Mục tiêu tăng trưởng trên 10%, Chính phủ yêu cầu thay ngay cán bộ yếu kém

Một bức tranh kinh tế - xã hội khá toàn diện với nhiều kết quả tích cực và cả những gam màu xám, được Thủ tướng Lê Minh Hưng trình bày trước Quốc hội tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 2, sáng 17/10.

Trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực diễn biến hết sức phức tạp, nhiều vấn đề mới phát sinh vượt dự báo, Thủ tướng cho biết kinh tế - xã hội trong nước vẫn đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện; dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu đề ra.

Tăng trưởng của Việt Nam thuộc nhóm cao nhất khu vực và thế giới

Kết quả đầu tiên được Thủ tướng đề cập là tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; các động lực tăng trưởng được phát huy, tạo nền tảng cho đổi mới mô hình phát triển.

GDP quý III tăng 9,95%, 9 tháng tăng 9,01%, kết quả này, theo Thủ tướng, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới.

Thu ngân sách Nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360.000 tỷ đồng, theo báo cáo của Chính phủ.

Song song với đó, lãnh đạo Chính phủ cho biết hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; kiến tạo thể chế phát triển.

"Chính phủ đã và đang trình Quốc hội nhiều luật, nghị quyết quan trọng với các cơ chế, chính sách đột phá hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh, nhất là: miễn, giảm thuế, nâng ngưỡng chịu thuế; cơ chế vượt trội huy động nguồn lực cho các vùng, cực tăng trưởng; chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân; khơi thông nguồn lực đất đai, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; xử lý triệt để, hiệu quả các vấn đề tồn đọng kéo dài...", Thủ tướng nói.

Đặc biệt, công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, từng bước vận hành thông suốt chính quyền địa phương 2 cấp, theo Thủ tướng, đạt nhiều kết quả tích cực. Cả nước đã hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các thôn, tổ dân phố; khắc phục cơ bản tình trạng quy mô nhỏ, phân tán; đẩy mạnh sắp xếp trường học, bệnh viện, đơn vị sự nghiệp công lập.

Về phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, Thủ tướng cho biết cả nước hoàn thành thêm 395km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, triển khai nhiều dự án hạ tầng quan trọng trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, văn hóa, xã hội...

Đi kèm với đó, Chính phủ quyết liệt tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, giải phóng nguồn lực cho phát triển. Đến hết tháng 9, có 4.688 dự án đã được xử lý và có phương án xử lý (với tổng diện tích gần 196.000ha, tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng).

Bên cạnh những gam màu sáng vừa đề cập, Thủ tướng thẳng thắn chỉ ra nhiều khó khăn, thách thức.

Điển hình là điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục chịu áp lực lớn; thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài. Trong lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp và môi trường, xây dựng, điện, thậm chí là tiêu cực, sai phạm.

Theo người đứng đầu Chính phủ, đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn, trong khi tăng trưởng kinh tế chưa lan tỏa đồng đều; ô nhiễm không khí, ngập úng, ùn tắc giao thông, cháy nổ… chưa được xử lý triệt để…

Mục tiêu tăng trưởng trên 10%, GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD

Báo cáo về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Thủ tướng nêu mục tiêu tăng trưởng trên 10% gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Một mục tiêu quan trọng khác là GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD

Chính phủ xác định phát triển hài hòa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường; bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Hàng loạt nhiệm vụ, giải pháp được Chính phủ đề ra để hiện thực hóa mục tiêu trên, trong đó trước hết tập trung thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Thủ tướng cho biết mục tiêu phấn đấu tăng thu ngân sách Nhà nước khoảng 9,1%, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên.

Trong việc hoàn thiện thể chế, Thủ tướng quán triệt nhiệm vụ hoàn thành xử lý nhà, đất dôi dư, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí. Yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, Thủ tướng nhấn mạnh phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thay thế ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh, không hoàn thành nhiệm vụ.

Cùng với đó, Thủ tướng cho biết sẽ phát triển đồng bộ, hiện đại kết cấu hạ tầng chiến lược, nhất là các dự án quan trọng, trọng điểm, liên vùng. Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ sân bay Long Thành và Gia Bình.

Chính phủ cũng đề ra giải pháp về phát triển đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo thêm động lực mới cho tăng trưởng. Cùng với đó là tạo chuyển biến thực chất, rõ nét về chất lượng giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như về phát triển văn hóa, xã hội, y tế, bảo đảm an sinh xã hội…

Để tổ chức thực hiện không còn là khâu yếu, Thủ tướng quán triệt khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm; xác định rõ những việc cần làm, những nhiệm vụ trọng tâm, đột phá để thực hiện.

“”Nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2026 và năm 2027 rất nặng nề và có ý nghĩa quan trọng, đòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, năng động, đổi mới, sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thách thức khi áp lực lạm phát và nhu cầu vốn, năng lượng gia tăng

Trình bày báo cáo thẩm tra tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi ghi nhận trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 tiếp tục đạt những kết quả quan trọng, khá toàn diện trên nhiều lĩnh vực.

Đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, song Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý 6 vấn đề trọng tâm cần quan tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành thời gian tới.

Thứ nhất, tăng trưởng cao nhưng nền tảng chưa vững chắc. Bốn địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất (TPHCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đồng Nai), chiếm gần 47% tổng GRDP, đều dự kiến không đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Thứ hai, áp lực ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn tài chính gia tăng. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, đã ở mức mục tiêu khoảng 4,5% của cả năm, riêng quý III tăng 4,80%; giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu tăng, trong khi sức mua thực tế phục hồi chậm.

Thứ ba, nguồn lực đầu tư lớn nhưng chậm chuyển hóa thành năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới. Một số dự án trọng điểm chậm tiến độ, còn 1.131 dự án tồn đọng đã có phương án nhưng chưa hoàn thành tháo gỡ.

Thứ tư, cải cách thể chế được đẩy mạnh nhưng khâu tổ chức thực thi vẫn là điểm nghẽn.

Thứ năm, khu vực doanh nghiệp và hộ kinh doanh còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến đầu tư, việc làm, thu nhập và sức cầu trong nước.

Thứ sáu, chất lượng phát triển xã hội chưa đồng đều khi thiếu hụt nhân lực chất lượng cao.

“Yêu cầu quan trọng nhất trong thời gian còn lại của năm 2026 không chỉ là huy động thêm nguồn lực, mà phải nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng và chuyển hóa nguồn lực thành năng suất, năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý.

Về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với định hướng, mục tiêu, chỉ tiêu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Chính phủ.

“Mục tiêu GDP tăng từ 10% trở lên thể hiện quyết tâm cao nhưng đặt ra thách thức lớn khi nền tảng tăng trưởng chưa vững, áp lực lạm phát và nhu cầu vốn, năng lượng gia tăng”, ông Mãi nói và cho biết một số ý kiến đề nghị làm rõ kịch bản tăng trưởng và có giải pháp theo từng ngành, địa phương, động lực tăng trưởng mới; đánh giá sát khả năng tăng trưởng của các trung tâm kinh tế lớn.

Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu năm 2027:

- Tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên

- Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%

- GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD

- Năng suất lao động xã hội bình quân tăng 8,6%

- Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm 1-1,5%.