Lao động nền tảng số kiếm gần 10 triệu đồng/tháng, 78% chưa tham gia bảo hiểm xã hội

Ngày 22-9, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Ngân hàng Thế giới (World Bank) đồng tổ chức Hội thảo "Việc làm và an sinh xã hội cho lao động nền tảng số tại Việt Nam".

Lao động nền tảng số kiếm 7,4 - 9,7 triệu đồng/tháng

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Nga - chuyên gia an sinh xã hội của Ngân hàng Thế giới - cho biết qua khảo sát năm 2026 với gần 4.900 lao động trên 4 nền tảng số tại 34 tỉnh, thành phố, có tới 94% người được hỏi cho biết đây là công việc chính của họ và 80% đã làm việc trên nền tảng từ 1 năm trở lên.

Tính linh hoạt của công việc là lý do hàng đầu thu hút người lao động tham gia, tiếp đến là cơ hội tạo thu nhập. Thu nhập ròng bình quân của người lao động dao động từ 7,4 - 9,7 triệu đồng/tháng, tùy theo nền tảng. Tuy nhiên, 78% người được khảo sát không tham gia bảo hiểm xã hội trong 6 tháng trước thời điểm khảo sát.

Khảo sát cũng cho thấy người lao động nền tảng có sự quan tâm đáng kể đến các gói bảo hiểm xã hội nhằm tăng cường bảo vệ trước những rủi ro trong cuộc sống và công việc. Đây là dữ liệu quan trọng để cơ quan chức năng nghiên cứu, xây dựng lộ trình mở rộng bảo hiểm xã hội phù hợp.

Trong khi đó, đại diện Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội Bộ Nội vụ nêu số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mới chỉ chiếm khoảng 5,5% lực lượng lao động (khoảng 2,63 triệu người). Về lâu dài, cơ quan chức năng sẽ tham mưu các chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội hấp dẫn, để tăng số người tham gia lưới an sinh xã hội.

Về khái niệm người làm việc trên nền tảng số, cơ quan chuyên môn cần thêm ý kiến, góp ý, kinh nghiệm quốc tế để xác định quan hệ giữa người làm việc và doanh nghiệp cung cấp nền tảng số, đồng thời nghiên cứu quy định về mức đóng, cách đóng, trách nhiệm pháp lý…

Nhiều tài xế công nghệ làm hơn 10 giờ/ngày

Bà Hồ Thị Kim Ngân - Phó trưởng ban quan hệ lao động Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - nêu qua một khảo sát nhanh gần đây, TP.HCM có tới khoảng 400.000 tài xế xe công nghệ và giao hàng. Trong đó, có tới hơn 46% cho biết làm việc từ 8 - 10 giờ/ngày và khoảng 35% thường xuyên làm việc trên 10 giờ/ngày.

Như vậy, dù mức lương có 15 triệu đồng/tháng thì họ phải làm việc nhiều, mức lương chưa hẳn đã cao. Về lâu dài, bà khuyến nghị cần có thêm chính sách thu hút lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Mục tiêu là mọi người phát sinh thu nhập, không chỉ lao động nền tảng, có quyền tham gia bảo hiểm xã hội.

Ông Trần Đình Liệu - Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam - cho hay diện bao phủ bảo hiểm xã hội tiếp tục được mở rộng, trong 8 tháng đầu năm 2026, có trên 22,4 triệu người tham gia hệ thống, tương đương gần 47% tổng số lao động. Tuy nhiên, vẫn còn lao động khoán việc hay lao động bán thời gian có thu nhập ổn định chưa tham gia bảo hiểm xã hội.

Cạnh đó một bộ phận lao động có thể chuyển sang các hình thức việc làm như vận chuyển, giao nhận, bán hàng, môi giới, làm việc trên các nền tảng số và thời gian ngắn hoặc không trọn thời gian.

Không chỉ Việt Nam, trên thế giới, nhiều nước đang triển khai các cách tiếp cận khác nhau, để mở rộng an sinh xã hội cho lao động trong các mô hình việc làm mới. Do vậy, ông Liệu cho rằng cần xác định rõ thực tiễn việc làm trên nền tảng số, tình hình người lao động trên nền tảng số hay một số công việc không cần có giao kết hợp đồng lao động truyền thống tại Việt Nam.

Giữa lúc một số tài xế Grab phản ánh mức thực nhận giảm và khó đoán vì "phí sử dụng ứng dụng linh động", Be công bố cơ cấu phân chia tiền trên mỗi chuyến xe và đề xuất một "thước đo chung" cho thị trường.