Lần đầu Gia Lai có nhà máy xử lý, tái chế xà bần

Ngày 22.9, Công ty cổ phần công trình đô thị Gia Lai tổ chức khởi công Nhà máy xử lý xà bần, phế thải xây dựng, tái chế làm vật liệu xây dựng, vật liệu san lấp Long Mỹ - Quy Nhơn. Đây là lần đầu Gia Lai triển khai một dự án chuyên xử lý, tái chế xà bần cùng các loại chất thải phát sinh trong quá trình xây dựng. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh đô thị hóa phát triển nhanh, kéo theo lượng phế thải từ xây mới, sửa chữa công trình ngày càng gia tăng. Theo thông tin Thanh Niên, dự án đặt mục tiêu thay đổi cách nhìn về xà bần, từ loại chất thải thường bị chôn lấp hoặc đổ bỏ thành nguồn nguyên liệu có thể thu hồi. Nhà máy sẽ tiếp nhận chất thải xây dựng không độc hại, sau đó phân loại, nghiền, sàng và xử lý theo từng nhóm vật liệu. Cách làm này được kỳ vọng giảm áp lực cho các điểm tập kết, hạn chế nguy cơ phát sinh những bãi đổ thải tự phát trong quá trình đô thị hóa. Sau khi xử lý, phế thải xây dựng có thể trở thành cốt liệu tái chế, gạch không nung và vật liệu phục vụ san lấp các công trình. Nhà máy đồng thời thu hồi kim loại, nhựa, giấy cùng những loại vật liệu còn khả năng tái sử dụng trong các công đoạn phù hợp. Như vậy, dòng chất thải vốn thường bị xem là phần bỏ đi sẽ được phân loại để tạo ra nhiều sản phẩm và nguyên liệu có ích hơn. Bà Nguyễn Thị Sen, Tổng giám đốc Công ty cổ phần công trình đô thị Gia Lai, cho biết nhà máy nhằm giải quyết lượng xà bần tăng theo tốc độ đô thị hóa. Dự án cũng hướng tới việc hạn chế tình trạng chôn lấp, đổ thải trái phép, đồng thời biến một phần phế thải xây dựng thành nguồn tài nguyên mới. Mục tiêu này gắn với yêu cầu xử lý chất thải theo hướng tiết kiệm tài nguyên, thay vì chỉ tìm nơi chứa bỏ lâu dài. Chủ đầu tư cam kết kiểm soát bụi, tiếng ồn, nước thải cùng những yếu tố có thể ảnh hưởng đến môi trường trong suốt quá trình vận hành nhà máy. Công ty cho biết sẽ huy động nguồn lực cần thiết, phấn đấu đưa công trình vào hoạt động trước tháng 2.2027 theo kế hoạch đề ra. Thời điểm vận hành được người dân và các địa phương quan tâm, bởi hiệu quả dự án phụ thuộc lớn vào khả năng tiếp nhận, xử lý phế thải thực tế. Phát biểu tại lễ khởi công, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết dự án được triển khai với tốc độ nhanh. Từ lúc nhà đầu tư đề xuất chủ trương đến khi các bộ, ngành thẩm định hồ sơ pháp lý, thời gian thực hiện chưa đầy ba tháng. Theo lãnh đạo tỉnh, nhà máy không chỉ giải quyết bài toán xà bần mà còn góp phần thúc đẩy định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn. Trong mô hình kinh tế tuần hoàn, chất thải được thu hồi, tái chế và đưa trở lại quá trình sử dụng thay vì kết thúc tại các khu chôn lấp. Gia Lai cũng đang chuẩn bị dự án thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, đồng thời tiếp tục kêu gọi đầu tư tại Quy Nhơn, Pleiku, An Nhơn, Tuy Phước và Vân Canh. Tỉnh còn kêu gọi đầu tư thêm nhà máy xử lý chất thải nguy hại, nhằm hoàn thiện dần hệ thống xử lý nhiều nhóm chất thải khác nhau. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý, không để xảy ra tình trạng đổ xà bần trái phép, đồng thời phải chịu trách nhiệm nếu để phát sinh vi phạm không được xử lý. Để dự án hoạt động hiệu quả, chủ đầu tư phải kiểm soát chặt chất thải đầu vào, tuân thủ quy trình phân loại, tiếp nhận, lưu giữ và xử lý. Với diện tích hơn 70.000 m2, công suất 480 tấn mỗi ngày, nhà máy được kỳ vọng tạo thêm kênh xử lý cho Quy Nhơn và vùng lân cận, giảm đổ trộm, tiết kiệm tài nguyên, thúc đẩy tái chế.