"Đây là chế định mới chưa từng có tiền lệ khi thiết lập một lực lượng luật sư chuyên nghiệp ngay trong nội bộ các cơ quan hành chính và doanh nghiệp Nhà nước", lãnh đạo Bộ Tư pháp cho biết tại hội nghị triển khai Nghị quyết 24 của Quốc hội về thí điểm chế định luật sư công, ngày 29/9.
Việc thí điểm kéo dài hai năm, từ 1/10 đến 30/9/2028, tại 8 bộ gồm Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Tư pháp, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng.
10 địa phương tham gia gồm Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, công an hoặc người làm việc trong cơ quan Nhà nước, đáp ứng đủ tiêu chuẩn để được cấp chứng chỉ hành nghề. Họ phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hoặc làm công việc tranh tụng, tư vấn, giải quyết các vụ việc pháp lý.
Để trở thành luật sư công, những người này phải qua đào tạo nghề, tập sự, kiểm tra kết quả và được cấp chứng chỉ hành nghề. Bộ trưởng Tư pháp có thẩm quyền cấp, cấp lại hoặc thu hồi chứng chỉ.
Riêng Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được giao quy định chi tiết việc đào tạo, tập sự phù hợp với đặc thù của từng ngành.
Các luật sư tại một phiên tòa ở Hà Nội. Ảnh: Phạm Dự
Được miễn trách nhiệm trong trường hợp nào?
Một điểm mới của cơ chế này là luật sư công có thể được miễn trách nhiệm nếu đã thực hiện đầy đủ quy trình, đúng quy định pháp luật, không tư lợi trong khi làm nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại.
Luật sư công chỉ làm công việc pháp lý trong khu vực Nhà nước, không được cung cấp dịch vụ cho cá nhân, tổ chức bên ngoài. Khi trực tiếp xử lý vụ việc, họ phải báo cáo cơ quan sử dụng về diễn biến và kết quả giải quyết.
Ngoài tiền lương theo quy định, luật sư công được hưởng hỗ trợ hàng tháng và một số chế độ khác. Nếu cùng lúc thuộc diện hưởng nhiều chính sách hỗ trợ hàng tháng, họ chỉ được nhận mức cao nhất.
Khi tham gia giải quyết một vụ việc pháp lý, luật sư công được hưởng mức bồi dưỡng cho mỗi buổi làm việc bằng 0,5 lần mức lương cơ sở.
Phạm Dự