Mỗi ngày, anh Hiền, chủ một sạp trái cây tại Chợ đầu mối nông sản Thủ Đức (TPHCM), nhập khoảng 500-700 kg lựu đỏ. Phần lớn được bán sỉ trong phiên chợ đêm, số còn lại bán lẻ vào buổi sáng.
Theo anh Hiền, những năm trước lựu trên thị trường chủ yếu được nhập từ Thái Lan và Ấn Độ. Năm nay, nguồn hàng từ Trung Quốc xuất hiện nhiều hơn với mức giá thấp.
Lựu đỏ Trung Quốc tại sạp của anh Hiền có giá từ 30.000-45.000 đồng/kg tùy loại (Ảnh: Nam Bình).
Loại quả này còn được gọi là lựu Tứ Xuyên. Về giá bán, với loại trái to, nặng từ 700 gram-1kg, anh Hiền bán giá 45.000 đồng/kg trong khi loại nhỏ hơn, không cành lá có giá 30.000 đồng/kg.
Nhiều tiểu thương khác tại Chợ đầu mối nông sản Thủ Đức rao bán lựu Tứ Xuyên chỉ với giá 20.000 đồng/kg. Điều đặc biệt, nhiều trái lựu vẫn còn nguyên cành lá xanh tươi, rất giống với nhiều loại trái cây nội địa thường được bán vào các buổi chợ “ngày cúng”.
Chính vì đặc điểm này, một số xe hàng rong tại TPHCM treo biển “lựu Đà Lạt” để dễ bán ra. Tuy nhiên, khi được hỏi về nguồn gốc loại lựu này, chị Mùi, chủ cửa hàng kinh doanh trái cây cao cấp tại đường Tô Ngọc Vân (phường Thủ Đức, TPHCM) chia sẻ, hoàn toàn không có chuyện lựu Đà Lạt với trái to, ruột đỏ và bán số lượng lớn như hiện nay.
Quả lựu còn nguyên cành lá, nặng hơn 800 gram có giá 35.000 đồng (Ảnh: Nam Bình).
Trao đổi với Dân trí, ông Nguyễn Bình Phương - Giám đốc kinh doanh dịch vụ, Công ty Cổ phần quản lý và kinh doanh chợ nông sản Thủ Đức cũng xác nhận, lựu Trung Quốc là một trong những loại trái cây có số lượng nhập về chợ lớn trong thời gian gần đây.
Nguyên nhân là do nước này đang vào mùa thu hoạch lựu, sản lượng dồi dào khiến nguồn cung về Việt Nam cũng dồi dào hơn. Ông Phương cũng xác nhận, lựu cỡ lớn về chợ chủ yếu là hàng Trung Quốc. Tính đến hết tháng 8, lượng lựu Trung Quốc về chợ đầu mối đạt gần 1.600 tấn, trung bình mỗi đêm về chợ 40 tấn.
Nhiều sạp rao bán lựu đỏ chỉ với giá 20.000 đồng mỗi kg (Ảnh: Nam Bình).
Đại diện một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nông sản có trụ sở tại phường Tam Bình (TPHCM) cũng cho biết, Việt Nam không có lượng lớn lựu đỏ để kinh doanh, phần lớn lựu bán trên thị trường hiện nay là hàng Trung Quốc.
Theo đó, mùa thu hoạch lựu Trung Quốc thường bắt đầu từ tháng 7 đến tháng 12 dương lịch. Trong đó thời điểm chín rộ và tập trung chính vụ kéo dài từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm.
“Thời điểm rộ mùa nhất của lựu Trung Quốc là dịp rằm Trung thu, lúc đó lựu phủ sóng các chợ, giá bán lẻ tới tay người dân có thời điểm chỉ từ 15.000-20.000 đồng/kg”, vị này chia sẻ.
Theo một nghiên cứu được đăng tải trên ResearchGate, Trung Quốc nằm trong nhóm những quốc gia có sản lượng lựu lớn trên thế giới. Riêng Hội Lý (tỉnh Tứ Xuyên) - một trong những vùng trồng lựu lớn của nước này, có sản lượng khoảng 800.000 tấn mỗi năm.
Theo các tiểu thương, hầu hết lựu đỏ nhập khẩu về kinh doanh trên thị trường hiện nay có nguồn gốc từ Trung Quốc (Ảnh: Nam Bình).
Mông Tự ở tỉnh Vân Nam cũng là vùng sản xuất lựu đáng chú ý. Diện tích trồng lựu của địa phương này đạt hơn 9.300ha, sản lượng khoảng 360.000 tấn mỗi năm.
Riêng tại Việt Nam, lựu không phải là cây trồng phổ biến và hầu như không có sản lượng lớn để cung cấp ra thị trường.
Tại Lâm Đồng, cây lựu hiện được trồng nhưng chủ yếu với quy mô nhỏ, phục vụ nhu cầu làm cảnh hoặc trồng trong khuôn viên gia đình. Địa phương này chưa hình thành vùng chuyên canh lựu thương phẩm để khai thác quả.
Hơn nữa, theo đặc tính sinh trưởng, lựu là loại cây ưa nắng, có khả năng chịu hạn và cần nền nhiệt tương đối ấm để tích lũy đường, giúp quả đạt độ ngọt và lên màu.
Trong khi đó, khí hậu Đà Lạt mát mẻ, độ ẩm cao và mùa mưa kéo dài được đánh giá không thực sự phù hợp để phát triển vùng lựu lấy quả quy mô lớn. Một số mô hình từng được thử nghiệm nhưng chưa mang lại hiệu quả đáng kể.
Do chưa có vùng sản xuất lựu thương phẩm, các chuyên gia cho rằng, việc gắn tên “lựu Đà Lạt” cho các sản phẩm đang được bày bán trên thị trường có thể gây nhầm lẫn về nguồn gốc, người tiêu dùng cần cẩn trọng khi mua bán.