' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio (Ảnh: Getty).
Trong cuộc trao đổi với các phóng viên ngày 17/10, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã làm rõ sự khác biệt giữa hệ thống vệ tinh thương mại tiêu chuẩn Starlink của công ty SpaceX và hệ thống Starshield chuyên dụng, vốn được vận hành theo hợp đồng với Bộ Quốc phòng Mỹ.
"Starlink là một sản phẩm thương mại, vì vậy nó được quản lý và xử lý như một sản phẩm thương mại. Còn Starshield là một sản phẩm quốc phòng, một sản phẩm quân sự", ông Rubio nêu rõ.
“Đây (Starshield) là hệ thống mà quân đội Mỹ sử dụng. Hiện tại, Ukraine chưa có quyền truy cập vào hệ thống này, và vấn đề đó vẫn đang được thảo luận. Hai bên đang bàn bạc xem phía Ukraine muốn sử dụng hệ thống này như thế nào”, ông Rubio nói thêm.
Khi được hỏi về thông tin liên quan đến việc hạn chế công nghệ Starlink, ông Rubio bác bỏ cáo buộc cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh áp đặt các hạn chế về băng thông hoặc tốc độ kết nối của các thiết bị đầu cuối đang hoạt động tại các khu vực chiến sự ở Ukraine.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết Ukraine hiện chưa được tiếp cận mạng lưới vệ tinh chuyên dụng cấp quân sự Starshield, đồng thời lưu ý rằng phía Ukraine đã yêu cầu được sử dụng công nghệ này để thực hiện các cuộc tấn công tầm xa vào sâu trong lãnh thổ Nga.
“Tôi biết Ukraine muốn tiếp cận Starshield. Hiện tại họ chưa có Starshield. Họ đã yêu cầu được tiếp cận hệ thống này để tiến hành các cuộc tấn công tầm xa vào sâu lãnh thổ Nga. Hiện tại, họ chưa được tiếp cận hệ thống đó”, ông Rubio nhấn mạnh.
“Đó là hai sản phẩm hoàn toàn khác nhau”, nhà ngoại giao Mỹ chỉ rõ sự khác biệt giữa Starlink và Starshield.
Nhà Trắng bác cáo buộc cố tình giới hạn tốc độ
Ngoại trưởng Rubio phản bác tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky rằng các hạn chế đối với hoạt động của các thiết bị đầu cuối Starlink tại Ukraine là hành động có chủ đích của Mỹ.
"Tôi không rõ ông Zelensky đã nói gì. Tôi cũng không chắc liệu ông ấy có hiểu rõ vấn đề mình đang đề cập hay không, nhưng khẳng định đó là hành động có chủ ý thì không đúng. Chúng tôi không liên quan gì đến việc này", ông Rubio cho biết.
“Không ai ra lệnh giảm tốc độ Starlink. Việc đó dường như đã tự xảy ra, nhưng theo tôi hiểu, dịch vụ đã được khôi phục. Tốc độ đã trở lại mức trước đây. Tất nhiên, đó là Starlink. Họ đã sử dụng Starlink cho các thiết bị bay không người lái của mình”, ông Rubio nói thêm.
Đề cập đến những thông tin trên truyền thông cho rằng chính quyền Mỹ đã phối hợp để hạn chế các hệ thống không người lái, Ngoại trưởng Rubio khẳng định những cáo buộc này hoàn toàn không có cơ sở.
“Nhà Trắng không liên quan gì đến chuyện đó. Tôi đã đọc được một bản tin về vấn đề này hôm trước. Điều đó hoàn toàn sai sự thật”, ông Rubio nói với các phóng viên.
“Không ai ở Nhà Trắng ra lệnh làm chậm kết nối hay giảm tốc độ Internet để ngăn cản các thiết bị bay không người lái hoạt động. Theo những gì tôi nắm được, hệ thống đã hoạt động bình thường trở lại. Đó là thông tin tôi đọc được, cũng là điều chúng tôi đã nghe cách đây hai ngày”, nhà ngoại giao Mỹ nhấn mạnh.
Tuyên bố của Tổng thống Ukraine
Phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ được đưa ra sau khi Tổng thống Zelensky công bố thông tin chi tiết hôm 17/10, tiết lộ rằng các thiết bị đầu cuối Starlink hoạt động trên lãnh thổ Ukraine đã bị áp đặt giới hạn tốc độ nghiêm ngặt ở mức 161 km/h.
Theo ông Zelensky, bất cứ khi nào các phương tiện được trang bị thiết bị này di chuyển vượt ngưỡng 161 km/h, kết nối vệ tinh sẽ tự động bị ngắt, khiến người điều khiển mất quyền kiểm soát các thiết bị bay không người lái đánh chặn ngay khi chúng đang hoạt động trên không.
Giới hạn tốc độ này trên thực tế đã vô hiệu hóa các thiết bị bay không người lái đánh chặn do Ukraine tự phát triển. Các thiết bị này được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ vô hiệu hóa các máy bay không người lái Shahed của Nga sử dụng động cơ phản lực và có thể xâm nhập không phận Ukraine với tốc độ hơn 400 km/h.
Ông Zelensky cho biết các đội ngũ kỹ thuật của Ukraine đã thực hiện các cuộc thử nghiệm so sánh bằng cách đưa các phương tiện có gắn thiết bị Starlink sang lãnh thổ Liên minh châu Âu (EU). Tại đây, các thiết bị vẫn hoạt động ổn định mà không bị gián đoạn ở tốc độ 180 km/h.
Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng các thử nghiệm này khẳng định những hạn chế trên được áp đặt nhắm vào không phận Ukraine, chứ không phải do lỗi phần mềm trên phạm vi toàn cầu.
Tranh cãi giữa Ukraine và Mỹ
Những lời phủ nhận của Ngoại trưởng Rubio tương đồng với tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump khẳng định cả ông lẫn nhà sáng lập SpaceX Elon Musk đều không ra lệnh áp đặt các hạn chế hoạt động đối với hệ thống liên lạc quân sự của Ukraine, đồng thời khẳng định “mọi thứ vẫn diễn ra như trước đây”.
Ngày 17/10, Tổng thống Zelensky khẳng định các hạn chế đối với Starlink vẫn còn hiệu lực. Một quan chức Ukraine chia sẻ với trang tin Axios rằng phía SpaceX giải thích nguyên nhân của việc giới hạn tốc độ là do “vấn đề kỹ thuật”.
Trong khi đó, báo Telegraph dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết, tỷ phú Elon Musk đã trực tiếp đề xuất với Tổng thống Trump về việc hạn chế dịch vụ vệ tinh. Tổng thống Trump sau đó phê duyệt đề xuất này, mở đường cho Lầu Năm Góc hạn chế các chức năng của Starshield.
Đầu tháng này, ông Trump đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga nhằm kiềm chế giá năng lượng đang tăng cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.
Ngày 16/10, ông Trump tiếp tục đình chỉ các lệnh trừng phạt mới đối với hoạt động thương mại dầu khí của Nga với lý do an ninh quốc gia. Ông Trump cũng tìm cách gây áp lực buộc Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, với lập luận rằng những cuộc tấn công này góp phần đẩy giá năng lượng lên cao.
Tổng thống Zelensky cho biết ông cảm thấy bị “phản bội”, trong khi Tổng thống Trump cho rằng nhà lãnh đạo Ukraine “không phải là người phù hợp để chúng ta đàm phán” và kêu gọi bầu cử tại Ukraine.