Từ 15h ngày 24/9, giá xăng E5 RON 92 tăng 1.260 đồng/lít, lên 26.390 đồng/lít. Xăng E10 RON 95-III tăng 1.450 đồng/lít, lên 27.080 đồng/lít. Giá dầu diesel tăng 550 đồng/lít, lên 30.490 đồng/lít, còn dầu mazut tăng 280 đồng/kg, lên 19.470 đồng/kg.
Tính từ đầu tháng 9 đến nay, giá xăng đã tăng qua 4 kỳ điều chỉnh liên tiếp. Xăng E5 RON 92 tăng tổng cộng 4.630 đồng/lít lên 26.390 đồng/lít. Xăng E10 RON 95-III tăng 4.480 đồng/lít lên 27.080 đồng/lít. Giá dầu diesel tăng 2.050 đồng/lít qua 3 kỳ điều chỉnh, trong khi dầu mazut tăng 1.830 đồng/kg.
Trong bối cảnh đó, cơ quan điều hành bắt đầu chi sử dụng Quỹ bình ổn giá trở lại. Từ ngày 10/9, quỹ chi 500 đồng/lít xăng sinh học; ngày 17/9, mức chi tăng lên 1.250 đồng/lít xăng sinh học, 2.000 đồng/lít dầu diesel và 1.250 đồng/kg dầu mazut. Đến ngày 24/9, cả trích lập và chi sử dụng đều ở mức 0 đồng.
Bên cạnh Quỹ bình ổn giá xăng dầu, đà tăng giá thời gian qua cũng được hỗ trợ kiềm chế bởi chính sách giảm một số loại thuế, phí đối với xăng dầu theo Nghị quyết 34.
Theo đó, thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) với mặt hàng xăng dầu được áp dụng miễn các loại thuế theo quy định đến hết ngày 30/9. Trong khi đó, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng được thực hiện theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Như vậy, từ ngày 1/10, các chính sách giảm 3 loại thuế này sẽ hết hiệu lực, trong bối cảnh giá xăng dầu trong nước vừa trải qua 4 kỳ tăng liên tiếp trong tháng 9.
Nếu không được gia hạn sau ngày 30/9, thuế bảo vệ môi trường sẽ trở lại mức 2.000 đồng/lít với xăng và 1.000 đồng/lít với dầu diesel. Do phần ethanol trong xăng sinh học không chịu loại thuế bảo vệ môi trường nên thuế này tính trên mỗi lít xăng E5 khoảng 1.900 đồng, còn xăng E10 khoảng 1.800 đồng.
Thuế VAT trở lại mức 8%, thuế nhập khẩu ưu đãi MFN cũng trở về mức thông thường, gồm 10% với xăng và 7% với dầu diesel. Trong khi đó, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng E5 và E10 đã được áp dụng lần lượt ở mức 8% và 7% từ ngày 1/7.
Những thay đổi này sẽ làm tăng các khoản thuế trong cấu thành giá xăng dầu, qua đó tạo thêm áp lực lên giá bán lẻ xăng dầu trong nước, trong bối cảnh giá xăng đã tăng 4 kỳ liên tiếp trong tháng 9.
Nghị quyết 34 của Chính phủ cũng nêu rõ, trường hợp cần điều chỉnh thời gian có hiệu lực của Nghị quyết để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh năng lượng, ổn định thị trường xăng, dầu, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Trong khi đó, các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu đang chờ quyết định về việc có tiếp tục gia hạn chính sách giảm thuế sau ngày 30/9 hay không.
Ông Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc, cho rằng doanh nghiệp cần được thông tin rõ ràng về thời điểm và chính sách áp dụng sau ngày 30/9 để có cơ sở chủ động kế hoạch kinh doanh, chuẩn bị nguồn hàng và cân đối chi phí.
Theo ông Tây, việc chính sách thuế thay đổi có thể tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, việc sớm có quyết định về việc gia hạn hay kết thúc chính sách sẽ giúp các doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch nhập hàng, tồn kho và kinh doanh trong thời gian tới.
Ông Trịnh Quang Khanh, Phó chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cũng cho rằng nên tiếp tục gia hạn chính sách giảm thuế đối với xăng dầu, nhất là trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới còn nhiều diễn biến khó lường, kéo theo rủi ro biến động giá năng lượng.
"Việc duy trì chính sách thuế hiện hành sẽ góp phần giảm áp lực lên giá xăng dầu trong nước khi thị trường thế giới biến động. Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đã có văn bản báo cáo, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét việc tiếp tục gia hạn chính sách này", ông Khanh nói.
Hiện, giá xăng dầu nhập khẩu được tính từ giá thế giới cộng các chi phí đưa hàng về cảng Việt Nam, cùng chi phí kinh doanh định mức, trích lập Quỹ bình ổn, lợi nhuận định mức và các loại thuế, phí theo quy định.
Với xăng dầu sản xuất trong nước, giá được tính từ giá thế giới, điều chỉnh chênh lệch premium (nếu có), cộng chi phí vận chuyển từ nhà máy lọc dầu, chi phí kinh doanh định mức, trích lập Quỹ bình ổn, lợi nhuận định mức và các loại thuế, phí liên quan.
Cụ thể, giá xăng dầu trong nước đang chịu 4 loại thuế chính, gồm thuế nhập khẩu; thuế tiêu thụ đặc biệt; thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT). Ngoài ra, giá bán lẻ còn bao gồm lợi nhuận định mức, chi phí kinh doanh định mức, mức trích Quỹ bình ổn (linh hoạt theo kỳ)...