Đây là diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, địa phương, cơ sở sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan nhằm cập nhật những yêu cầu mới trong quản lý, duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; chia sẻ thực tiễn triển khai tại địa phương; đồng thời trao đổi các giải pháp nâng cao chất lượng nông sản, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.
Trưởng phòng Khuyến nông, Trồng trọt và Lâm nghiệp, Trung tâm Khuyến nông quốc gia Hoàng Tuyển Phương cho rằng, mã số vùng trồng chỉ phát huy giá trị khi gắn với sản phẩm, vùng nguyên liệu, đơn vị tổ chức sản xuất, cơ sở đóng gói, doanh nghiệp tiêu thụ và yêu cầu của thị trường. Khuyến nông cần hỗ trợ kết nối các chủ thể, thống nhất yêu cầu kỹ thuật, cách ghi chép và kiểm tra nội bộ; qua đó góp phần hình thành vùng nguyên liệu ổn định, minh bạch, có khả năng đáp ứng yêu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Theo ông Phương, mã số không phải là đích đến mà là công cụ tổ chức sản xuất minh bạch, có trách nhiệm với thị trường. Đối với Lâm Đồng và các tỉnh Tây Nguyên có nhiều vùng sản xuất nông sản xuất khẩu như cà-phê, sầu riêng, rau, hoa nên cần đánh giá lại công tác quản lý, duy trì mã số sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Đến ngày 18/9, Lâm Đồng có 1.611 mã số vùng trồng, với tổng diện tích hơn 54,2 nghìn ha; trong đó 1.094 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu đã được nước nhập khẩu phê duyệt, với diện tích hơn 48 nghìn ha. Ngoài ra, có 216 hồ sơ, diện tích khoảng 3.444ha, đã được gửi đề nghị phê duyệt.
Toàn tỉnh hiện có 547 mã số cơ sở đóng gói, với tổng diện tích 892.846m². Riêng đối với một số ngành hàng chủ lực, Lâm Đồng có 137 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng và 126 mã số cơ sở đóng gói thanh long.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng Nguyễn Văn Chương cho rằng, cấp mã số mới chỉ là bước đầu, quan trọng là quản lý, duy trì đúng quy định và hiệu quả. Thực tế còn khó khăn trong tuân thủ quy trình sản xuất, kiểm soát dư lượng, nguy cơ mạo danh hoặc sử dụng không đúng mã số. Việc cập nhật, quản lý dữ liệu vùng trồng và cơ sở đóng gói cũng chưa đồng bộ.
Ông Chương đề nghị, cần đẩy mạnh chuyển đổi số, cập nhật cơ sở dữ liệu; nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn và lực lượng khuyến nông cộng đồng; đồng thời, đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung làm rõ công tác quản lý, duy trì mã số; tính bền vững của vùng trồng sau khi được cấp mã; kiểm soát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón; tổ chức sản xuất theo chuỗi; kiểm tra, giám sát sau cấp mã; năng lực thực hiện nhiệm vụ tại cấp cơ sở; liên kết giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp xuất khẩu; cũng như việc đáp ứng những yêu cầu thay đổi từ các thị trường nhập khẩu.
Đồng thời, cơ quan chức năng cập nhật chính sách, quy định mới về cấp, quản lý và duy trì mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Các đại biểu trao đổi thực tiễn quản lý tại địa phương; đánh giá việc duy trì mã số và chất lượng vùng trồng, gắn với quy trình sản xuất an toàn, sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định và truy xuất nguồn gốc; nâng cao năng lực cơ sở đóng gói, bảo đảm yêu cầu về vệ sinh, kiểm soát chất lượng, bảo quản sau thu hoạch, logistics và truy xuất nguồn gốc.
Các đại biểu cũng đã gợi mở những giải pháp về ứng dụng công nghệ số trong quản lý dữ liệu mã số, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo rủi ro và kết nối thông tin giữa các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp; giải pháp mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường và nâng cao giá trị, uy tín của nông sản Việt Nam.
MAI VĂN BẢO