"Thật không may, không có công ty nào ở Mỹ lạm dụng hệ thống nhiều hơn Microsoft", Phó tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu trước truyền thông ngày 8/10, thêm rằng công ty này đã sa thải 6.000 lao động Mỹ trong năm ngoái, nhưng vẫn được hưởng lợi từ 6.300 visa lao động tạm thời H-1B và gần 3.000 thẻ xanh.
Bên cạnh đó, Mỹ cũng mở cuộc điều tra đối với 9 trường đại học hàng đầu, trong đó có những cái tên danh tiếng như Đại học Harvard, Đại học Yale, Đại học Stanford, Đại học Brown và Viện Công nghệ Massachusetts. Tổng thanh tra lao động Mỹ Anthony D'Esposito cho biết trát triệu tập đã được gửi đi.
Thị thực H-1B của Mỹ được cấp cho chuyên gia và kỹ sư trong ngành công nghệ. Trong khi đó, thẻ xanh Mỹ, hay thẻ thường trú nhân (Green Card), là giấy chứng nhận quyền thường trú hợp pháp cho người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Mỹ.
Màn hình smartphone với chữ "Visa H1B". Ảnh: Bảo Lâm
Bình luận của ông Vance được đưa ra vài giờ trước khi Trump vinh danh loạt tỷ phú công nghệ vì những đóng góp của họ cho nước Mỹ. Trong đó, CEO Tesla Elon Musk, người đồng sáng lập Google Sergey Brin, CEO Nvidia Jensen Huang và CEO AMD Lisa Su được ông Trump trao Huân chương Khoa học Quốc gia, còn "ông trùm" ngành máy tính Michael Dell và CEO Microsoft Satya Nadella nhận Huân chương Quốc gia về Công nghệ và Đối mới. Musk và Nadella từng sở hữu visa H-1B, còn Brin, Huang, Su là người nhập cư.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện theo đuổi nỗ lực rộng lớn nhằm giảm số lượng người sinh ra ở nước ngoài tại Mỹ, trong đó hạn chế con đường nhập cư để lấy quốc tịch nước này. Theo Reuters, hai động thái mới đánh dấu đòn giáng mạnh nhất từ trước đến nay nhằm vào các chương trình nhập cư dành cho lao động tay nghề cao, thậm chí có khả năng cắt đứt "con đường phổ biến" mà các chuyên gia công nghệ nước ngoài sử dụng để có được thường trú nhân tại Mỹ. Nó cũng đồng thời cảnh báo một số trường đại học nghiên cứu hàng đầu đất nước.
Theo dữ liệu từ Bộ Lao động Mỹ, Microsoft là công ty nộp đơn xin PERM (chứng nhận lao động thường trú) nhiều nhất. PERM là quy trình mà hầu hết trường hợp xin thẻ xanh dựa trên việc làm đều yêu cầu, trong đó người sử dụng lao động phải chứng minh rằng việc tuyển dụng người nước ngoài sẽ không ảnh hưởng đến tiền lương hoặc việc làm của người lao động Mỹ.
Microsoft cho biết, khoảng 80% đơn xin thị thực H-1B công ty nộp trong năm tài chính vừa qua là để "gia hạn hoặc thay đổi tình trạng thị thực của nhân viên hiện có, không phải tuyển dụng nhân viên mới". Hồi tháng 7, công ty cũng đã cắt giảm 4.800 việc làm, tương đương khoảng 2,1% lực lượng lao động toàn cầu.
Theo Bộ trưởng Lao động Mỹ Keith Sonderling, cùng với Microsoft, việc đình chỉ sẽ áp dụng cho loạt doanh nghiệp gồm Adobe, Cognizant, Infosys, Tata Consultancy Services, Wipro, HCL Technologies, Capgemini. "Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ đơn xin cấp giấy chứng nhận lao động thường trú mới hoặc xử lý bất kỳ đơn nào đang chờ xử lý liên quan đến các công ty này", ông Sonderling nói.
Trích dẫn thống kê, Sonderling cho biết loạt công ty này đã làm đơn cho gần ba triệu lao động nước ngoài, đã nhận được hơn 230.000 giấy phép thị thực H-1B và hơn 100.000 chứng nhận lao động thường trú.
Theo dữ liệu nhập cư của Mỹ, Amazon.com là nhà tuyển dụng người hưởng lợi từ visa H-1B trong năm tài chính 2026 lớn nhất, tiếp đến là Tata Consultancy Services, Infosys, Apple và Microsoft.
Ông Vance cho biết, việc đình chỉ sẽ kéo dài "cho đến khi nào cần thiết", đồng thời nhấn mạnh chính quyền muốn các công ty thay đổi cách thức tuyển dụng.
Hầu hết công ty chưa đưa ra phản hồi. Tata Consultancy Services từ chối bình luận.
Tháng 9/2025, Bộ Lao động đã phát động chiến dịch thực thi mang tên "Dự án Firewall", theo tuyên bố của Nhà Trắng. Chương trình áp đặt khoản phí một lần là 100.000 USD khi nộp đơn xin thị thực H-1B mới dành cho người lao động được tuyển dụng từ nước ngoài.
Với việc điều tra các trường đại học danh tiếng, bà Sarah Spreitzer, Phó chủ tịch Hội đồng Giáo dục Mỹ, tổ chức đại diện cho các hiệu trưởng trường cao đẳng và đại học, cho rằng nó sẽ "tác động rất lớn đến nền kinh tế toàn nước Mỹ". Theo bà, sinh viên quốc tế trước đây đã chi tới 40 tỷ USD mỗi năm khi học tập tại Mỹ.
Cuộc điều tra cũng làm sâu sắc thêm tranh chấp kéo dài giữa chính quyền Mỹ và Đại học Harvard về vấn đề sinh viên nước ngoài. Năm ngoái, Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã triệu tập trường đại học này để điều tra về cáo buộc những hành vi sai trái của sinh viên quốc tế và việc tuân thủ luật nhập cư. Harvard gọi trát triệu tập là "sự trả thù vô căn cứ" nhưng cho biết sẽ tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Bảo Lâm (theo Reuters)