Cận cảnh điểm trường làng O2 nằm ở độ cao hơn 1.000m so với mực nước biển tại xã Vĩnh Sơn, tỉnh Gia Lai.
Làng O2 trên đỉnh núi Konhlon nằm cheo leo ở độ cao hơn 1.000m so với mực nước biển thuộc xã Vĩnh Sơn (tỉnh Gia Lai) cách trung tâm xã khoảng 50km. Đường đến với O2 tuy đã được đầu tư nâng cấp một phần nhưng việc đi lại vẫn chủ yếu là đi bộ.
Để đến được với làng O2, phải đi bộ hơn 10km đường rừng, leo dốc, lội suối. Hiện 57 hộ dân với hơn 200 nhân khẩu đã có điện mặt trời và chính thức có kết nối internet và sóng viễn thông vào cuối tháng 9/2026.
Năm 2015, để trẻ em làng O2 có được chỗ học ổn định, UBND xã Vĩnh Kim cũ đã vận động toàn dân trong xã tham gia cõng xi măng, gạch, ngói vượt đèo dốc để lên xây dựng 2 phòng học kiên cố, cho các cháu mẫu giáo và các cháu học từ lớp 1 đến lớp 5. Tuy nhiên đây vẫn là điểm trường xa xôi, cách trở nhất trong 7 điểm trường của Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Vĩnh Kim, xã Vĩnh Sơn.
Để con chữ không bị ngăn lại bởi những con dốc, hằng năm, nhà trường đều biệt phái 2 giáo viên, thường là nam có sức khoẻ, am hiểu tiếng Ba Na, lên bám điểm trường, ăn ở tại làng và trực tiếp giảng dạy cho trẻ em làng O2.
Hiện nay điểm trường O2 vẫn đang duy trì khối mầm non và tiểu học, trong đó khối lớp 1 có 2 em, khối lớp 2 là 5 em do 2 thầy giáo Lê Anh Minh và Nguyễn Thành Luân thay phiên giảng dạy. Mỗi lần xuống núi và trở lại, các thầy lại gùi giáo án, gạo, thức ăn, quần áo… đủ cho cả một khoảng thời gian bám bản.
Thầy giáo Lê Anh Minh, nhà ở dưới xuôi thuộc xã Vĩnh Thạnh chia sẻ, buổi học ở điểm trường O2 bắt đầu bằng lớp ghép 1-2 chỉ có 8 học sinh, ngồi trên vài bộ bàn ghế cũ. Hành trình học chữ của những đứa trẻ Ba Na bắt đầu từ một trở ngại không dễ nhìn thấy: sự khác biệt giữa tiếng mẹ đẻ các em sử dụng từ khi chào đời và tiếng Việt trong từng trang sách, lời giảng của thầy cô. Quen nghe, quen nói tiếng Ba Na trong gia đình và buôn làng, nhiều em khi đến lớp phải làm quen với những âm thanh, cách phát âm và cách ghép vần hoàn toàn mới, khiến việc tập đọc, đánh vần trở thành một quá trình cần nhiều thời gian, sự kiên nhẫn của cả người dạy lẫn người học.
Cũng theo thầy giáo Minh, khi đã thành thục những nét chữ, con số của tiếng Việt thì các em trong làng mới dần dần viết ra giấy. Nhìn trẻ em làng O2 cắm cúi đánh vần từng con chữ dưới mái trường biệt lập O2 mới cảm nhận được con đường đèo dốc, núi cao đã ngăn cách kiến thức người dân đến nhường nào.
“Mỗi giáo viên được phân công một “nhiệm kỳ” là 3 năm, đường sá xa xôi, hiểm trở nên giáo viên lên dạy đều ở lại điểm trường, thường thì hai tuần mới về nhà một lần, có khi vài tháng. Thấy những khó khăn của thầy giáo bám làng, người dân làng O2 lại hay cho gạo, rau, thịt... để phụ thêm cho thầy có sức giảng dạy”, thầy Lê Anh Minh chia sẻ.
Khác với hai thầy giáo khối 1 và 2 được phân công từ dưới xuôi lên, khối mầm non có khoảng 10 học sinh lại được cô giáo Đinh Uyết, người làng O2 trực tiếp giảng dạy.
“Lớp học còn thiếu thốn, trẻ mầm non luyện nét viết còn ngoằn ngoèo, lem mực, nhưng đây là kết quả sau những tháng ngày mà các giáo viên nỗ lực. Với trẻ em làng tôi, con chữ là cơ hội rõ nhất để bước ra khỏi nghèo khó, sự cách trở đã đeo bám nhiều đời”, cô giáo Đinh Uyết chia sẻ
Tinh thần trách nhiệm của thầy cô, sự chăm ngoan của những đứa trẻ O2 tại những lớp học đã khiến khoảng cách giữa điểm trường heo hút này với miền xuôi như ngắn thêm một chút. Bên ngoài, người lớn trong làng vẫn bám rẫy, bám nương, việc học của con như gửi trọn cho các thầy cô.
Sau khoảng thời gian gắn bó với điểm trường làng O2, nhiều thầy cô luôn ấp ủ đưa học sinh khối tiểu học xuống học bán trú tại điểm trường chính, nơi điều kiện học tập và ăn ở đầy đủ hơn. Bởi thực tế giáo viên nam rất ít, tuổi ngày càng cao, sức khỏe khó bám làng lâu dài, giáo viên nữ còn khó hơn.
Mái trường đơn sơ giữa lưng chừng núi.
Với những người đứng lớp, hành trình gieo chữ ở làng O2 đòi hỏi sự kiên trì và lòng tận tụy, bởi phía sau mỗi trang vở được lật mở là nỗ lực âm thầm giữ cho con chữ không bị bỏ lại giữa đại ngàn.
Ông Đinh Hoài Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vĩnh Sơn chia sẻ, mỗi khi địa phương tính chuyện đầu tư hay đề xuất hạng mục giáo dục cho vùng khó, O2 luôn được địa phương ưu tiên, dù nhiều mong mỏi của giáo viên, người dân và học sinh vượt khả năng của xã.