Món lai rai khi nhậu có liên quan đến nguy cơ đột quỵ thấp hơn

Một đĩa lạc rang bình dân thường xuất hiện trong những cuộc nhậu, bữa cơm gia đình hoặc các buổi trò chuyện, nhưng ít người biết món ăn này được giới khoa học quan tâm vì những lợi ích tiềm tàng với tim mạch. Xét về thực vật học, lạc thuộc họ đậu, cùng nhóm với đậu nành và đậu lăng, chứ không phải nhóm hạt cây gồm óc chó, hạnh nhân hay hạt điều. Dù vậy, thành phần dinh dưỡng của lạc có nhiều điểm tương đồng với các loại hạt đắt tiền, trong khi mức giá dễ tiếp cận hơn, giúp món ăn này thường xuyên góp mặt trong bữa ăn. Theo Trường Y Harvard, lạc cung cấp chất béo không bão hòa có lợi, chất xơ, protein cùng nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Nhiều nghiên cứu được Harvard dẫn lại cho thấy người thường xuyên ăn lạc hoặc các loại hạt có nguy cơ mắc bệnh tim thấp hơn nhóm hiếm khi sử dụng những thực phẩm này. Hiệp hội Tim mạch Mỹ cũng xếp lạc vào nhóm nguồn protein thực vật lành mạnh, đặc biệt phù hợp khi thay thế những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa. Sự thay thế này đáng chú ý vì chất béo không bão hòa có thể góp phần làm giảm cholesterol xấu LDL, từ đó hỗ trợ hạn chế nguy cơ bệnh tim và đột quỵ. Khi LDL tăng cao, các mảng bám có thể hình thành trong thành động mạch, ảnh hưởng đến lưu thông máu và làm suy giảm sức khỏe hệ tim mạch. Tuy nhiên, những lợi ích trên cần được hiểu trong bối cảnh một chế độ ăn cân đối, chứ không biến lạc thành thực phẩm có khả năng xóa bỏ mọi nguy cơ sức khỏe. Mối liên hệ giữa lạc và đột quỵ từng được khảo sát trong một nghiên cứu công bố trên Stroke, tạp chí của Hiệp hội Đột quỵ Mỹ. Nghiên cứu theo dõi gần 75.000 người Nhật Bản trong khoảng 15 năm, qua đó ghi nhận nhóm ăn lạc nhiều hơn có nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ thấp hơn nhóm không ăn. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, những người Nhật tiêu thụ trung bình khoảng 4-5 hạt lạc mỗi ngày cũng có nguy cơ thấp hơn đối với đột quỵ thiếu máu cục bộ và biến cố tim mạch. Kết quả này phù hợp với hiểu biết hiện nay về thành phần của lạc, gồm chất béo không bão hòa đơn, chất béo không bão hòa đa, chất xơ, protein, vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật. Harvard Health cho biết chất béo không bão hòa phát huy ý nghĩa khi được dùng thay cho chất béo bão hòa, qua đó có thể hỗ trợ giảm nồng độ cholesterol LDL trong cơ thể. Dù vậy, nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa thói quen ăn lạc và nguy cơ bệnh tật, không đồng nghĩa lạc chắc chắn ngăn ngừa đột quỵ ở mọi người. Lạc giàu năng lượng, nên ăn nhiều hơn không đồng nghĩa nhận được nhiều lợi ích hơn, nhất là với người đang kiểm soát cân nặng hoặc tổng lượng calo hằng ngày. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị một khẩu phần các loại hạt khoảng một nắm nhỏ, tương đương 1 ounce, tức gần 28g, và lạc nằm trong nhóm lựa chọn phù hợp. Việc chia khẩu phần trước khi ăn có thể giúp hạn chế tình trạng vừa trò chuyện vừa dùng quá tay, đặc biệt khi lạc được đặt sẵn trên bàn. Cách chế biến cũng quyết định món lạc giữ lại bao nhiêu lợi ích, bởi lạc rang nhiều muối, tẩm đường hoặc trộn cùng nhiều dầu mỡ có thể làm tăng lượng natri, đường và năng lượng. Thay cho những lựa chọn này, người dùng có thể ưu tiên lạc luộc hoặc lạc rang ít muối, thậm chí không thêm muối, để kiểm soát thành phần trong khẩu phần. Với bơ lạc, Harvard khuyến nghị chọn sản phẩm làm từ 100% lạc, không bổ sung đường hoặc muối, đồng thời đọc kỹ thông tin trên nhãn trước khi mua. Lạc xuất hiện phổ biến trên bàn nhậu không có nghĩa món ăn này có thể bù đắp tác động bất lợi của rượu bia đối với tim mạch và sức khỏe tổng thể. Nói cách khác, một đĩa lạc có thể là lựa chọn ăn kèm tương đối tốt nếu dùng vừa phải, nhưng không nên trở thành lý do để uống nhiều hơn hoặc kéo dài cuộc nhậu. Thông tin do Dân Trí dẫn từ Trường Y Harvard, Hiệp hội Tim mạch Mỹ và nghiên cứu trên Stroke gợi nhắc rằng lợi ích chỉ phát huy khi lạc nằm trong lối sống điều độ, ăn uống cân bằng và kiểm soát rượu bia.