Hơn nửa tháng nay, giá nhiều loại rau xanh tại các chợ truyền thống ở TP.HCM liên tục tăng, đặc biệt là nhóm rau cải và rau gia vị. Giá nhập cao trong khi sức mua giảm khiến cả người bán lẫn người mua đều chịu áp lực.
Giá rau tăng chóng mặt
Chị Lê Thị Hoa, tiểu thương chợ Đo Đạc, phường Bình Trưng, cho biết các loại cải ngọt, cải xanh, cải thìa trước đây có giá khoảng 15.000-25.000 đồng/kg, nay tăng lên 50.000-60.000 đồng/kg. Giá nhập tăng mạnh, chất lượng rau không phải lúc nào cũng bảo đảm khiến chị gặp khó trong việc cân đối chi phí.
“Giá nhập quá cao, trong khi sức mua giảm nên tôi quyết định tạm ngừng nhập các loại rau này. Nếu tiếp tục bán mà không tính toán kỹ, người bán sẽ bị lỗ”, chị Hoa nói.
Giá nhiều loại rau xanh tại các chợ truyền thống ở TP.HCM tăng mạnh sau đợt mưa ngập kéo dài, khiến chi phí đi chợ của người dân tăng lên.
Tình trạng tăng giá không chỉ xảy ra với rau ăn lá mà còn lan sang nhiều loại rau gia vị. Tại chợ Thị Nghè, phường Thạnh Mỹ Tây, bà Thảo cho biết giá ngò rí tăng từ khoảng 50.000 đồng/kg lên 100.000 đồng/kg; hành lá từ 50.000 đồng/kg lên 60.000 đồng/kg. Rau quế cũng tăng từ 15.000 đồng/kg lên 40.000 đồng/kg, trong khi rau má, rau nhút, mồng tơi, rau muống cùng tăng gấp đôi so với cùng kỳ.
Theo bà Thảo, việc nhập hàng những ngày gần đây khó khăn hơn do lượng rau về chợ đầu mối giảm ở một số mặt hàng. Giá đầu vào tăng buộc tiểu thương phải điều chỉnh giá bán, nhưng nếu tăng quá cao, khách hàng sẽ mua ít hơn hoặc chuyển sang loại rau khác.
Tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, số liệu ngày 12/10 cho thấy nhiều mặt hàng rau xanh có giá cao hơn đáng kể so với đầu tháng 9. Cải xanh tăng từ 12.000 đồng/kg lên 48.000 đồng/kg, gấp 4 lần; cải ngọt tăng từ 10.000 đồng/kg lên 27.000 đồng/kg, tương đương 170%. Khổ qua tăng từ 10.000 đồng/kg lên 20.000 đồng/kg, tăng 100%.
Giá một số loại rau tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức tăng mạnh trong hơn 1 tháng qua.
Một số mặt hàng khác cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Hành lá tăng từ 34.000 đồng/kg lên 50.000 đồng/kg, khoảng 47%; cải bó xôi tăng từ 35.000 đồng/kg lên 50.000 đồng/kg, khoảng 43%. Bông cải trắng Đà Lạt tăng từ 33.000 đồng/kg lên 40.000 đồng/kg, tương đương khoảng 21%.
Giá rau tăng nhanh khiến người tiêu dùng phải điều chỉnh thói quen đi chợ, tính toán lại khoản chi dành cho thực phẩm. Với nhiều gia đình, rau xanh vốn là mặt hàng thiết yếu, thường được mua với số lượng lớn trong mỗi lần đi chợ, nay trở thành khoản chi đáng cân nhắc.
Chị Hạnh, sống tại phường Bình Trưng, cho biết giá cải xanh đã tăng từ khoảng 20.000 đồng/kg lên 60.000 đồng/kg. Không chỉ rau cải, nhiều loại rau gia vị, bầu, bí, mướp, khổ qua cũng tăng giá, khiến số tiền dành cho thực phẩm mỗi ngày tăng lên đáng kể.
“Thông thường, đi chợ tôi mua khoảng 100.000 đồng tiền rau, nhưng nay phải chi khoảng 150.000 đồng mới mua được lượng rau tương đương. Tôi sẽ phải mua ít lại hoặc chọn một số loại khác thay thế, vì cứ vài hôm đi chợ lại thấy giá lên một mức mới”, chị Hạnh chia sẻ.
Nhiều loại cải tăng giá mạnh.
Giá rau thay đổi liên tục khiến người tiêu dùng khó chủ động chi tiêu như trước. Thay vì chọn thực phẩm theo sở thích hoặc thực đơn dự kiến, nhiều người phải căn cứ vào giá bán tại thời điểm mua để quyết định loại rau và số lượng phù hợp với túi tiền.
Trong bối cảnh giá nhiều mặt hàng cùng tăng, việc chuyển sang các loại rau, củ, quả có giá thấp hơn là một cách ứng phó trước mắt. Tuy nhiên, nếu nguồn cung tiếp tục bị ảnh hưởng, khả năng thay thế cũng phụ thuộc vào tình hình hàng hóa tại từng thời điểm.
Mưa ngập làm giảm sản lượng
Nguyên nhân đáng chú ý của đợt tăng giá lần này là tình trạng mưa lớn, ngập úng tại nhiều vùng trồng rau. Khi ruộng rau bị ngập, cây trồng hư hại, việc thu hoạch gặp khó khăn, lượng hàng đưa ra thị trường có thể giảm, nhất là với các loại rau lá vốn có thời gian bảo quản ngắn.
Tại Hợp tác xã Rau an toàn Phước An, xã Bình Chánh, TP.HCM, ảnh hưởng của mưa ngập được ghi nhận trên diện rộng. Ông Phan Văn Hoàng, Phó giám đốc hợp tác xã, cho biết đơn vị có diện tích sản xuất 15 ha với hơn 30 loại nông sản, nhưng nông dân bị thiệt hại hơn 80% diện tích, sản lượng. Đây là mức thiệt hại chưa từng có trong nhiều năm gần đây.
Nông dân chuẩn bị xuống giống sau khi nước rút và dự kiến cả tháng mới có rau cung ứng.
Theo ông Hoàng, tình trạng ngập úng xảy ra đồng loạt tại phần lớn khu vực Bình Chánh trước đây và các vùng liên kết lân cận như Hưng Long, Cầu Tràm, khu vực Long An cũ. Nhiều tỉnh miền Tây cũng chịu ảnh hưởng của mưa lũ, với mức thiệt hại khoảng 40-50%.
“Giá rau tại nhà vườn và thị trường hiện tăng gấp 2-3 lần so với bình thường, đặc biệt là các loại rau cải. Cải ngọt trước đây có giá khoảng 8.000-10.000 đồng/kg, nay đã tăng lên hơn 40.000 đồng/kg, còn rau mồng tơi từ khoảng 10.000 đồng/kg tăng lên hơn 20.000 đồng/kg”, ông Hoàng cho biết.
Sản lượng rau lá của hợp tác xã hiện chỉ còn vài trăm kg mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với nhu cầu cung ứng thông thường. Trong khi đó, nước trong các khu vực có đê bao rút chậm, khiến việc khôi phục sản xuất chưa thể diễn ra ngay lập tức.
Trước tình hình này, nông dân đang tranh thủ thời tiết nắng trở lại để xuống giống lứa rau mới. Tuy nhiên, từ lúc gieo trồng đến khi thu hoạch cần có thời gian, nên việc tái sản xuất chưa thể lập tức bù đắp lượng rau đã mất do ngập úng.
Người tiêu dùng tại TP.HCM phải cân nhắc lượng rau mua mỗi ngày, chuyển sang các loại thực phẩm thay thế để giảm áp lực chi tiêu cho bữa ăn gia đình.
Để duy trì nguồn cung cho khách hàng, Hợp tác xã Rau an toàn Phước An phải liên kết với các hợp tác xã khác để thu mua bổ sung các loại củ, quả như bầu, bí, mướp, khoai mỡ. Dù vậy, nguồn hàng thay thế cũng có giá cao, khiến chi phí đầu vào tăng lên.
Không chỉ ảnh hưởng đến thị trường bán lẻ, tình trạng thiếu rau lá còn tác động đến các hợp đồng cung ứng thực phẩm. Ông Hoàng cho biết do không đủ sản lượng để thực hiện các hợp đồng đã ký, hợp tác xã phải gửi văn bản thương lượng với trường học và bếp ăn để chuyển đổi thực đơn, thay rau lá bằng các loại củ, quả cho học sinh.
Ông Nguyễn Bình Phương, Giám đốc bộ phận kinh doanh dịch vụ Công ty cổ phần Quản lý và Kinh doanh chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, cho biết lượng rau nhập chợ hiện vẫn duy trì mức trung bình khoảng 1.600-1.700 tấn/ngày, cơ bản bảo đảm nguồn hàng tại chợ.
Giá rau xanh tăng trong khi sức mua giảm khiến một số tiểu thương phải tạm ngừng nhập các mặt hàng có giá cao để hạn chế nguy cơ bị lỗ.
Tuy nhiên, mưa nhiều tại các vùng trồng như Lâm Đồng và miền Tây đã ảnh hưởng đến một số loại rau lá. Đặc biệt, tại Lâm Đồng, một số diện tích rau bị hư hỏng, úng nước, công tác thu hoạch gặp khó khăn, khiến lượng hàng đưa về chợ giảm ở một số mặt hàng.
“Với một số loại rau bị ảnh hưởng bởi thời tiết, lượng hàng về chợ giảm nên giá có thể tăng khoảng 15-25% trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, chợ đầu mối có lợi thế tiếp nhận rau từ nhiều vùng miền, thương nhân có thể chủ động nhập các mặt hàng khác để bù đắp phần thiếu hụt”, ông Phương thông tin.
Theo ông Phan Văn Hoàng, giá rau được dự báo còn duy trì ở mức cao trong khoảng 3 tuần nữa, cho đến khi lứa rau mới gieo trồng có thể thu hoạch. Khoảng thời gian này phụ thuộc vào tiến độ rút nước, điều kiện thời tiết và khả năng phục hồi sản xuất của các vùng trồng.