Đây là hoạt động điểm nhấn của sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”, diễn ra từ ngày 9 đến 11/10 tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Tham dự sự kiện có đại diện các đơn vị thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo các sở, ban, ngành thành phố Hà Nội; đại diện các địa phương cùng các đoàn nghệ nhân, đồng bào các dân tộc và du khách.
Phát biểu tại lễ dâng hương, đồng chí Trần Trung Hiếu, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội nhấn mạnh: Trong tâm thức của mỗi người Việt Nam, cội nguồn luôn là điểm tựa tinh thần sâu sắc. Từ truyền thuyết các Vua Hùng dựng nước, cha ông ta đã trao truyền cho các thế hệ đạo lý “Uống nước, nhớ nguồn”. Lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng là sự tri ân đối với các bậc tiền nhân, cũng là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay phải có trách nhiệm gìn giữ những giá trị đã làm nên bản sắc và sức mạnh của dân tộc.
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là biểu tượng đặc biệt của ý thức về nguồn cội và tinh thần cộng đồng của người Việt. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012.
Tín ngưỡng này được bồi đắp trong đời sống tinh thần của mỗi gia đình, cộng đồng và dân tộc. Đó là sự kết nối giữa quá khứ với hiện tại, giữa các thế hệ hôm nay với tiền nhân; là sợi dây gắn kết những người con đất Việt, dù ở bất cứ vùng miền nào, đều hướng về cội nguồn chung và cùng gìn giữ những giá trị đã làm nên bản sắc, sức mạnh và sự trường tồn của dân tộc.
Với ý nghĩa đó, Khu Nghi lễ thờ Tổ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam có vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa của “Ngôi nhà chung” 54 dân tộc Việt Nam.
Việc hình thành không gian văn hóa tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương tạo nên một điểm kết nối giàu ý nghĩa, từ cội nguồn chung của dân tộc đến sự đa dạng, phong phú của các cộng đồng văn hóa đang cùng chung sống trên đất nước Việt Nam.
Ở đây, những giá trị văn hóa không chỉ được giới thiệu, bảo tồn mà còn được thực hành, trao truyền và lan tỏa thông qua cộng đồng-những chủ thể sáng tạo và gìn giữ văn hóa.
Từ sự kiện hôm nay, chúng tôi mong muốn những giá trị về cội nguồn, về tinh thần đại đoàn kết các dân tộc và tình yêu đối với di sản tiếp tục được lan tỏa rộng rãi, để mỗi người dân, mỗi thế hệ, mỗi du khách khi đến với Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam vừa tham quan, trải nghiệm vừa cảm nhận sự gắn kết giữa cội nguồn-di sản-cộng đồng.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội định hướng phát triển Khu Nghi lễ thờ Tổ trở thành không gian văn hóa tín ngưỡng, giáo dục truyền thống và điểm đến du lịch tiêu biểu của Thủ đô. Chuỗi hoạt động trải nghiệm sẽ tăng cường kết nối di sản Hà Nội với các địa phương, tạo thêm sản phẩm du lịch văn hóa tâm linh và thúc đẩy các hành trình về nguồn tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Tại Khu Nghi lễ thờ Tổ, Lễ rước kiệu và Lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng diễn ra theo nghi thức truyền thống.
Các đại biểu cùng nghệ nhân, đồng bào tham gia đoàn rước kiệu, rước lễ từ Quảng trường Hùng Vương lên Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương và thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.
Đoàn rước gồm đội tiêu binh rước Quốc kỳ, cờ hội, đội lễ, đội rước cờ con Lạc, cháu Hồng, đoàn nghi trượng và đoàn kiệu rước lễ vật... Các nghi thức diễn ra trang nghiêm, thể hiện lòng biết ơn đối với các bậc tiền nhân có công dựng nước, giữ nước.
Sau nghi lễ dâng hương, tại khu vực Quảng trường Hùng Vương, nhân dân và du khách tham gia các hoạt động trình diễn nghệ thuật dân gian, đánh cờ người, trải nghiệm gói bánh chưng, bánh giầy truyền thống...
Không gian trình diễn văn hóa, ẩm thực Hà Nội trình diễn, quảng bá văn hóa, nghệ thuật truyền thống đặc sắc của Thủ đô; giới thiệu, trình diễn sản phẩm làng nghề văn hóa truyền thống; giới thiệu ẩm thực tiêu biểu của thành phố Hà Nội. Song song với đó là triển lãm tranh, ảnh, video, ấn phẩm, tài liệu về văn hóa, thể thao, du lịch thành phố Hà Nội.
Không gian trình diễn nghệ thuật dân gian truyền thống tỉnh Phú Thọ giới thiệu hát Xoan, hát Ghẹo, chầu văn cùng các hoạt động giao lưu với nghệ nhân.
Không gian trình diễn nghệ thuật dân gian truyền thống tỉnh Cà Mau giới thiệu văn hóa Khmer Nam Bộ, nhạc cụ dân tộc, múa, hát, trò chơi dân gian.
Tại “Ngôi nhà chung”, cộng đồng các dân tộc trình diễn, lan tỏa thông điệp “54 dân tộc-Một cộng đồng-Một cội nguồn”.
Bên cạnh các hoạt động trình diễn, sự kiện tổ chức triển lãm ảnh “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”, giới thiệu hơn 100 bức ảnh theo 4 tuyến nội dung: Đất Tổ-Cội nguồn dân tộc; Khu Nghi lễ thờ Tổ-Không gian văn hóa tâm linh; 54 dân tộc-Một cộng đồng”; Di sản sống-Di sản được trao truyền.
Không gian trưng bày đặc sản, sản phẩm OCOP với chủ đề “Hà Nội-Tinh hoa đất Kinh kỳ”, “Phú Thọ-Sản vật miền Đất Tổ”.
Sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” góp phần tôn vinh tín ngưỡng thờ cúng Vua Hùng, bồi đắp ý thức hướng về cội nguồn và tăng cường gắn kết giữa các cộng đồng dân tộc.
NGỌC LIÊN