6h29 ngày 7/10/2023, các tay súng Hamas vượt biên từ Gaza sang tấn công các khu dân cư của Israel dọc biên giới, sát hại hơn 1.200 người và bắt giữ 251 con tin.
Ba năm sau, người dân Israel kỷ niệm ngày đau thương bằng một phút mặc niệm trên toàn quốc vào đúng thời điểm cuộc tấn công nổ ra. Vào buổi trưa, các gia đình có người thân thiệt mạng cùng các nhóm biểu tình tổ chức một phút suy ngẫm trên toàn quốc, với sự tham gia của nhiều bệnh viện công, chính quyền địa phương, trường đại học và doanh nghiệp tư nhân.
Một người phụ nữ đứng tại đài tưởng niệm các nạn nhân trong vụ tấn công của Hamas năm 2023 tại địa điểm lễ hội Nova ở Reim, miền nam Israel, ngày 7/10. Ảnh: AFP
Các sự kiện tưởng niệm cũng sẽ diễn ra tại địa điểm từng tổ chức lễ hội âm nhạc Nova trong rừng Re'im, nơi hơn 370 người đã bị sát hại và 44 người bị bắt cóc. Các đoàn xe tuần hành và các hoạt động trưng bày khác cũng sẽ diễn ra trên khắp cả nước trong ngày này.
Shir Mathias, người có cha mẹ thiệt mạng trong cuộc tấn công vào khu dân cư Holit ở biên giới Gaza, lên tiếng kêu gọi thay đổi ban lãnh đạo đất nước.
"Tất cả những ai từng nắm quyền điều hành dù mặc quân phục hay âu phục đều phải từ chức. Tôi kêu gọi toàn thể công dân Israel hãy đổi ảnh đại diện của mình thành thông điệp rõ ràng nhất: 'Tất cả phải rời khỏi vị trí''', Mathias nói.
Vào buổi tối, một lễ tưởng niệm sẽ được tổ chức tại Tel Aviv với hàng chục nghìn người tham dự. Sự kiện này do phong trào "Kumu" (Hãy trỗi dậy), tổ chức đại diện cho những người sống sót sau vụ 7/10 và gia đình các nạn nhân thực hiện, dưới sự dẫn dắt của người từng bị bắt làm con tin Eli Sharabi và nữ diễn viên Shani Cohen.
Người dân chụp ảnh Đài phun nước Dizengoff đổ đầy thuốc nhuộm đỏ tại thành phố Tel Aviv, Israel, hôm 7/10 trong hoạt động tưởng nhớ ba năm ngày Hamas tấn công. Ảnh: AFP
Israel đã tổ chức các lễ tưởng niệm cấp chính phủ vào hôm 5/10. "Ba năm đã trôi qua kể từ khi chiến tranh bùng nổ, những giờ phút kinh hoàng của cuộc tấn công vào ngày lễ Simchat Torah vẫn hằn sâu trong tâm trí chúng ta", Thủ tướng Benjamin Netanyahu phát biểu trong sự kiện, nhắc đến ngày lễ của người Do Thái khi cuộc tấn công diễn ra.
Trong cuộc họp nội các vào hôm sau, ông Netanyahu tỏ ý rằng cuộc chiến vẫn sẽ tiếp diễn, khi thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian từ một năm trước đang đình trệ. Ông cho biết Israel đã tiêu diệt "4.000 trong số 6.000" tay súng đã xâm nhập vào Israel hôm 7/10/2023.
Theo cơ quan y tế Gaza, kể từ khi chiến tranh bắt đầu, hơn 74.000 người Palestine đã thiệt mạng ở dải đất này.
Trái với các buổi lễ chính thức vào ngày 5/10, hầu hết sự kiện tưởng niệm diễn ra vào 7/10 xuất phát từ sáng kiến của cộng đồng, do những người sống sót và nạn nhân của cuộc tấn công tổ chức, bao gồm Hội đồng Tháng Mười và phong trào Kumu.
Hai nhóm liên tục đưa ra yêu cầu thành lập một ủy ban điều tra cấp nhà nước có thẩm quyền xem xét thảm họa và quyết định ở cấp quốc gia. Đây là cơ quan điều tra có quyền lực nhất theo luật pháp Israel. Ông Netanyahu đã kiên quyết phản đối yêu cầu này suốt ba năm qua và cũng không chỉ định bất kỳ cuộc điều tra đặc biệt nào để làm rõ những sai sót xảy ra trong ngày 7/10/2023.
Hôm 6/10, bà Einav Zangauker, mẹ của một con tin đã được giải cứu và là một trong những tiếng nói chỉ trích chính phủ gay gắt nhất, viết trên mạng xã hội X: "Ba năm kể từ ngày thay đổi cuộc đời tôi và vận mệnh của cả dân tộc. Ba năm của những mất mát và đớn đau. Ba năm kiên trì đòi hỏi trách nhiệm giải trình - tất cả vì những người đã khuất, vì những người trở về với cuộc đời đã đổi thay mãi mãi, và vì một đất nước xứng đáng có được niềm hy vọng cùng sự hàn gắn".
Người dân Israel giương cao biểu ngữ "Hãy nhớ và đừng bao giờ quên" khi chặn đường cao tốc để dành một phút mặc niệm trong buổi lễ tưởng niệm ở Tel Aviv ngày 7/10. Ảnh: AFP
Hồng Hạnh (Theo CNN, AFP)