Máy bay dân dụng bất ngờ bay lạc vào căn cứ quân sự ở Anh

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Một máy bay phản lực dân dụng đã hạ cánh nhầm xuống căn cứ RAF Fairford ở Anh, làm kích hoạt quy trình an ninh tại nơi không quân Mỹ đang triển khai các máy bay ném bom chiến lược.

Chiếc Cessna 560XLS+ mang số hiệu D-CJMK, do VistaJet vận hành, dự kiến hạ cánh tại sân bay Cotswold (Anh), nhưng lại đáp xuống căn cứ không quân RAF Fairford, cách đó khoảng 18 km về phía đông, theo The Aviationist ngày 13.9.

Ngay sau khi máy bay chạm đường băng vào khoảng 9 giờ sáng 12.9, lực lượng an ninh căn cứ lập tức triển khai quy trình ứng phó. RAF Fairford là căn cứ của không quân Hoàng gia Anh nhưng được không quân Mỹ sử dụng thường xuyên, trong đó có hoạt động triển khai máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer.

Phi công nhanh chóng nhận ra nhầm lẫn và đề nghị cất cánh để tiếp tục hành trình tới Cotswold. Tuy nhiên, lực lượng an ninh yêu cầu máy bay ở lại trong lúc kiểm tra, thẩm vấn tổ lái và hoàn tất các thủ tục cần thiết. Khoảng 3 giờ sau, chiếc Cessna mới được phép cất cánh và thực hiện chặng bay ngắn tới sân bay đích.

D-CJMK là máy bay Cessna Citation XLS+ sản xuất năm 2019, chuyên phục vụ các chuyến bay thuê riêng.

RAF Fairford và sân bay Cotswold nằm khá gần nhau, có hướng và cách bố trí đường băng tương đồng, được cho là một trong những yếu tố có thể gây nhầm lẫn khi tiếp cận bằng mắt.

Sân bay Cotswold hiện không sử dụng hệ thống kiểm soát không lưu đầy đủ như tại các sân bay thương mại lớn, mà chủ yếu cung cấp Dịch vụ thông tin bay (FIS). Theo đó, nhân viên mặt đất cung cấp thông tin về thời tiết, tình trạng đường băng và hoạt động hàng không, trong khi quyết định tiếp cận và hạ cánh vẫn thuộc về phi công. Điều này đồng nghĩa không phải lúc nào cũng có kiểm soát viên chủ động cảnh báo nếu phi công căn chỉnh nhầm hướng tiếp cận một sân bay gần đó.

Sự cố ngày 12.9 không gây thương vong và máy bay sau đó tiếp tục hành trình bình thường. Tuy nhiên, việc một máy bay dân dụng có thể hạ cánh nhầm xuống căn cứ quân sự nhạy cảm đã làm dấy lên câu hỏi về quy trình nhận diện sân bay và an toàn hoạt động trong khu vực có nhiều đường băng nằm gần nhau.

Một số vụ nhầm sân bay tương tự từng xảy ra trong quá khứ. Năm 2012, một máy bay vận tải quân sự C-17A của không quân Mỹ cũng từng hạ cánh nhầm xuống một sân bay nhỏ tại bang Florida thay vì căn cứ dự kiến.

Chiếc Cessna Citation XLS+ mang số hiệu D-CJMK do VistaJet vận hành đã hạ cánh nhầm xuống căn cứ RAF Fairford vào khoảng 9 giờ sáng 12.9, thay vì sân bay Cotswold theo kế hoạch. Hai sân bay cách nhau khoảng 18 km, khiến sự cố không chỉ đặt ra vấn đề về nhận diện đường băng mà còn kích hoạt quy trình an ninh tại một cơ sở quân sự nhạy cảm. RAF Fairford thuộc không quân Hoàng gia Anh, song thường xuyên được không quân Mỹ sử dụng để triển khai lực lượng, trong đó có máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer. Vì vậy, dù phi công nhanh chóng nhận ra nhầm lẫn và đề nghị cất cánh, lực lượng an ninh vẫn giữ máy bay tại chỗ để kiểm tra, thẩm vấn tổ lái và hoàn tất thủ tục. Khoảng 3 giờ sau, chiếc phản lực dân dụng sản xuất năm 2019 mới được phép thực hiện chặng bay ngắn tới Cotswold. Vị trí gần nhau cùng hướng và cách bố trí đường băng tương đồng được xem là những yếu tố có thể gây nhầm lẫn khi tiếp cận bằng mắt. Đáng chú ý, sân bay Cotswold chủ yếu cung cấp Dịch vụ thông tin bay, theo đó nhân viên mặt đất thông báo về thời tiết, tình trạng đường băng và hoạt động hàng không, còn quyết định tiếp cận, hạ cánh thuộc về phi công. Cơ chế này đồng nghĩa kiểm soát viên không phải lúc nào cũng chủ động cảnh báo khi máy bay căn chỉnh nhầm với một sân bay lân cận. Sự cố không gây thương vong và D-CJMK sau đó tiếp tục hành trình bình thường, nhưng việc máy bay dân dụng đi vào căn cứ quân sự cho thấy sai sót nhận diện có thể nhanh chóng chuyển thành vấn đề an ninh. Đây không phải trường hợp chưa từng có, bởi năm 2012, một máy bay vận tải quân sự C-17A của không quân Mỹ cũng hạ cánh nhầm xuống sân bay nhỏ tại bang Florida. Những vụ việc này nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa tổ lái, dịch vụ thông tin bay và quy trình giám sát tại các khu vực có nhiều đường băng nằm gần nhau.