-20/8, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn.

Tính riêng lãi suất qua đêm, mức lãi suất này đã giảm từ 5,8%/năm trong phiên đầu tuần xuống 3%/năm vào ngày 20/8, tương đương giảm 2,8 điểm phần trăm chỉ sau 2 phiên. Trong đó, lãi suất qua đêm giảm 1,8 điểm phần trăm trong phiên 19/8 và tiếp tục giảm thêm 1 điểm phần trăm vào phiên 20/8.

Lãi suất liên ngân hàng là mức lãi suất áp dụng đối với các khoản vay mượn vốn giữa các ngân hàng và tổ chức tín dụng trên thị trường liên ngân hàng. Đây là nguồn vốn ngắn hạn, được các ngân hàng sử dụng để cân đối thanh khoản, đáp ứng nhu cầu thanh toán hoặc bù đắp thiếu hụt vốn tạm thời.

Trong đó, lãi suất liên ngân hàng qua đêm áp dụng cho các khoản vay có thời hạn qua đêm, tức ngân hàng vay vốn trong ngày và thường hoàn trả vào ngày làm việc tiếp theo. Đây là một trong những kỳ hạn được theo dõi phổ biến nhất trên thị trường liên ngân hàng.

Lãi suất qua đêm có thể biến động theo cung - cầu vốn trong hệ thống. Khi một số ngân hàng có nhu cầu vốn ngắn hạn cao hoặc thanh khoản trên thị trường dồi dào hơn, lãi suất có thể tăng hoặc giảm tương ứng.

Do các khoản vay liên ngân hàng chủ yếu phục vụ nhu cầu vốn ngắn hạn giữa các tổ chức tín dụng, diễn biến của lãi suất này thường được xem là một chỉ báo về tình trạng thanh khoản và chi phí vốn ngắn hạn của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, lãi suất liên ngân hàng không phải là lãi suất mà người dân trực tiếp được hưởng khi gửi tiết kiệm hoặc phải trả khi vay vốn tại ngân hàng.

Lãi suất liên ngân hàng thường phản ánh khá nhanh diễn biến thanh khoản trong hệ thống ngân hàng. Khi nguồn vốn ngắn hạn dồi dào, nhu cầu vay mượn giữa các tổ chức tín dụng giảm, qua đó kéo lãi suất liên ngân hàng đi xuống. 

Tuy nhiên, diễn biến này không đồng nghĩa lãi suất huy động và cho vay trên thị trường dân cư, doanh nghiệp sẽ giảm ngay, do các mức lãi suất này chịu tác động của nhiều yếu tố và thường có độ trễ nhất định.

Trong khi lãi suất trên thị trường liên ngân hàng giảm mạnh trong những phiên gần đây, mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao ở nhiều kỳ hạn.

Theo biểu lãi suất huy động trực tuyến, nhiều ngân hàng đang niêm yết mức lãi suất từ 7%/năm trở lên. ACB dẫn đầu ở các kỳ hạn 6, 9 và 12 tháng, lần lượt ở mức 7,6%, 7,7% và 7,8%/năm, trong khi LPBank cao nhất ở kỳ hạn 18 tháng với 7,15%/năm. Nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank duy trì lãi suất 6,6%/năm cho kỳ hạn 6-9 tháng và 6,8%/năm cho kỳ hạn 12-18 tháng.

Tuy nhiên, trên thực tế, khách hàng trong một số trường hợp có thể hưởng mức lãi suất cao hơn nữa thông qua các chương trình ưu đãi hoặc mã giới thiệu do nhân viên ngân hàng cung cấp. Cá biệt, mức lãi suất tiền gửi thỏa thuận có thể lên tới 8,7%/năm, thậm chí 9,4%/năm tại một số đơn vị. Có đơn vị còn đưa ra chương trình quay số trúng thưởng một căn biệt thự 25 tỷ đồng cho những khách có số dư tiết kiệm trên 5 tỷ đồng.

Như vậy, lãi suất thực tế khách hàng nhận được có thể cao hơn đáng kể so với mức công khai trên website ngân hàng. Tuy nhiên, cần lưu ý các chương trình ưu đãi thường đi kèm điều kiện về số tiền gửi, kỳ hạn, đối tượng khách hàng...