Lao động Việt đi làm việc ở nước ngoài ngày càng trẻ

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đang có xu hướng trẻ hóa. Năm 2025, độ tuổi trung vị của nhóm này là 27 tuổi, giảm 1 tuổi so với năm 2021.

Mới đây, Cục Thống kê công bố báo cáo phân tích chuyên sâu liên quan đến người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài.

Kết quả điều tra lao động việc làm năm 2025 cho thấy tính đến thời điểm điều tra, số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài trong 3 năm gần đây đạt 412.000 người. Trong đó, lao động nam là 243.200 người (chiếm 59%) và lao động nữ là 168.800 người (chiếm 41%).

Xét theo khu vực cư trú, lao động đến từ khu vực nông thôn chiếm tỷ trọng lớn (84,6%).

Lao động Việt đi làm việc ở nước ngoài ngày càng trẻ - 1 — Người Việt đi làm ở nước ngoài (Ảnh: Sơn Nguyễn).

Xu hướng trẻ hóa với lao động Việt đi làm ở nước ngoài

Nhìn chung, lao động Việt Nam di cư ra nước ngoài làm việc có cơ cấu tuổi tương đối trẻ, với tuổi trung vị khoảng 27 tuổi và gần như không có sự khác biệt giữa nam và nữ.

So với năm 2021, tuổi trung vị của nhóm này giảm 1 tuổi, ghi nhận xu hướng trẻ hóa trong lực lượng lao động di cư. Điều này cũng được phản ánh qua việc tỷ trọng lao động trẻ (nhóm 15-24 tuổi) tăng từ 31,4% lên 35%.

Xu hướng trẻ hóa của lao động Việt đi làm ở nước ngoài cũng thể hiện qua tình trạng hôn nhân. Tỷ lệ lao động chưa từng kết hôn của nhóm này tăng từ 52,4% lên 61,1%, xuất hiện ở cả nam và nữ.

Trong khi đó, dưới tác động của già hóa dân số do tuổi thọ tăng và mức giảm sinh kéo dài, cơ cấu tuổi của lực lượng lao động trong nước dịch chuyển sang các nhóm tuổi cao hơn, thể hiện qua tuổi trung vị tăng từ 40 tuổi lên 42 tuổi.

Phân bố lao động có sự dịch chuyển

Nguồn lao động đi làm việc ở nước ngoài cũng có sự thay đổi về phân bố giữa các vùng.

Năm 2021, khoảng 83% lao động xuất phát từ các tỉnh, thành thuộc Bắc Trung Bộ và Đồng bằng sông Hồng. Đến năm 2025, tỷ trọng của hai vùng này giảm còn 50%.

Ngược lại, tỷ trọng lao động đến từ Trung du và miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Cửu Long tăng từ 12,3% lên 23%. Tại các địa phương có đông lao động đi làm việc ở nước ngoài, nam giới vẫn chiếm tỷ trọng cao hơn nữ giới.

Trình độ học vấn được cải thiện

Trình độ học vấn của lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài cũng có sự cải thiện. Năm 2025, khoảng 79,6% người lao động có trình độ từ THPT trở lên, tăng 8,6% so với năm 2021. Trong đó, lao động có trình độ cao đẳng trở lên chiếm 15,9%, tăng 3,6% so với năm 2021.

Tuy nhiên, phần lớn lao động vẫn làm các công việc có yêu cầu kỹ năng thấp và trung bình. Khoảng 88,1% người lao động tập trung chủ yếu ở các nhóm nghề như lao động giản đơn; thợ thủ công và các nghề liên quan; thợ kỹ thuật, lắp ráp, vận hành máy móc; nhân viên dịch vụ, bảo vệ và bán hàng.

Xét theo trình độ kỹ năng, 58,9% lao động làm các nghề có kỹ năng trung bình, 32,7% làm nghề kỹ năng thấp và 8,4% làm nghề kỹ năng cao. So với năm 2021, tỷ trọng người Việt sang nước ngoài làm nghề kỹ năng thấp tăng, trong khi nhóm nghề kỹ năng trung bình giảm; nhóm nghề kỹ năng cao vẫn chiếm dưới 10%.

Về ngành nghề, hơn 85% lao động Việt Nam ở nước ngoài tập trung trong 5 lĩnh vực gồm công nghiệp chế biến, chế tạo; xây dựng; bán buôn, bán lẻ và sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy; nông, lâm nghiệp và thủy sản; dịch vụ lưu trú và ăn uống.

Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc vẫn là các thị trường chủ lực

Trong giai đoạn 2022-2025, lao động Việt Nam làm việc tại 42 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc vẫn là 3 thị trường tiếp nhận chủ yếu, chiếm 76,7% tổng số lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài.

Nhìn chung, bức tranh lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đang có một số thay đổi đáng chú ý. Lực lượng lao động ngày càng trẻ, trình độ học vấn được cải thiện và nguồn lao động có sự dịch chuyển giữa các vùng. Dù vậy, phần lớn vẫn làm việc trong các ngành nghề đòi hỏi kỹ năng thấp và trung bình, trong khi nhóm lao động có kỹ năng cao còn chiếm tỷ lệ khiêm tốn.

Theo báo cáo phân tích chuyên sâu của Cục Thống kê, kết quả điều tra lao động, việc làm năm 2025 ghi nhận 412.000 người Việt Nam ra nước ngoài làm việc trong ba năm gần đây. Con số này cho thấy quy mô đáng kể của dòng lao động di cư, đồng thời bức tranh về độ tuổi, nơi xuất phát và công việc đang có những thay đổi rõ nét. Dân Trí dẫn số liệu cho biết nam giới chiếm 59%, tương đương 243.200 người, còn nữ giới chiếm 41%, tương đương 168.800 người. Phần đông người lao động xuất phát từ nông thôn, khu vực chiếm 84,6% tổng số được ghi nhận, cho thấy đây vẫn là nguồn cung lao động chủ yếu. Đáng chú ý, lực lượng đi làm việc ở nước ngoài nhìn chung khá trẻ, với tuổi trung vị khoảng 27 và gần như tương đương giữa nam giới với nữ giới. So với năm 2021, tuổi trung vị giảm một tuổi, còn tỷ trọng người trẻ từ 15 đến 24 tuổi tăng từ 31,4% lên 35%. Sự trẻ hóa còn hiện rõ trong tình trạng hôn nhân, khi tỷ lệ lao động chưa từng kết hôn tăng từ 52,4% năm 2021 lên 61,1% năm 2025. Mức tăng này xuất hiện ở cả hai giới, trong khi lực lượng lao động trong nước lại dịch chuyển theo hướng lớn tuổi hơn, giữa bối cảnh dân số già hóa. Tuổi trung vị của lao động trong nước tăng từ 40 lên 42 tuổi, gắn với tuổi thọ tăng và tình trạng mức sinh giảm kéo dài, theo báo cáo. Nơi xuất phát của người đi làm việc ở nước ngoài cũng phân bố khác trước, với sự thay đổi đáng kể giữa các vùng trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2025. Bắc Trung Bộ và Đồng bằng sông Hồng từng chiếm khoảng 83% nguồn lao động, nhưng tỷ trọng cộng lại của hai vùng giảm còn 50%. Ở chiều ngược lại, Trung du và miền núi phía Bắc cùng Đồng bằng sông Cửu Long tăng tỷ trọng từ 12,3% lên 23%, cho thấy nguồn lao động phân bố rộng hơn. Tại những địa phương có đông người đi làm việc ở nước ngoài, nam giới vẫn chiếm tỷ trọng cao hơn nữ giới, theo thông tin được công bố. Về học vấn, năm 2025 có 79,6% lao động đạt trình độ từ trung học phổ thông trở lên, tăng 8,6% so với năm 2021. Nhóm có trình độ cao đẳng trở lên chiếm 15,9%, tăng 3,6% so với năm 2021, cho thấy mặt bằng học vấn của người lao động đang được cải thiện. Tuy vậy, trình độ học vấn tăng chưa đồng nghĩa phần lớn lao động đảm nhận công việc yêu cầu kỹ năng cao, bởi các nghề kỹ năng thấp và trung bình vẫn chiếm ưu thế. Khoảng 88,1% lao động tập trung ở các nhóm nghề gồm lao động giản đơn, thợ thủ công, thợ kỹ thuật, nhân viên dịch vụ, bảo vệ và bán hàng. Xét theo trình độ kỹ năng, 58,9% làm nghề kỹ năng trung bình, 32,7% làm nghề kỹ năng thấp, còn lao động kỹ năng cao chỉ chiếm 8,4%. So với năm 2021, tỷ trọng lao động làm nghề kỹ năng thấp tăng, trong khi tỷ trọng nhóm kỹ năng trung bình giảm; lao động kỹ năng cao vẫn dưới 10%. Hơn 85% người Việt làm việc ở nước ngoài tập trung trong năm lĩnh vực, gồm chế biến, chế tạo; xây dựng; bán buôn, bán lẻ và sửa chữa xe. Các lĩnh vực còn lại trong nhóm năm ngành lớn là nông, lâm nghiệp và thủy sản, cùng dịch vụ lưu trú và ăn uống, theo số liệu của Cục Thống kê. Trong giai đoạn 2022 đến 2025, lao động Việt Nam làm việc tại 42 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng dòng người vẫn tập trung chủ yếu ở ba thị trường. Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc tiếp nhận 76,7% tổng số lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài trong giai đoạn này. Nhìn chung, lực lượng lao động ngày càng trẻ, học vấn cải thiện và nguồn xuất phát dịch chuyển giữa các vùng, nhưng phần lớn vẫn làm nghề kỹ năng thấp hoặc trung bình, còn nhóm kỹ năng cao chiếm tỷ lệ khiêm tốn.