Bỏ qua điều hướng

Mỹ, Đan Mạch và Greenland ký thỏa thuận 'có thể hiệu lực vĩnh viễn'

Mỹ, Đan Mạch và Greenland ký thỏa thuận 'có thể hiệu lực vĩnh viễn'
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã ký một thỏa thuận hôm 22.9, cho phép Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland và có thể giải quyết bế tắc xoay quanh hòn đảo giàu khoáng sản, có vị trí chiến lược này.

Thỏa thuận được ký trong chuyến thăm của ông Trump tới Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở New York, không đáp ứng được yêu cầu của ông Trump là Mỹ cần sáp nhập Greenland thành lãnh thổ Mỹ để ngăn chặn sự hiện diện ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.

Còn theo Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen, Greenland đóng vai trò quan trọng đối với an ninh Bắc Mỹ cũng như an ninh xuyên Đại Tây Dương, và đây là thỏa thuận đưa mọi việc quay lại đúng hướng.

Trong bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo thế giới tại Liên Hiệp Quốc trước lễ ký, ông Trump nói thỏa thuận mang lại cho Mỹ "quyền kiểm soát vĩnh viễn đối với an ninh và mọi nhu cầu khác trên vùng lãnh thổ đó".

Ông Trump, Đan Mạch và Greenland ký thỏa thuận 'có thể kéo dài vĩnh viễn - Ảnh 1.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen tham dự lễ ký kết thỏa thuận ba bên về an ninh của Greenland tại thành phố New York, Mỹ hôm 22.9

ẢNH: REUTERS

Theo AFP hôm 23.9 dẫn lại thỏa thuận dài 10 trang, Mỹ sẽ xây dựng hai căn cứ quân sự tại miền nam và miền đông Greenland.

Hai căn cứ này sẽ được đặt tại Narsarsuaq ở phía nam và Mestersvig ở phía đông hòn đảo, bên cạnh căn cứ Pituffik mà Mỹ đang sử dụng ở phía bắc.

Thỏa thuận cũng tái khẳng định "chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch" trong khi công nhận "quyền tự quyết" của Greenland.

Do Greenland nằm trên tuyến đường ngắn nhất để tên lửa di chuyển giữa Nga và Mỹ, hòn đảo đóng vai trò chiến lược đặc biệt trong hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm Vàng" mà chính quyền Washington đang xúc tiến.

Bên cạnh đó, Greenland còn sở hữu những mỏ đất hiếm chưa được khai thác và có thể đóng vai trò quan trọng khi băng tan ở vùng cực mở ra những tuyến hàng hải mới.

Thỏa thuận an ninh ba bên giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland được ký kết ngày 22.9 tại New York mở ra bước ngoặt mới trong chiến lược đối ngoại và quốc phòng tại vùng Bắc Cực. Theo các điều khoản được thống nhất, chính quyền Washington sẽ mở rộng hiện diện quân sự thông qua việc xây dựng thêm hai căn cứ mới tại Narsarsuaq ở miền nam và Mestersvig ở miền đông hòn đảo. Sự bổ sung này kết hợp cùng căn cứ Pituffik hiện có ở phía bắc giúp Mỹ củng cố mạng lưới kiểm soát an ninh tại khu vực có vị trí địa chính trị đặc biệt quan trọng. Dù không hiện thực hóa tham vọng sáp nhập hoàn toàn hòn đảo vào lãnh thổ Mỹ, thỏa thuận vẫn mang lại cho Washington ảnh hưởng sâu rộng đối với các nhu cầu an ninh tại đây. Văn bản dài 10 trang tái khẳng định chủ quyền của Vương quốc Đan Mạch cũng như quyền tự quyết của Greenland, đồng thời xoa dịu những căng thẳng ngoại giao kéo dài trước đó. Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen nhận định cam kết này đã đưa quan hệ hợp tác quay trở lại đúng hướng, đóng vai trò then chốt cho an ninh xuyên Đại Tây Dương và Bắc Mỹ. Vị trí nằm trên tuyến đường di chuyển ngắn nhất của tên lửa giữa Mỹ và Nga biến Greenland thành mắt xích cốt lõi trong hệ thống phòng thủ "Vòm Vàng" mà Washington đang xúc tiến. Bên cạnh giá trị quân sự, hòn đảo còn nắm giữ tiềm năng kinh tế to lớn nhờ trữ lượng mỏ đất hiếm chưa khai thác và cơ hội mở ra các tuyến hàng hải mới khi băng tan. Việc Mỹ gia tăng tầm ảnh hưởng tại khu vực được xem là động thái chiến lược nhằm ngăn chặn sự hiện diện ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực.