Mỹ cấm vận hàng không, phái đoàn Iran về nước bằng cách nào?

Theo nguồn VietnamNet, Mỹ đang siết chặt Iran bằng một chiến dịch kinh tế quy mô lớn, tác động trực tiếp đến mạng lưới hàng không quốc tế của nước này. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết hơn 80 đến 90% các chuyến bay quốc tế khởi hành từ Iran đã bị đình chỉ. Diễn biến này khiến hoạt động đi lại bằng đường hàng không của Tehran bị thu hẹp mạnh, trong bối cảnh Washington tiếp tục mở rộng sức ép trên nhiều mặt trận. Phát biểu được hãng thông tấn Anadolu dẫn lại hôm 23/9, ông Bessent mô tả mức độ gây áp lực hiện nay là chưa từng thấy trong khuôn khổ Chiến dịch Cô lập kinh tế. Theo quan chức Mỹ, chiến dịch không chỉ nhắm vào các hãng hàng không Iran mà còn tác động đến những tổ chức, doanh nghiệp và mạng lưới tài chính hỗ trợ Tehran. Washington đồng thời cảnh báo mọi thực thể cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc nguồn lực tài chính cho Iran đều có thể trở thành mục tiêu tiếp theo. Thông điệp của Bộ trưởng Tài chính Mỹ hướng tới cả những nhà tài chính, đối tác thương mại lẫn doanh nghiệp bị cho là giúp Iran né tránh các lệnh trừng phạt. Ông Bessent nói Washington biết rõ những bên đang làm ăn với Iran, đồng thời cho rằng chính các bên này cũng hiểu nguy cơ đang đối mặt. Nếu tiếp tục hỗ trợ Tehran, họ có thể bị nhắm tới trong hoạt động kinh doanh hoặc phải chịu các biện pháp liên quan đến tài khoản ngân hàng. Chiến lược mà Mỹ đang triển khai được ông Bessent mô tả là sự kết hợp giữa hành động quân sự, phong tỏa hải quân và sức ép tài chính ngày càng mạnh. Ông cho biết Mỹ đã tiến hành sáu tuần hoạt động quân sự, áp dụng lệnh phong tỏa rồi chuyển sang nỗ lực cắt đứt nguồn lực tài chính của Iran. Cách tiếp cận này nhằm làm suy yếu khả năng duy trì hoạt động của Tehran, từ hệ thống hàng không đến các kênh giao dịch và cung ứng quốc tế. Những tác động mới nhất xuất hiện trong lĩnh vực hàng không, vốn phụ thuộc đáng kể vào quyền tiếp cận không phận, dịch vụ quốc tế và các giao dịch xuyên biên giới. Việc phần lớn chuyến bay quốc tế từ Iran bị đình chỉ có thể làm phái đoàn, hành khách và các đoàn công tác Iran gặp khó khăn khi tìm đường trở về nước. Trong bối cảnh đó, các chuyến bay còn hoạt động, tuyến đường thay thế hoặc phương án di chuyển qua quốc gia khác trở nên đặc biệt quan trọng, dù bài gốc không nêu cụ thể cách thức nào. Ông Bessent cho biết chiến dịch gây sức ép của Washington có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, thay vì chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Theo ông, Mỹ đang hướng tới một trong ba kết quả gồm chia rẽ trong giới lãnh đạo Iran, người dân Iran nổi dậy hoặc Tehran chấp nhận một thỏa thuận. Ba khả năng này cho thấy mục tiêu của Washington không dừng ở việc làm gián đoạn hàng không, mà còn nhằm tạo thay đổi lớn hơn trong chính sách và cách ứng xử của Iran. Bộ trưởng Tài chính Mỹ nói Washington từng tìm cách đạt thỏa thuận với Tehran hồi đầu năm, nhưng cáo buộc Iran sau đó gia tăng các cuộc tấn công tại eo biển Hormuz. Ông khẳng định nếu một thỏa thuận được thiết lập, Mỹ sẽ bảo đảm Iran tuân thủ những cam kết trong thỏa thuận đó. Phía Iran không được bài gốc dẫn lời phản hồi về các cáo buộc, vì vậy chưa thể xác định quan điểm của Tehran đối với những nhận định này. Mỹ phát động Chiến dịch Cô lập kinh tế hồi tháng 8, nhằm bao vây Iran về kinh tế và nhắm vào những bên giúp Tehran tránh né trừng phạt. Kể từ đó, Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chiến dịch sang mạng lưới hàng không Iran, các tổ chức tài chính và hạ tầng liên quan đến tiền điện tử. Với các biện pháp tiếp tục được triển khai, hàng không Iran cùng những đối tác quốc tế hỗ trợ nước này sẽ còn chịu sức ép lớn, trong khi thời điểm kết thúc chiến dịch vẫn chưa được Washington xác định.