Mắc kẹt giữa "vùng tử địa", thành phố của Ukraine rơi vào cảnh đáng sợ

Thành phố Oleshky là một vùng đất hoang tàn nơi tiền tuyến, bị chia cắt khỏi phần còn lại của khu vực Ukraine do Nga kiểm soát bởi bãi mìn và máy bay không người lái. Vì vậy, rất hiếm có thông tin về tình hình nơi này.

Tuy nhiên, có thông tin nói rằng Oleshky đang đối mặt với thảm họa nhân đạo đáng sợ. Không có thực phẩm, nguy hiểm và cũng không có lối thoát.

"Mất điện nước, cạn lương thực, thuốc men, hàng nghìn dân thường tại thành phố Oleshky đang phải sinh tồn bằng cách ăn rau dại qua ngày", một nguồn tin cho biết.

"Đến mùa thu, chắc chắn chúng tôi sẽ chết", một cư dân chia sẻ hồi mùa hè này. "Tôi đang chết dần. Tôi ngày càng yếu hơn. Chúng tôi đang nấu nồi súp củ dền cuối cùng.Chỉ có một củ dền, năm củ khoai tây, một củ hành tây, một quả bí ngòi, một quả cà chua và một ít lúa mạch để làm đặc nước súp. Không có cà rốt", một người khác viết. 

Một người thứ ba chia sẻ: "Không còn bất kỳ nguồn cung cấp nào cả. Đó là sự phong tỏa toàn diện. Cùng với đó là máy bay không người lái và các đám cháy triền miên. Cứ như trong phim kinh dị vậy".

Những tin nhắn trên - từ một số người trong khoảng 2.000 dân thường (bao gồm cả 40 trẻ em) bị kẹt tại Oleshky - đã được bà Tetiana Hasanenko, lãnh đạo thành phố hiện đang sống lưu vong, tiết lộ với báo Mỹ New York Times.

Điều đó hé lộ tình cảnh ngày càng xấu đi khi thành phố này bị cắt đứt nguồn thực phẩm và viện trợ y tế, làm dấy lên những lời kêu gọi tại Ukraine về việc sơ tán khẩn cấp trước khi người dân chết đói.

Số phận của Oleshky là minh chứng điển hình cho tính chất bế tắc của cuộc chiến Ukraine - Nga. Hai bên vẫn còn quá xa vời với bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào, đến mức việc thiết lập một hành lang nhân đạo để cứu mạng dân thường cũng là điều bất khả thi.

Oleshky nằm ngay trên tuyến hỏa lực dọc theo mặt trận phía nam của cuộc chiến. Thành phố này bị ngăn cách bởi sông Dnipro với thành phố Kherson lớn hơn, nơi Nga từng kiểm soát vào đầu năm 2022 và sau đó rút quân vào cuối năm.

Vì vậy, trong khi các lực lượng Nga tấn công Kherson từ phía bên kia sông tại Oleshky, lực lượng Ukraine lại tấn công Oleshky từ hướng Kherson.

Sự hiện diện dày đặc của máy bay không người lái, vô số bãi mìn và cơ sở hạ tầng bị phá hủy khiến việc sơ tán người dân hay cứu trợ tiếp cận trở nên vô cùng khó khăn. 

Trong một tuyên bố, Điện Kremlin thừa nhận về một "thảm họa nhân đạo thực sự" đang diễn ra tại Oleshky và cáo buộc Ukraine là bên chịu trách nhiệm.

"Các lực lượng vũ trang Ukraine đang ngăn cản người dân rời khỏi thành phố và sử dụng máy bay không người lái để cản trở việc cung cấp thực phẩm cùng nước uống" người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitri Peskov, cho biết trong tuyên bố.

Trong khi đó, Kiev cáo buộc vấn đề này là do Moscow.

Khi chưa có giải pháp nào được đưa ra, những cư dân còn lại, phần lớn là người cao tuổi, đang phải sống trong cảnh thiếu thốn hoặc không có nước sạch, dịch vụ y tế, điện, khí đốt hay hệ thống sưởi.

Bà Hasanenko, lãnh đạo thành phố hiện đang sống lưu vong, cho hay đợt chuyển thực phẩm cuối cùng bằng đường bộ diễn ra vào ngày 26/5. Hoạt động này đã chấm dứt sau khi một số tài xế thiệt mạng.

Mới đây, đêm 20/9, hai dân thường ở Oleshky thiệt mạng khi đang tìm cách chuyển lương thực vào thành phố. Một người dân sau đó xác nhận rằng đây là một cặp vợ chồng, những người bạn rất thân thiết của bà.

Người dân địa phương cho biết trẻ em còn kẹt lại Oleshky đều bị suy dinh dưỡng, không được đi học và chăm sóc y tế đầy đủ. Nhiều người dân cũng xác nhận rằng cả khu vực chỉ còn duy nhất một bệnh viện hoạt động cầm chừng, mở cửa vài ngày mỗi tuần để thực hiện các ca phẫu thuật tháo khớp cấp cứu.

Ukraine cho hay đã nỗ lực tiếp tế cho khu vực suốt nhiều tháng qua nhưng bất thành. Theo những người có liên lạc với cư dân tại đây, họ đang dần mất hy vọng sống sót qua mùa đông.

"Đó thực sự là một thảm họa nhân đạo", ông Volodymyr Kostian, 49 tuổi - người đã thoát khỏi thành phố vào đầu năm nay - chia sẻ. Ông cho biết mình quyết định rời đi sau khi người hàng xóm bị thiệt mạng do trúng máy bay không người lái. "Đó là một thảm cảnh tận thế. Chẳng còn gì để ăn cả", ông nói.

Hình ảnh từ thiết bị bay không người lái cùng lời kể của các nhân chứng đã phác họa nên viễn cảnh về một thành phố du lịch từng sầm uất với hơn 20.000 cư dân, nay đã biến thành chốn địa ngục trần gian.

Các khu chung cư và nhà ở bị phá hủy. Những hàng dài xe hơi cháy rụi do trúng đạn từ máy bay không người lái, đạn pháo và mìn nằm ngổn ngang bên vệ đường. 

Trong suốt nhiều năm qua, cư dân Oleshky sống nhờ vào thực phẩm dự trữ, nông sản thu hoạch tại chỗ và các chuyến hàng tiếp tế do những người buôn bán tự phát mang đến với giá cắt cổ.

Việc rời khỏi thành phố để mua nhu yếu phẩm, chăm sóc y tế hay sơ tán trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, hàng hóa vẫn được chuyển đến; dù thực phẩm luôn khan hiếm và giá cả đắt đỏ, người dân vẫn xoay xở đổi rau củ và ngũ cốc cho nhau để duy trì sự sống.

Theo thời gian, việc sơ tán bằng cách đi bộ hoặc lái xe trở nên ngày càng nguy hiểm. Người dân không thể biết bên nào đã rải mìn dọc các tuyến đường thoát khỏi thành phố. Dù thế nào đi nữa, cư dân gần như bị mắc kẹt tại Oleshky.

Họ phải gánh chịu những điều kiện khắc nghiệt nhất của cuộc chiến, bao gồm trận lũ lụt thảm khốc vào năm 2023 sau sự cố vỡ đập Nova Kakhovka, khiến nước dâng cao đến tận mái nhà. Ukraine và NATO cáo buộc Nga đánh sập đập, trong khi Moscow đổ lỗi cho Kiev.

Chính phủ Ukraine ước tính hiện chỉ còn khoảng 6.000 người bám trụ tại thành phố và các vùng phụ cận, trong đó có 200 trẻ em. Năm nay, cuộc sống tại Oleshky ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Máy bay không người lái hiện bay lượn liên tục, biến mỗi bước chân ra ngoài thành một canh bạc sinh tử.

Các chuyến hàng tiếp tế và hoạt động sơ tán thường xuyên bị trì hoãn hoặc hủy bỏ do xe vấp phải mìn hoặc bị máy bay không người lái tấn công. Lượng thực phẩm chuyển đến rất ít ỏi, trong khi nguồn đồ ăn dự trữ cũng dần cạn kiệt.

Nga cáo buộc Kiev đứng sau các cuộc tấn công trên tuyến đường này, trong khi quân đội Ukraine khẳng định họ luôn thực hiện các biện pháp nghiêm ngặt để tránh nhắm mục tiêu vào dân thường.