Mỹ chuẩn bị chuyển giao 40.000 quả bom hạng nặng cho Israel?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Giới thạo tin cho hay Mỹ sẽ chuyển cho Israel 40.000 quả bom hạng nặng Mk84 và BLU-117, phần lớn sẽ được chi trả thông qua chương trình tài trợ quân sự nước ngoài.

Hãng AP ngày 16.9 đưa tin chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có kế hoạch chuyển những quả bom 2.000 lb (khoảng 907 kg) cho Israel trong thỏa thuận vũ khí sắp tới. Đây là loại bom từng gây lo ngại lớn về nguy cơ gây thương vong hàng loạt tại Dải Gaza, khiến chính quyền tiền nhiệm phải tạm hoãn một đợt chuyển giao cách đây 2 năm.

Gói vũ khí trị giá 2,8 tỉ USD này bao gồm 40.000 quả bom, cụ thể là 20.000 quả Mk84 và 20.000 quả BLU-117, theo các quan chức Mỹ. Thông tin này được chia sẻ ẩn danh do gói vũ khí này vẫn chưa được chốt lại.

Quốc hội Mỹ đã được thông báo không chính thức về gói vũ khí đang chờ phê duyệt này. Phần lớn chi phí sẽ được chi trả thông qua chương trình tài trợ quân sự nước ngoài, cơ chế trong đó ngân sách Mỹ được chuyển cho Israel để nước này dùng chính số tiền đó mua vũ khí từ Mỹ.

Thương vụ được đề xuất này chỉ là bước đi mới nhất trong chuỗi các động thái của chính quyền Tổng thống Trump nhằm tăng cường năng lực quân sự cho Israel.

Cuộc xung đột tại Gaza đã khiến hàng chục ngàn người Palestine thiệt mạng và tàn phá nặng nề vùng lãnh thổ này. Mỹ đã làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn mong manh, nhưng tình trạng bạo lực vẫn tiếp diễn.

Thương vụ này cho thấy sự gắn kết của liên minh Mỹ - Israel không bị ảnh hưởng sau những rạn nứt trong mối quan hệ giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, nhất là kể từ khi 2 nước phát động cuộc chiến chống Iran vào tháng 2.

Israel phá hủy 2 km ‘pháo đài ngầm’ của Hezbollah ở Lebanon

Vào năm 2024, chính quyền cựu Tổng thống Biden đã hoãn một đợt chuyển giao loại bom này, nhưng Tổng thống Trump đã dỡ bỏ lệnh hoãn đó khi ông trở lại Nhà Trắng.

Năm ngoái, Mỹ đã bỏ qua quy trình xem xét thông thường của Quốc hội và phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá gần 3 tỉ USD cho Israel, bao gồm hơn 35.500 quả bom loại này. Đến tháng 1, chính quyền Mỹ tiếp tục phê duyệt một loạt thương vụ bán vũ khí mới cho Israel với tổng giá trị 6,67 tỉ USD.

Các loại bom nặng 2.000 lb này có nhiều biến thể, một số được thiết kế để xuyên phá các mục tiêu nằm sâu dưới lòng đất, trong khi số khác phát nổ trên mặt đất và gây thiệt hại trên diện rộng.

Dù quân đội Israel chưa tiết lộ nhiều thông tin chi tiết về các loại bom và đạn pháo đã sử dụng tại Gaza, các chuyên gia phân tích hình ảnh các cuộc tấn công và mảnh vỡ thu thập tại hiện trường cho rằng Israel đã sử dụng bom Mỹ. Những quả bom này nhắm vào mạng lưới đường hầm của lực lượng Hamas nhưng cũng gây thương vong tại các khu vực đông dân cư.

Kế hoạch chuyển 40.000 quả bom hạng nặng cho Israel cho thấy Washington đang tiếp tục mở rộng hỗ trợ quân sự đối với đồng minh chủ chốt tại Trung Đông, bất chấp tranh cãi về thương vong dân sự ở Dải Gaza. Theo các quan chức Mỹ giấu tên, gói vũ khí trị giá 2,8 tỉ USD gồm 20.000 quả Mk84 và 20.000 quả BLU-117, mỗi quả nặng 2.000 lb, tương đương khoảng 907 kg. Thỏa thuận chưa được chốt, song Quốc hội Mỹ đã nhận thông báo không chính thức và phần lớn chi phí dự kiến được thanh toán qua chương trình tài trợ quân sự nước ngoài. Theo cơ chế này, ngân sách Mỹ được chuyển cho Israel để nước này mua vũ khí do Mỹ sản xuất, qua đó vừa củng cố năng lực tác chiến của Israel, vừa duy trì dòng vốn cho ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Đề xuất mới đánh dấu sự đảo chiều rõ rệt so với năm 2024, khi chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden hoãn một đợt chuyển giao bom 2.000 lb vì lo ngại hậu quả tại các khu vực đông dân cư. Sau khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump dỡ bỏ lệnh hoãn, đồng thời thúc đẩy nhiều thương vụ lớn, gồm gói gần 3 tỉ USD với hơn 35.500 quả bom được phê duyệt ngoài quy trình xem xét thông thường của Quốc hội và các hợp đồng tổng trị giá 6,67 tỉ USD vào tháng 1. Mk84 và BLU-117 có nhiều biến thể, phục vụ cả nhiệm vụ xuyên phá mục tiêu ngầm lẫn công kích trên mặt đất với phạm vi sát thương rộng. Các chuyên gia phân tích hình ảnh và mảnh vỡ cho rằng Israel đã sử dụng bom Mỹ để tấn công mạng lưới đường hầm Hamas, nhưng những đòn đánh cũng gây thương vong tại khu dân cư. Trong bối cảnh xung đột Gaza đã khiến hàng chục ngàn người Palestine thiệt mạng và thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vẫn mong manh, quy mô gói chuyển giao mới nhiều khả năng tiếp tục đặt ra câu hỏi về cách cân bằng giữa cam kết an ninh với Israel và nghĩa vụ hạn chế thiệt hại nhân đạo.