Lâm Đồng nghiên cứu thí điểm kinh tế đêm Đà Lạt, Phan Thiết

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp cùng các đơn vị tổ chức hội thảo Thực trạng phát triển kinh tế ban đêm tỉnh Lâm Đồng. Cuộc hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp du lịch tham dự.

Tại cuộc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Đinh Văn Tuấn chia sẻ, phát triển kinh tế ban đêm là nội dung cần được đặt trong tổng thể phát triển du lịch, thương mại, dịch vụ của tỉnh.

Hội thảo tập trung đánh giá thực trạng, tiềm năng của địa phương trong phát triển kinh tế đêm. Đồng thời lựa chọn đúng khu vực, mô hình thí điểm; gắn kinh tế đêm với phát triển du lịch và các sản phẩm dịch vụ. Hội thảo cũng đánh giá, đi đến hoàn thiện cơ chế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và xây dựng lộ trình thực hiện đến năm 2030.

Khách đến Đà Lạt quen tiêu dùng giá rẻ

Thống kê tỉnh Lâm Đồng nhận định, phát triển kinh tế ban đêm là hướng mở rộng không gian, thời gian, tạo ra giá trị của nền kinh tế. Đối với Lâm Đồng, sự kết nối giữa không gian cao nguyên, biển và đại ngàn tạo điều kiện hình thành nhiều sản phẩm, dịch vụ ban đêm như ẩm thực, mua sắm, văn hóa - nghệ thuật, vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe, trải nghiệm thiên nhiên và các dịch vụ phục vụ khách lưu trú.

Thống kê tỉnh Lâm Đồng ước tính, năm 2026, doanh thu lưu trú, ăn uống và dịch vụ lữ hành của tỉnh đạt 43.250 tỷ đồng; doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 71.500 tỷ đồng; lượt khách phục vụ tại các cơ sở lưu trú đạt hơn 25 triệu lượt. Đây là nền tảng thị trường quan trọng để Lâm Đồng nghiên cứu khả năng mở rộng tiêu dùng vào ban đêm.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng, địa phương có 3 khu vực phát triển mạnh về du lịch, dịch vụ. Trong đó, trung tâm Đà Lạt là hạt nhân, phát triển mạnh các hoạt động nghệ thuật, âm nhạc ngoài trời, giao lưu văn hóa cồng chiêng, chợ đêm và ẩm thực đường phố.

Tuy nhiên, các chương trình nghệ thuật đêm hiện tại chưa phong phú. Phần lớn hoạt động giải trí đêm vẫn dừng lại ở mô hình hội chợ, âm nhạc đường phố tự phát hoặc quán bar thông thường.

Yếu tố văn hóa Tây Nguyên như cồng chiêng, ẩm thực dân tộc, truyền thuyết địa phương chưa được dựng thành các chương trình thực cảnh hay nghệ thuật đương đại quy mô lớn để hút du khách phân khúc cao cấp. Du khách đến Đà Lạt ban đêm phần lớn vẫn có thói quen tiêu dùng giá rẻ.

Trong khi đó, Phan Thiết là một trong những trung tâm du lịch biển hàng đầu Việt Nam song kinh tế đêm nói chung, chuỗi sản phẩm văn hóa nghệ thuật giải trí đêm tại đây chưa tương xứng với tiềm năng.

Khu vực trung tâm Gia Nghĩa nằm phía Tây Lâm Đồng, sở hữu tiềm năng du lịch độc đáo nhờ vị trí tâm điểm của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông. Đây cũng là nơi sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú của các dân tộc thiểu số tại chỗ như M'nông, Mạ, Êđê... Tuy nhiên, hệ sinh thái sản phẩm văn hóa nghệ thuật, giải trí đêm tại Gia Nghĩa vẫn đang ở giai đoạn sơ khai.

Phát triển dịch vụ giải trí chuyên biệt sau 22h30

Theo Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng, kinh tế đêm của địa phương có dư địa phát triển lớn. Tuy nhiên, để chuyển tiềm năng thành giá trị kinh tế bền vững cần một cách tiếp cận vượt ra phạm vi “du lịch ban đêm”. Trong đó, trọng tâm là xây dựng thị trường minh bạch, phát triển hạ tầng thương mại, mở rộng kênh phân phối, thúc đẩy xúc tiến thương mại…

Sở Công Thương đề xuất thí điểm mô hình thương mại ban đêm có quản trị tại Đà Lạt; Phan Thiết - Mũi Né là cực thương mại, dịch vụ biển; Bảo Lộc là cực trà, cà phê, sản phẩm cao nguyên; các địa bàn khác phát triển theo lợi thế đặc sản, sinh thái và cộng đồng.

Cử nhân Luật Kinh tế, Trường Đại học mở TPHCM Nguyễn Đức Thành, thông tin, kinh tế ban đêm là hướng phát triển có nhiều tiềm năng đối với địa phương. Mô hình này góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và mở rộng cơ hội kinh doanh, thúc đẩy các hoạt động thương mại, dịch vụ địa phương.

Việc khai thác hiệu quả kinh tế ban đêm sẽ hình thành thêm động lực tăng trưởng cho Lâm Đồng.

Theo nghiên cứu của nhóm chuyên gia: PGS.TS Nguyễn Thành Nam, Trưởng khoa Xuất bản - Phát hành, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội; ThS. Nguyễn Văn Lưu, Giám đốc Trung tâm cung ứng dịch vụ công phường Bình Trưng, TPHCM; Lâm Khánh Giao, học viên cao học, Trường Đại học Công nghệ TPHCM, xu hướng hiện nay, nhu cầu trải nghiệm của du khách ngày càng mở rộng sang các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, giải trí về đêm.

Tuy nhiên, hoạt động dịch vụ đêm tại Lâm Đồng vẫn còn phân tán, thiếu liên kết, chưa hình thành các chuỗi sản phẩm đặc trưng. Đặc biệt, hàm lượng văn hóa bản địa chưa được chuyển hóa tương xứng thành các sản phẩm trải nghiệm ban đêm. Địa phương cũng thiếu sản phẩm, dịch vụ hấp dẫn sau 22h.

Nhóm chuyên gia đề xuất tỉnh Lâm Đồng xây dựng chuỗi sản phẩm theo khung thời gian. Theo đó, 18h-20h sẽ là khoảng thời gian khởi động, trải nghiệm văn hóa, di sản thông qua tổ chức biểu diễn cồng chiêng, múa xoang, nhạc cụ dân tộc; khung thời gian 20h-22h30 tổ chức các chương trình thực cảnh, đa phương tiện quy mô lớn; sau 22h30 hình thành các cụm dịch vụ giải trí chuyên biệt như bar, pub, nightclub, night spa tại các tuyến phố trung tâm.

Theo nhóm chuyên gia, Lâm Đồng cần thí điểm mô hình kinh tế ban đêm ở giai đoạn 2026-2027 tại các khu vực có điều kiện hạ tầng. Sau đó hoàn thiện cơ chế, nhân rộng sản phẩm, tăng cường liên kết Đà Lạt - Bảo Lộc - Bình Thuận trong giai đoạn 2028-2030.