Món đồ quen thuộc tại nhà vệ sinh ở Việt Nam, ít thấy ở Mỹ hay châu Âu

Với nhiều người Việt, chiếc vòi xịt đặt ngay cạnh bồn cầu là vật dụng quen thuộc đến mức gần như không ai để ý.

Nó xuất hiện trong nhà riêng, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại và cả những nhà vệ sinh công cộng, trở thành một phần rất tự nhiên của sinh hoạt hàng ngày.

Nhưng với du khách Việt lần đầu tới Mỹ, việc bước vào một nhà vệ sinh công cộng và không tìm thấy chiếc vòi nhỏ này có thể là một bất ngờ. Thay vì dùng nước để vệ sinh, phần lớn nhà vệ sinh tại Mỹ vẫn dựa vào giấy vệ sinh.

Tương tự tại một số quốc gia ở châu Âu, dù vòi xịt không phải là vật dụng xa lạ, nhưng không phải nhà vệ sinh nào cũng được lắp đặt.

Sự khác biệt ấy không đơn thuần nằm ở chuyện người này thích dùng nước, người kia thích dùng giấy vệ sinh. Đằng sau một thiết bị nhỏ là lịch sử hình thành thói quen, cách thiết kế phòng tắm và cả những quan niệm văn hóa đã được duy trì qua nhiều thế hệ.

Theo tạp chí Smithsonian, những phiên bản đầu tiên của vòi xịt xuất hiện tại Pháp từ khoảng thế kỷ 17 hoặc đầu thế kỷ 18. Ban đầu, đây chỉ là một dạng chậu rửa đơn giản.

Sau đó nó dần được cải tiến khi hệ thống cấp nước và thiết bị vệ sinh trong nhà phát triển. Đến trước Thế chiến thứ 2, vòi xịt đã xuất hiện tại nhiều khu vực ở châu Âu, Trung Đông, châu Á và Nam Mỹ.

Đáng chú ý, lịch sử của vòi xịt thậm chí còn đi trước giấy vệ sinh dạng cuộn hiện đại. Loại giấy vệ sinh cuộn được cấp bằng sáng chế tại Mỹ vào năm 1891, trong khi những phiên bản vòi xịt đầu tiên đã xuất hiện từ nhiều thế kỷ trước đó.

Tuy nhiên, việc một thiết bị ra đời sớm không đồng nghĩa nó sẽ trở thành một phần trong đời sống của mọi quốc gia.

Tại Mỹ, vòi xịt dạng truyền thống gặp một trở ngại rất thực tế là diện tích không gian. Một chiếc vòi xịt độc lập cần được bố trí bên cạnh bồn cầu, có đường cấp và thoát nước riêng.

Những thiết bị này từng bị xem là không phù hợp với nhiều phòng tắm Mỹ vốn có diện tích hạn chế. Khi nhà vệ sinh đã được thiết kế xoay quanh bồn cầu, bồn rửa và khu vực tắm, việc bổ sung thêm một thiết bị vệ sinh không thực sự cần thiết với người đã quen dùng giấy.

Tại Anh, việc dùng vòi xịt cầm tay liên quan tới quy định kỹ thuật khắt khe. Theo Water Regs UK, thiết bị đặt cạnh bồn cầu được xếp vào nhóm có nguy cơ ô nhiễm chất lỏng cấp 5.

Nguyên nhân là đầu vòi có thể tiếp xúc với nước trong bồn cầu, làm phát sinh nguy cơ nước bẩn chảy ngược vào hệ thống cấp nước. Vì vậy, việc lắp đặt thiết bị này cần có hệ thống chống chảy ngược chuyên dụng, kéo theo yêu cầu kỹ thuật và chi phí lắp đặt cao hơn.

Các chuyên gia y tế cho rằng, việc dùng nước để làm sạch cơ thể có cơ sở trực giác khá rõ, nhưng chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định vòi xịt vượt trội hơn giấy về mặt vệ sinh trong mọi trường hợp.

Bác sĩ Trisha Pasricha - một chuyên gia tiêu hóa tại Mỹ - cho biết, các loại vòi xịt hiện nay sử dụng nguồn nước sạch riêng thay vì phun nước từ trong bồn cầu.

Với một số người, đặc biệt những người gặp khó khăn khi tự vệ sinh, việc dùng nước có thể thuận tiện hơn. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng vòi xịt có thể thay thế mọi phương pháp vệ sinh hoặc có khả năng phòng ngừa bệnh tật.

Nước phun với áp lực quá mạnh hoặc nhiệt độ quá cao có thể gây kích ứng. Các chuyên gia vì thế khuyến cáo, người dùng không nên xịt thật mạnh cho sạch.

Những năm gần đây, vòi xịt bắt đầu được quan tâm nhiều hơn tại Mỹ và châu Âu, nhờ nhận thức ngày càng tăng về lợi ích vệ sinh cũng như những ưu điểm đối với môi trường.

Việc sử dụng vòi xịt có thể giúp giảm lượng giấy vệ sinh cần dùng, qua đó tiết kiệm chi phí và hạn chế tác động đến môi trường. Dù vậy, thiết bị này vẫn chưa được sử dụng rộng rãi với chi phí liên quan đến việc lắp đặt.

Theo Smithsonian/ Travelkitsa