Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 6/10 cho biết Đại sứ quán Mỹ tại Moskva đã nắm được thông tin báo chí về "nghi vấn dịch hạch thể phổi ở vùng Irkutsk dẫn tới một ca tử vong, cùng các biện pháp cách ly và đóng cửa bệnh viện liên quan".
"Chúng tôi tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình. Chính phủ đang gặp nhiều hạn chế trong hỗ trợ công dân Mỹ tại Nga, đặc biệt là khu vực bên ngoài Moskva. Khuyến cáo đi lại Cấp độ 4 của Bộ Ngoại giao đối với Nga vẫn còn hiệu lực và công dân Mỹ đang ở Nga nên lập tức rời đi", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Cơ quan này đồng thời khuyến cáo những công dân Mỹ có ý định đến Nga trong thời gian này xem xét lại kế hoạch, cân nhắc nguy cơ bị bắt giữ vô cớ và lo ngại an ninh.
Bộ Ngoại giao Nga chưa bình luận về thông báo trên. Năm 2023, khi Mỹ phát Khuyến cáo đi lại Cấp độ 4 liên quan đến chiến sự Ukraine, Bộ Ngoại giao Nga cho rằng đây là động thái mang tính chính trị, không phản ánh đúng tình hình thực tế tại nước này.
Các kỹ thuật viên Nga làm việc trong Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk năm 2019. Ảnh: AP
Mối lo ngại dịch bệnh nổi lên sau khi Dalia Shipilova, 28 tuổi, kỹ thuật viên tại Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk, tử vong hôm 1/10. Theo truyền thông Nga, Shipilova nhập viện tại thành phố Shelekhov ngày 29/9 với các triệu chứng viêm phổi nặng. Shipilova đã kể với nhân viên y tế rằng cô vô tình làm vỡ một ống nghiệm chứa vi khuẩn Yersinia pestis khi lấy mẫu tại viện ngày 25/9.
Ông Alexei Tsydenov, người đứng đầu Cộng hòa Buryatia, ban đầu nói kỹ thuật viên "có thể đã tử vong do dịch hạch" và truyền thông Nga sau đó đưa tin đây có thể là dịch hạch thể phổi.
Tuy nhiên, Thống đốc vùng Irkutsk Igor Kobzev ngày 5/10 cho biết hội đồng chuyên gia đặc biệt sau khi khám nghiệm đã xác định nguyên nhân tử vong của Shipilova là "viêm phổi chưa rõ căn nguyên".
Cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và sức khỏe con người Nga (Rospotrebnadzor) không phát hiện vi sinh vật liên quan đến công việc của Shipilova trong các mẫu bệnh phẩm của cô. Rospotrebnadzor sau đó bác bỏ thông tin cho rằng giới chức Nga đã áp dụng các biện pháp phòng chống dịch hạch đặc biệt.
Dalia Shipilova, kỹ thuật viên phòng thí nghiệm thuộc Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk. Ảnh: Ynet
Tổng thống Donald Trump ngày 6/10 nêu lo ngại về trường hợp nghi mắc dịch hạch và Washington đang "theo dõi rất sát" tình hình. Trước đó một ngày, ông nói Mỹ sẵn sàng hỗ trợ Moskva "trong khả năng có thể".
Theo Wall Street Journal, Bộ Ngoại giao Mỹ đã gửi một thông điệp ngoại giao mật tới Nga, cảnh báo Moskva có thể vi phạm các nghĩa vụ về y tế quốc tế nếu không công bố chi tiết về vụ việc.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) sau đó gửi yêu cầu đề nghị Nga làm rõ thông tin. Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho rằng việc chia sẻ thông tin "kịp thời, minh bạch và đầy đủ" theo Quy định Y tế Quốc tế là cần thiết để làm rõ những báo cáo trái chiều và đánh giá đầy đủ nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.
Trong báo cáo nộp lên WHO ngày 6/10, Nga thông báo họ không ghi nhận ca dịch hạch nào tại thành phố Irkutsk. Các quan chức y tế Nga cho biết đã truy vết và xét nghiệm những người tiếp xúc với kỹ thuật viên tử vong và không phát hiện ca dương tính nào với các mầm bệnh nguy hiểm. Họ cũng không phát hiện vi khuẩn dịch hạch trong cơ thể cô và không có biện pháp đặc biệt nào được áp dụng.
Dịch hạch thể phổi là một trong ba thể bệnh do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra và được mô tả là dạng nghiêm trọng nhất. Bệnh có thể phát triển khi một người hít phải các giọt bắn chứa mầm bệnh, hoặc khi vi khuẩn từ các thể bệnh khác không được điều trị kịp thời lan tới phổi.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) thông báo đang "theo dõi sát sao các báo cáo" về một ca nghi nhiễm dịch hạch tại Nga, đồng thời khẳng định "không có dấu hiệu nào cho thấy nguy cơ đe dọa trên diện rộng đối với Mỹ". Hiện chưa rõ Bộ Ngoại giao Mỹ có tham vấn với CDC trước khi phát cảnh báo mới hay không.
Thanh Danh (Theo Hill, NY Post, AFP)