Khi tiếng thông báo trở thành nỗi ám ảnh
Với Bùi Minh Phương (20 tuổi, làm công việc KOL tại Hà Nội), mỗi lần điện thoại báo tin nhắn công việc là một lần cô lo lắng về những yêu cầu có thể xuất hiện. Phương cho biết cảm giác e ngại đã hình thành sau nhiều lần nhận phản hồi từ cấp trên và khách hàng. Môi trường làm việc thiếu sự gắn kết cũng khiến Phương ngại nhận tin nhắn riêng liên quan tới công việc.
"Mình mong cách truyền tải thông tin, ứng xử giữa đồng nghiệp cần khéo léo và tinh tế hơn vì cả ngày làm việc đã rất mệt rồi. Đối với những việc không quá quan trọng, mình vẫn muốn để sang hôm sau giải quyết", Phương chia sẻ.
Sau nhiều lần bị nhắc nhở vì chậm trả lời tin nhắn sau giờ làm, Nguyễn Ngọc Thanh Ly (27 tuổi, làm công việc editor tại Hà Nội) dần hình thành tâm lý lo lắng mỗi khi điện thoại rung. Cô không chỉ sợ bị thúc giục mà còn cảm thấy thời gian riêng tư của mình không được tôn trọng.
Có lần Thanh Ly phải mang theo laptop vào rạp chiếu phim để xử lý công việc phát sinh
ẢNH: NVCC
"Có những hôm 22 giờ mình vẫn bị nhắc tên trong nhóm chat để xử lý thêm công việc phát sinh, phải ngồi làm tới tận khuya. Ngày cuối tuần mình cũng ở nhà, đề phòng có việc cần giải quyết chứ cũng không dám hẹn bạn bè đi chơi", Ly chia sẻ.
Với Ly, điều khiến cô không hài lòng là việc nhân viên bị yêu cầu phản hồi bất kể thời gian nào. Ly mong muốn có những quy định bảo vệ đời sống riêng tư, để người lao động không phải thường xuyên lo lắng về những yêu cầu công việc sau giờ làm.
Trong khi đó, với Nguyễn Mỹ Linh (22 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội), dù công việc chủ yếu là những thao tác lặp lại nhưng áp lực vẫn xuất hiện khi điện thoại đổ chuông.
Những nhiệm vụ mới liên tục được giao trong khi việc cũ chưa hoàn thành, đi kèm yêu cầu xử lý gấp, khiến Linh luôn có cảm giác bị cuốn vào guồng công việc không có điểm dừng. Cô thường xuyên phải ở lại công ty muộn và không biết khi nào mới có thể kết thúc ngày làm việc.
Liên tục nhận tin nhắn giao việc và yêu cầu hoàn thành gấp trong thời gian ngắn khiến Linh cảm thấy kiệt sức
ẢNH: NVCC
"Ai cũng yêu cầu mình phải ưu tiên xử lý công việc của họ trước vì họ đang cần gấp. Nhiều lúc đang trên đường về nhà mình cũng nhận được những tin nhắn, cuộc gọi gấp yêu cầu xử lý công việc. Cảm giác lúc đó cần phải ngay lập tức tấp xe vào lề để giải quyết ngay nếu không sẽ bị trách mắng vì chậm tiến độ", Linh mô tả cảm giác của mình.
Vì sao một âm thanh quen thuộc lại gây căng thẳng?
Theo chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Hải Yến, việc liên tục nhận tin nhắn khiến một số người hình thành cảm giác lo lắng khi chưa phản hồi. Về lâu dài, trạng thái này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng tập trung và chất lượng đời sống cá nhân.
Lý giải vì sao một âm thanh thông báo vốn quen thuộc lại có thể khiến người nghe căng thẳng, chuyên gia cho rằng ý nghĩa của âm thanh được hình thành thông qua những trải nghiệm và sự liên tưởng tích lũy theo thời gian. Não bộ có khả năng liên kết một tín hiệu ban đầu vốn trung tính với một trải nghiệm mang ý nghĩa cảm xúc. Khi tiếng thông báo nhiều lần đi kèm những tình huống gây áp lực, âm thanh ấy có thể dần trở thành dấu hiệu báo trước điều mà người nhận muốn né tránh.
"Nếu một người thường xuyên nhận tin nhắn giao việc gấp, lời phê bình hoặc yêu cầu giải trình, họ có thể dần liên kết âm thanh thông báo với cảm giác bị thúc ép hay sắp phải đối mặt với một tình huống khó chịu. Sau nhiều lần lặp lại, phản ứng căng thẳng có thể xuất hiện ngay khi điện thoại báo tin, trước cả khi người đó biết nội dung thực sự là gì", chuyên gia tâm lý giải thích.
Tuy nhiên, cũng theo chuyên gia, không phải cứ khó chịu khi nghe tiếng thông báo là dấu hiệu của một vấn đề tâm lý nghiêm trọng. Cần xem xét mức độ, tần suất, thời gian kéo dài và ảnh hưởng của phản ứng đó đến cuộc sống.
Thiết lập ranh giới để không bị công việc chi phối
Bà Hải Yến cho biết, nếu cảm giác căng thẳng chỉ xuất hiện trong những giai đoạn công việc bận rộn nhưng vẫn có thể điều chỉnh cảm xúc, nghỉ ngơi và sinh hoạt bình thường thì đây có thể xem là phản ứng mang tính tình huống. Ngược lại, nếu tình trạng lo lắng kéo dài, khiến người đó né tránh điện thoại hoặc công việc, mất ngủ, khó tập trung, luôn trong trạng thái cảnh giác hay ảnh hưởng đáng kể đến các mối quan hệ, họ nên cân nhắc tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần để được đánh giá.
"Để giảm áp lực, người trẻ nên nhận diện cảm xúc, không nên cho rằng mình quá nhạy cảm hoặc thiếu khả năng chịu áp lực mà có thể xem đây là tín hiệu cho thấy bản thân cần nghỉ ngơi, điều chỉnh cách làm việc. Có thể tắt thông báo không cần thiết và thống nhất khung giờ phản hồi công việc. Khi thấy căng thẳng, hãy chú ý nhịp thở và tránh mặc định rằng tin nhắn mang đến điều tiêu cực", bà Hải Yến khuyến cáo.
Chuyên gia cũng nhấn mạnh, mong muốn được nghỉ ngơi sau giờ làm không đồng nghĩa với việc trốn tránh trách nhiệm. Mục tiêu không phải là hết lo lắng trước mọi thông báo, mà là lấy lại quyền chủ động để vừa hoàn thành công việc, vừa bảo vệ thời gian nghỉ ngơi và sức khỏe tinh thần.