Từ kết nối chính sách đến mở rộng cơ hội kinh doanh
Trong bối cảnh kinh tế thế giới chuyển biến nhanh, chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, việc mở rộng hợp tác quốc tế trở thành điều kiện quan trọng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), những hạn chế về nguồn vốn, công nghệ, nhân lực và thông tin thị trường khiến quá trình thích ứng với các tiêu chuẩn mới gặp không ít khó khăn. Vì vậy, tăng cường kết nối giữa chính quyền, tổ chức xúc tiến thương mại, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp mở ra cơ hội hợp tác phát triển.
Tại BPC lần thứ 35 năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững: Thúc đẩy tăng trưởng và hợp tác quốc tế giữa các thành phố BPC”, nhiều ý kiến tập trung trao đổi các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp xanh, giảm phát thải carbon và tăng cường liên kết kinh tế giữa các thành phố thành viên.
Đồng chí Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững cần được thúc đẩy song hành, gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng tài nguyên. Theo đó, các đô thị không chỉ cần tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới mà còn phải đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống.
Định hướng này cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức hợp tác. Trong đó, mạng lưới BPC cần tăng cường kết nối nguồn lực, thúc đẩy những sáng kiến cụ thể và gắn hoạt động hợp tác với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Là đơn vị đăng cai, Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ cách tiếp cận lấy doanh nghiệp làm trung tâm, xây dựng chuỗi hỗ trợ từ hình thành ý tưởng, ươm tạo, thử nghiệm công nghệ đến thương mại hóa sản phẩm và mở rộng thị trường. Thành phố đồng thời đề xuất tăng cường hợp tác hai chiều giữa các địa phương trong mạng lưới BPC, kết nối các trung tâm ươm tạo, nhà đầu tư và doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và đối tác.
Một trong các vấn đề được quan tâm là khả năng tham gia chuyển đổi xanh của SMEs. Đại diện Tập đoàn Công nghiệp Australia cho rằng, giảm phát thải có thể trở thành lợi thế cạnh tranh, nhưng doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong đo lường lượng phát thải, trang trải chi phí chuyển đổi và tiếp cận nguồn tài chính xanh.
Thực tế đó cho thấy, doanh nghiệp cần được hướng dẫn xây dựng lộ trình giảm phát thải phù hợp, tiếp cận các giải pháp kỹ thuật có chi phí hợp lý và kết nối với nguồn vốn đáp ứng yêu cầu chuyển đổi.
Việc tăng cường hợp tác giữa các thành phố BPC có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận kinh nghiệm, chuyên gia và đối tác quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để các chương trình hỗ trợ được thiết kế sát hơn với nhu cầu thực tế.
Gắn chuyển đổi xanh với động lực tăng trưởng mới
Tại hội nghị lần này, chuyển đổi công nghiệp xanh cũng là vấn đề quan trọng được thảo luận nhằm duy trì sức cạnh tranh trong dài hạn.
Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu tám nhóm giải pháp chuyển đổi mô hình tăng trưởng công nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và giảm phát thải, trong đó chú trọng vào chuyển đổi khu, cụm công nghiệp theo mô hình sinh thái; phát triển công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh và thu hút đầu tư xanh.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP Thành phố Hồ Chí Minh tăng 9,06%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,9%. Thành phố đã kiểm kê khí nhà kính tại 360 cơ sở, trong đó 240 cơ sở xây dựng kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026-2030. Công suất điện mặt trời mái nhà đạt 1.865,7MWp; khoảng 68% xe buýt đang sử dụng điện, năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu 100% vào đầu năm 2027.
Những kết quả này phản ánh nỗ lực kết hợp mục tiêu tăng trưởng kinh tế với chuyển đổi mô hình sản xuất và sử dụng năng lượng. Tuy nhiên, để chuyển đổi xanh trở thành động lực tăng trưởng thực chất, sức ép chuyển đổi khi các thị trường quốc tế chú trọng những tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
Đại diện Thành phố Manila nhấn mạnh ba điều kiện để chính sách xanh đi vào thực tế gồm quy định rõ ràng, nguồn lực ngân sách thực chất và sự tham gia của các đối tác.
Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, thách thức đặt ra là làm thế nào để doanh nghiệp, nhất là SMEs có thể tiếp cận các chương trình hỗ trợ và đáp ứng những yêu cầu mới mà không làm gia tăng quá mức chi phí sản xuất. Những vấn đề về đo lường, báo cáo phát thải, tài chính xanh và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon đối với hàng xuất khẩu cần được giải quyết bằng các giải pháp đồng bộ, từ nâng cao năng lực kỹ thuật đến kết nối nguồn vốn và thông tin thị trường.
Bên cạnh công nghiệp, phát triển đô thị bền vững cũng mở ra dư địa hợp tác giữa các thành phố thành viên. Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ định hướng phát triển đô thị đa cực, xanh và bền vững, gắn với các tuyến đường sắt đô thị theo mô hình TOD. Thành phố cũng đề xuất tăng cường hợp tác với các đối tác BPC trong trao đổi chuyên gia, chuẩn bị dự án, chuyển giao công nghệ, quản lý vận hành và kết nối đầu tư.
Đồng chí Nguyễn Lộc Hà cho rằng, thông qua các nội dung trao đổi, BPC tạo điều kiện để các thành phố tiếp cận những kinh nghiệm đa dạng về chính sách xanh, phát triển hạ tầng và quản lý tài nguyên. Quan trọng hơn, việc kết nối kinh nghiệm với nhu cầu đầu tư có thể giúp doanh nghiệp tìm kiếm công nghệ phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động và từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị bền vững.
Hội nghị lần này cũng tăng cường chia sẻ, trao đổi về giảm phát thải carbon và phát triển bền vững được thông qua tại hội nghị BPC năm 2025 ở Osaka, đồng thời xác định những hành động cần tiếp tục phối hợp. Với Thành phố Hồ Chí Minh, việc đưa cam kết giảm phát thải vào thực tiễn cần gắn với những chương trình hỗ trợ có khả năng tiếp cận rộng rãi, nhất là đối với SMEs. Các doanh nghiệp cần được hỗ trợ từ khâu xác định mức phát thải, lựa chọn công nghệ, lập kế hoạch chuyển đổi đến tìm kiếm nguồn vốn và đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế.
Mạng lưới Business Partner City (BPC) được Chính quyền Thành phố Osaka khởi xướng năm 1988 nhằm xây dựng mạng lưới hợp tác kinh tế giữa các thành phố, ban đầu tập trung tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Hội nghị Bàn tròn BPC được tổ chức hằng năm từ năm 1990, luân phiên tại các thành phố thành viên. Thành phố Hồ Chí Minh tham gia mạng lưới từ tháng 5/1997.
Qua nhiều năm, BPC trở thành kênh kết nối chính quyền, tổ chức xúc tiến thương mại, hiệp hội và doanh nghiệp, thúc đẩy hợp tác trong thương mại, đầu tư và phát triển bền vững. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, việc chủ động kết nối mạng lưới đối tác quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường, công nghệ và nguồn vốn xanh sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
QUANG QUÝ-TRỌNG ANH