Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, sau gần 2 năm metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên vận hành, giá căn hộ dọc tuyến đã tăng mạnh so với thời điểm mở bán, có dự án tăng hơn 400%.
Chẳng hạn, tại khu vực Ba Son (phường Sài Gòn), nhiều căn tại Grand Marina Saigon hiện được rao bán lên đến 400-500 triệu đồng/m2, tăng hơn 50% so với thời điểm mở bán. Cách đó không xa, Vinhomes Golden River Ba Son có giá vượt 300 triệu đồng/m2, tăng 333%. Đây là khu vực có mặt bằng giá căn hộ cao nhất trong các khu vực dọc tuyến được khảo sát.
Tại Thảo Điền - An Phú (phường An Khánh), mức tăng còn cao hơn. Masteri Thảo Điền hiện lên đến 135 triệu đồng/m2, tăng 350% so với lúc mở bán; Gateway Thảo Điền 204 triệu đồng/m2, tăng 410%; Thảo Điền Pearl 135 triệu đồng/m2, tăng 170%.
Dọc tuyến về Rạch Chiếc - Phước Long - Bình Thái (phường Phước Long và phường Thủ Đức), giá căn hộ thấp hơn nhưng mức tăng vẫn đáng kể. Giá chung cư Him Lam Phú An đang được rao lên đến 68 triệu đồng/m2, tăng 183%; Lavita Charm 69 triệu đồng/m2, tăng 200%; Lavita Garden 53 triệu đồng/m2, tăng 141%.
Xa trung tâm hơn, tại khu vực Khu Công nghệ cao - Đại học Quốc gia - Suối Tiên, The East Gate có giá 46 triệu đồng/m2, tăng 44%; The 9 Stellars giá căn hộ lên đến 117 triệu đồng/m2, tăng 60%.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Giá các chung cư dọc tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên tăng mạnh (Ảnh: Bảo Quyên).
Theo Batdongsan.com, giá rao bán căn hộ trong bán kính 1km dọc metro số 1 và Xa lộ Hà Nội tăng từ 30,6 triệu đồng/m2 năm 2016 lên 72,9 triệu đồng/m2 năm nay, tương đương gần 2,4 lần. Riêng năm 2025, sau khi metro số 1 vận hành, giá rao bán tại khu vực này tăng khoảng 30% so với năm trước.
Giá nhà tăng nhanh quanh tuyến metro cũng khiến người thu nhập trung bình và thấp ngày càng khó mua hoặc thuê nhà gần ga. Theo nghiên cứu của nhóm tác giả Huỳnh Thị Hương Lan và Nguyễn Võ Vân Lịch, Trường Đại học Việt Đức, trong 60 dự án nhà ở dọc metro số 1 được khảo sát, chỉ 12 dự án thuộc phân khúc trung cấp hoặc bình dân.
Đáng chú ý, trong bán kính đi bộ 800m quanh các nhà ga, chỉ 2/36 dự án đáp ứng tiêu chí nhà ở xã hội hoặc nhà ở vừa túi tiền. Trong khi nhóm thu nhập trung bình và thấp là những người có nhu cầu sử dụng giao thông công cộng cao, nguồn cung nhà ở phù hợp quanh các nhà ga lại rất hạn chế.
Từ thực tế này, nhóm tác giả nghiên cứu đề xuất TPHCM xây dựng chính sách tăng nguồn cung nhà ở vừa túi tiền quanh các tuyến giao thông công cộng, trong đó một giải pháp là yêu cầu chủ đầu tư dự án thương mại tại khu vực chuyển tiếp dành 10-20% diện tích sàn để phát triển nhà ở vừa túi tiền, đổi lại được hưởng ưu đãi về hệ số sử dụng đất.
Nguồn thu từ hoạt động cho thuê thương mại tại các ga trung tâm cũng có thể đưa vào quỹ phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) để tái đầu tư hạ tầng và hỗ trợ phát triển quỹ nhà ở.
Một hướng khác là tăng quỹ nhà ở xã hội tại những khu vực có hạ tầng giao thông thuận lợi. TS Nguyễn Thị Thanh Xuân, Trưởng bộ môn Luật kinh doanh, Khoa Luật Kinh tế của UEL, cho rằng cần linh hoạt hơn trong bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội, nhất là tại những khu vực TOD.
Với các dự án nhà ở thương mại trong khu vực TOD, có thể cho phép chủ đầu tư lựa chọn bố trí quỹ đất nhà ở xã hội trong phạm vi dự án hoặc tại khu đất khác có hạ tầng phù hợp bên ngoài. Nếu bố trí bên ngoài, các hệ số liên quan đến khu đất nhà ở xã hội có thể được tính tương đương với khu đất của dự án nhà ở thương mại.
Theo TS Xuân, cách làm này giúp địa phương chủ động hơn trong quy hoạch quỹ đất, đồng thời tạo điều kiện bố trí nhà ở xã hội tại những vị trí có hạ tầng và kết nối giao thông phù hợp. Việc giảm chi phí đất đai cũng có thể tạo thêm dư địa giảm giá nhà ở xã hội, tăng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân. Bà lưu ý cần kiểm soát chặt việc thụ hưởng chính sách để những người có nhu cầu thực sự có thể sở hữu nhà.
Ở góc độ rộng hơn, TS Nguyễn Ngọc Hiếu, điều phối ngành Phát triển đô thị bền vững của Đại học Việt Đức, cho rằng phát triển TOD cần gắn với khả năng chi trả của người dân và tính bền vững của đô thị. Đây là yếu tố quan trọng để tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Theo ông, mô hình này không chỉ giúp tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng mà còn có thể góp phần giải quyết các vấn đề như ngập úng, sụt lún và kẹt xe, qua đó nâng chất lượng sống và giảm gánh nặng chi phí lâu dài cho người dân.
Theo chuyên gia, để tăng khả năng tiếp cận nhà ở, chính sách tín dụng cũng cần hướng đúng đối tượng. Các gói vốn với lãi suất hợp lý có thể ưu tiên những dự án đáp ứng nhu cầu ở thực và người dân có tài chính phù hợp. Bên cạnh đó, dữ liệu thị trường cần được minh bạch hơn, xây dựng thông tin định danh cho từng sản phẩm nhằm giúp cơ quan quản lý theo dõi giao dịch, kiểm soát biến động giá và có biện pháp điều tiết khi cần thiết.
Cùng với đó, cần tăng chế tài đối với hành vi thao túng, lũng đoạn và cố tình đẩy giá bất động sản nhằm trục lợi. Khi các yếu tố này được kiểm soát, giá nhà mới có cơ sở vận động theo sức mua thực tế thay vì tăng quá xa khả năng chi trả của người dân.