Nga để ngỏ mở rộng lệnh ngừng bắn với Ukraine

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Điện Kremlin tuyên bố, lệnh ngừng bắn nhân đạo ở thành phố Oleshky (tỉnh Kherson, miền Nam Ukraine) có thể mở rộng sang các khu vực khác.

Nga để ngỏ mở rộng lệnh ngừng bắn với Ukraine - 1 — Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov (Ảnh: Reuters).

"Vì lý do nhân đạo, hoàn toàn có thể mở rộng sáng kiến nhân đạo sang các khu vực khác, đặc biệt khi tiến trình này có sự phối hợp rất tích cực từ các nhà đàm phán và Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 26/10 cho biết.

Ông nói thêm, Nga đánh giá cao sáng kiến nhân đạo tại Oleshky và cho rằng điều này có thể tạo ra tiền lệ.

Theo ông Peskov, việc mở rộng ngừng bắn sang các khu vực khác như vậy là hoàn toàn khả thi vì lý do nhân đạo.

Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã đóng vai trò là bên trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán về một lệnh ngừng bắn cục bộ tại Oleshky. Bà đã trực tiếp trao đổi với giới lãnh đạo Ukraine và Nga để phối hợp các điều khoản của lệnh ngừng bắn.

Lệnh ngừng bắn cục bộ sẽ bắt đầu có hiệu lực từ rạng sáng 27/10, cho phép thực hiện một chiến dịch nhân đạo tại Oleshky.

Lực lượng trinh sát công binh triển khai thực thi lệnh ngừng bắn. Các lối đi an toàn sẽ được thiết lập cho các đoàn xe nhân đạo nhằm đảm bảo an toàn cho dân thường cũng như tiếp tế các nhu yếu phẩm xã hội thiết yếu tới Oleshky.

Ukraine vốn ủng hộ các lệnh ngừng bắn, coi đó là tiền đề cho các cuộc đàm phán hòa bình. Trong khi đó, Nga tỏ ra thận trọng hơn. Nga ủng hộ một nền hòa bình bền vững thay vì một lệnh ngừng bắn tạm thời có thể tạo điều kiện cho quân đội Ukraine tái vũ trang.

Nga và Ukraine đạt được lệnh ngừng bắn cục bộ tại Oleshky trong bối cảnh các bên nhất trí nối lại đàm phán 3 bên. Vòng đàm phán 3 bên mới giữa Mỹ, Nga và Ukraine dự kiến diễn ra vào đầu tháng 11.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiết lộ, đàm phán 3 bên có thể gặp nhau tại Abu Dhabi (UAE) hoặc Thụy Sĩ vào đầu hoặc giữa tháng 11.

Ông kêu gọi thiết lập các cam kết an ninh vững chắc và nguồn tài chính quốc tế kéo dài ít nhất 10 năm cho quân đội Ukraine trước khi ký kết bất kỳ thỏa thuận hòa bình lâu dài nào với Nga.

Ông cũng nhấn mạnh, một lệnh ngừng bắn phải là ưu tiên hàng đầu, tiếp theo là các cam kết an ninh mạnh mẽ, một quân đội Ukraine hùng mạnh và việc tiếp tục tiếp cận các nguồn vũ khí phương Tây, bao gồm cả các hệ thống phòng không tiên tiến.

Tổng thống Zelensky đề xuất thành lập một liên minh do châu Âu dẫn dắt gồm các quốc gia sẵn sàng triển khai lực lượng tới Ukraine, với các cam kết an ninh từ Mỹ.

Mặc dù Ukraine tiếp tục theo đuổi mục tiêu trở thành thành viên NATO, ông Zelensky cho biết các cam kết an ninh song phương mạnh mẽ từ Washington có thể là khuôn khổ thay thế.

Ông cho rằng chỉ riêng các bảo đảm ngoại giao sẽ không thể răn đe sự can thiệp của Nga trong tương lai.

Tuần trước, ông Zelensky cho biết Ukraine đang xem xét các cam kết an ninh của Mỹ tương tự Điều 5 của Hiến chương NATO. Ông nhấn mạnh, các cam kết như vậy phải được quốc hội Mỹ phê chuẩn để tránh lặp lại thất bại của Bản ghi nhớ Budapest năm 1994.

Tuyên bố của Điện Kremlin về khả năng mở rộng lệnh ngừng bắn nhân đạo từ thành phố Oleshky thuộc tỉnh Kherson sang các khu vực khác đã mở ra một tín hiệu ngoại giao đáng chú ý trong cuộc xung đột Nga - Ukraine. Thỏa thuận cục bộ có hiệu lực từ rạng sáng 27/10 nhằm thiết lập hành lang an toàn cho hoạt động cứu trợ dân thường, đánh dấu vai trò trung gian hòa giải trực tiếp từ Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump giữa giới lãnh đạo hai nước. Phía Nga đánh giá cao sáng kiến này và xem đây là tiền lệ khả thi để tiếp tục triển khai các bước đi nhân đạo tiếp theo. Động thái ngừng bắn tại Oleshky diễn ra ngay trước thềm vòng đàm phán ba bên dự kiến được tổ chức vào đầu tháng 11 giữa Mỹ, Nga và Ukraine tại Abu Dhabi hoặc Thụy Sĩ. Dù cả hai bên cùng đạt được thỏa thuận tạm thời, tính toán chiến lược giữa Moskva và Kyiv vẫn tồn tại những khác biệt căn bản. Trong khi Ukraine coi lệnh ngừng bắn là bước đệm thiết yếu để hướng tới hòa bình, Nga lại giữ quan điểm thận trọng nhằm ngăn đối phương tái vũ trang và chỉ ưu tiên giải pháp chấm dứt xung đột mang tính lâu dài. Về phía Kyiv, Tổng thống Volodymyr Zelensky liên tục nhấn mạnh yêu cầu gắn lệnh ngừng bắn với các bảo đảm an ninh quốc tế mang tính ràng buộc pháp lý chặt chẽ. Ukraine đề xuất một khuôn khổ an ninh song phương với Washington có giá trị răn đe tương đương Điều 5 Hiến chương NATO và phải được Quốc hội Mỹ phê chuẩn, đồng thời bảo đảm nguồn viện trợ quân sự kéo dài ít nhất 10 năm. Sự can dự tích cực từ phía Mỹ cùng nỗ lực thúc đẩy liên minh an ninh từ châu Âu cho thấy tiến trình ngoại giao sắp tới sẽ phải giải quyết đồng thời cả bài toán nhân đạo trước mắt lẫn cấu trúc an ninh dài hạn cho toàn khu vực.