Tháng 10/2025, khi phóng viên Straits Times tới văn phòng công ty Megaspeed International tại tầng 7, tòa nhà Ocean Financial Centre, khu trung tâm tài chính Singapore, họ bắt gặp khung cảnh khác thường: cửa kính khóa kín, bảng tên vẫn còn nhưng văn phòng gần như không hoạt động.
"Văn phòng luôn tối om kể từ khi công ty thành lập", một người làm cho doanh nghiệp cạnh Megaspeed cho biết. "Tôi hầu như không thấy ai đến hoặc làm tại đây".
Điều này được đánh giá bất thường, bởi đây là trụ sở doanh nghiệp từng tự giới thiệu là đối tác kinh doanh hàng đầu của Nvidia, đồng thời cam kết mua khoảng hai tỷ USD chip AI từ tập đoàn Mỹ. Từ năm 2024, Megaspeed từ một tên tuổi ít được biết đến đã vươn thành khách hàng mua GPU Nvidia lớn nhất Đông Nam Á. Nhưng đằng sau tốc độ mở rộng đó là hàng loạt câu hỏi về nguồn vốn, chủ sở hữu thực tế, mạng lưới trung tâm dữ liệu cũng như khả năng chip được chuyển đến những khách hàng không nằm trong danh sách được phép tiếp cận - vấn đề cả Mỹ và Singapore đang điều tra.
Cuộc điều tra vẫn đang diễn ra và được thổi bùng lên ngày 8/11, sau khi CEO Nvidia Jensen Huang thừa nhận ngoại tình, liên quan tới Alice Huang, cựu lãnh đạo Megaspeed.
Văn phòng của Megaspeed nằm tại Trung tâm Tài chính Ocean (Singapore), ảnh chụp tháng 10/2025. Ảnh: Straits Times
Từ 7Road đến doanh nghiệp điện toán AI
Theo hồ sơ của Cơ quan Quản lý Kế toán và Doanh nghiệp Singapore (ACRA), Megaspeed ban đầu mang tên 7Road International, công ty con thành lập năm 2015 của 7Road - một trong những tập đoàn trò chơi điện tử lớn nhất Trung Quốc.
Megaspeed tách ra hoạt động độc lập tháng 3/2023. Tuy nhiên, theo Bloomberg, để hiểu rõ hơn về sự khởi đầu của công ty, cần bắt đầu từ tháng 10/2022. Tổng thống Mỹ khi đó là Joe Biden đã áp đặt những hạn chế sâu rộng đối với Trung Quốc trong việc xuất khẩu chip và các công nghệ sản xuất liên quan.
Megaspeed hoạt động trong lĩnh vực điện toán đám mây, chuyên cung cấp năng lực xử lý AI. Công ty đầu tư hạ tầng máy chủ sử dụng GPU Nvidia, sau đó cho khách hàng thuê tài nguyên tính toán thay vì chỉ kinh doanh phần cứng. Dù trên danh nghĩa chia tách, 7Road được cho là bán 7Road International cho một thực thể có trụ sở tại Quần đảo Virgin thuộc Anh với người lãnh đạo có tên Huang Le (tức Alice Huang).
Tháng 11/2023, Le tiếp tục bán Megaspeed cho một công ty tại Singapore có tên Swiftdata, thuộc sở hữu của CEO hiện tại là Tan Yong Pong. Theo Straits Times, người này cũng có lý lịch bí ẩn không kém khi từng thành lập hàng loạt doanh nghiệp về game, xổ số, viễn thông, giáo dục và quảng cáo, hoạt động cả ở Trung Quốc và Singapore, nhưng hầu hết đã bị xóa sổ hoặc đang là công ty "ma".
Swiftdata, công ty mẹ của Megaspeed, cũng do Pong kiểm soát. Ông còn liên quan đến Monster Investment, doanh nghiệp nắm cổ phần đáng kể tại hãng game Gamonster ở đảo Đài Loan. Tháng 2/2024, Megaspeed tiếp tục thành lập công ty con Speedmatrix tại Malaysia, với hai địa chỉ đăng ký ở bang Johor và có sự tham gia điều hành của Tan. Theo New York Times, Speedmatrix được sử dụng để tiếp nhận các lô chip Nvidia từ Mỹ, giúp Megaspeed mở rộng mạng lưới hoạt động tại Đông Nam Á. Những mối liên hệ về sở hữu và điều hành này thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế khi điều tra doanh nghiệp.
Hàng tỷ USD mua chip Nvidia
Với Megaspeed, chỉ 4 ngày sau khi thành lập, công ty đã được đưa vào chương trình Nvidia Cloud Partner - mạng lưới đối tác cung cấp dịch vụ đám mây dùng công nghệ Nvidia. Cuối 2023, công ty sở hữu nguồn tiền 6 triệu USD, nhưng hồ sơ thương mại lại cho thấy Megaspeed đã nhập khẩu hàng hóa trị giá hơn 1.000 lần số dư tiền mặt này kể từ đó.
Theo Bloomberg, ít nhất 2/3 lượng hàng nhập khẩu của Megaspeed tính theo giá trị là bộ xử lý Nvidia, dù con số thực tế có thể cao hơn do không tính đến hàng nghìn máy chủ AI không nhãn nhận diện, mang số sê-ri tương tự thiết bị Nvidia, cùng nhiều sản phẩm được quảng cáo là GPU Nvidia nhưng thiếu thông tin xác thực bổ sung. Công ty hoàn tất phần lớn giao dịch mua chip Nvidia trong 6 tuần trước ngày 15/5/2025 - cột mốc Mỹ yêu cầu việc xuất khẩu chip AI sang Đông Nam Á cần giấy phép.
Một cuộc điều tra khác của WSJ thực hiện năm ngoái cho thấy, Megaspeed từng cam kết mua khoảng 2 tỷ USD chip Nvidia, đưa công ty từ doanh nghiệp ít tên tuổi trở thành một trong những khách hàng lớn nhất của hãng chip Mỹ tại Đông Nam Á. Dữ liệu hải quan Malaysia và Indonesia ước tính Megaspeed nhập khẩu ít nhất 4,6 tỷ USD thiết bị Nvidia từ năm 2023 đến tháng 11/2025, tương đương khoảng 136.000 GPU, hơn một nửa thuộc dòng Blackwell mới.
Nhiều chip Nvidia từ Megaspeed được cho là đưa sang Trung Quốc với khách hàng lớn nhất là Alibaba, nhưng hãng này từ chối bình luận. Nvidia khi đó cũng nói "chưa nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy quân đội nước ngoài đang cố gắng sử dụng các sản phẩm" từ Megaspeed.
Theo New York Times, Bộ Thương mại Mỹ bắt đầu điều tra Megaspeed từ năm 2024, tập trung vào nghi vấn công ty giúp doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc tiếp cận GPU thuộc diện hạn chế xuất khẩu.
Vấn đề cốt lõi nằm ở cách sử dụng chip sau khi rời Mỹ. Nếu GPU được nhập khẩu hợp pháp vào Malaysia, lắp đặt tại trung tâm dữ liệu và cung cấp dịch vụ tính toán cho khách hàng Trung Quốc qua Internet, hoạt động này không mặc nhiên cấu thành hành vi buôn lậu. Ngược lại, nếu thiết bị được vận chuyển sang Trung Quốc không có giấy phép, hoặc giao dịch vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu, doanh nghiệp có thể đối mặt với trách nhiệm pháp lý.
Theo giới chuyên gia, đây cũng là thách thức trong giám sát chuỗi cung ứng chip AI. Phần cứng có thể đặt tại Malaysia nhưng phục vụ khách hàng ở Trung Quốc, Mỹ hoặc châu Âu. Vì vậy, cơ quan quản lý không chỉ cần xác định vị trí thiết bị mà còn phải làm rõ ai sử dụng, ai kiểm soát hệ thống và mục đích khai thác.
Bloomberg cho biết chưa tìm thấy bằng chứng Megaspeed chuyển trái phép GPU Nvidia vào Trung Quốc. Nvidia cũng tuyên bố đã kiểm tra địa điểm triển khai chip và không phát hiện hoạt động tái xuất khẩu bất hợp pháp. Dù vậy, số lượng thiết bị nhập khẩu, địa điểm lắp đặt và danh tính khách hàng của Megaspeed vẫn là những vấn đề chưa có lời giải đầy đủ.
Một vấn đề khác đang khiến Washington bận tâm liên quan đến Huang Le/Alice Huang. Hồ sơ chính thức của Megaspeed nói ông Pong là CEO, nhưng một hồ sơ LinkedIn với tên Huang Xiaole lại tự nhận chức danh đó (Xiao thường được dùng như một từ thân mật trong tiếng Quan thoại). Trong ảnh chụp với Jensen Huang tại một hội nghị công nghệ Đài Bắc năm 2024, bà Le được giới thiệu với vai trò Chủ tịch hội đồng quản trị Megaspeed. Cùng thời gian, công ty bắt đầu triển khai thương vụ mua chip AI tiên tiến Nvidia trị giá hàng tỷ USD.
Megaspeed không bình luận vai trò của bà Le.
Đến ngày 30/10, WSJ dẫn nguồn tin cho biết giới chức Mỹ nghi ngờ Le có liên hệ với Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc (MSS) - cơ quan tình báo dân sự của nước này. Các cơ quan tình báo Mỹ được cho là từng đánh giá bà làm việc "như một tài sản tình báo Trung Quốc", có khả năng tiếp cận thông tin nhạy cảm thông qua mối quan hệ gần gũi với CEO Nvidia.
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn gọi những thông tin về chiến dịch tình báo nhằm vào Jensen Huang là "suy đoán vô căn cứ" và cáo buộc đây là nỗ lực bôi nhọ Bắc Kinh.
Ngày 31/10, Bộ Nội vụ Singapore bác bỏ thông tin nước này đang điều tra Le về nghi vấn tình báo, khẳng định cảnh sát chỉ xác nhận cuộc điều tra Megaspeed vẫn tiếp diễn. Đến 8/11, Reuters dẫn lời giới chức Mỹ cho biết chưa có bằng chứng cụ thể nào được công khai các hoạt động tình báo của bà này.
Với Jensen Huang, các nhà lập pháp Hạ viện Mỹ hôm 4/11 yêu cầu ông báo cáo trước Quốc hội về "những lo ngại an ninh quốc gia nghiêm trọng liên quan đến việc Trung Quốc tiếp cận công nghệ và thông tin nhạy cảm của Mỹ". Đến 8/11, Nvidia cho biết đang điều tra khả năng Huang trở thành mục tiêu của một chiến dịch tình báo nước ngoài, sau khi ông thừa nhận không chung thủy với vợ.
Bảo Lâm tổng hợp