Binh sĩ Nga ở Donetsk (Ảnh: AFP).
Nga đang dồn quân vào một khu vực trọng yếu ngay phía đông nam thị trấn Dobropillia, thuộc tỉnh Donetsk, miền Đông Ukraine, đe dọa áp đảo hệ thống phòng thủ của Ukraine và tiến thêm một khu dân cư về phía Kramatorsk và Sloviansk, hai thành phố lớn cuối cùng ở Donetsk vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của Ukraine.
Tuy nhiên, Nga dường như cũng đang đặt cược vào đà tiến công về phía Dobropillia. Theo nhà phân tích bản đồ chiến sự Playfra, mỗi binh sĩ mà Nga điều động đến mặt trận Dobropillia cũng đồng nghĩa với việc Nga không thể triển khai người đó ở nơi khác.
Điều này có thể giúp lý giải vì sao quân đội Nga đang rút lui tại 2 khu vực trọng yếu khác. Dobropillia rõ ràng là hướng ưu tiên của Nga. Đối với Ukraine, đây là cơ hội để tiến công ở những nơi khác.
Hàng chục nghìn binh sĩ Nga tiến về pháo đài Dobropillia
Dobropillia, một thị trấn khai thác mỏ trước đây với dân số khoảng 28.000 người trước chiến sự, hiện đã trở thành một pháo đài. Thị trấn giữ vị trí then chốt trong hệ thống phòng thủ của Ukraine dọc theo đường cao tốc T0514, chạy về phía bắc đến Kramatorsk, cách đó 40km.
Nga từng tìm cách tiến công theo tuyến đường này. Tháng 8/2025, quân đội Nga tạo một mũi nhô hướng về tuyến cao tốc Dobropillia - Kramatorsk, nhưng các đợt phản công của Ukraine đã đẩy lùi mũi tiến công này.
Nga có một số hướng tiến công khả thi để đến Kramatorsk. Tuy nhiên, hướng tây nam dọc theo đường T0514 có khả năng cao nhất giúp quân đội Nga thực sự tiến đến thành phố.
Có một tuyến đường dẫn vào Kramatorsk từ phía đông nam, nhưng tuyến này bị chặn bởi lực lượng Ukraine bám trụ tại những vị trí trong đống đổ nát của thành phố Kostiantynivka.
Cục diện mặt trận (Ảnh: ISW).
Nga cũng có một hướng tiến công từ phía bắc, nhưng từ mùa xuân năm nay, Quân đoàn Lục quân số 3 của Ukraine đã mở chiến dịch Vivaldi để ngăn đà tiến của đối thủ.
Bộ chỉ huy Nga rõ ràng nhận thức được tầm quan trọng của tuyến đường qua Dobropillia: đây là con đường tiến quân thuận lợi nhất đối với một đội quân đang đặt mục tiêu hoàn tất chiến dịch kiểm soát Donetsk.
Đó là lý do Nga liên tục điều lực lượng mới đến khu vực Dobropillia. Nhà phân tích quân sự Ukraine Kostiantyn Mashovets viết ngày 9/10 rằng một bộ phận Tập đoàn quân hợp thành số 41 và các đơn vị thuộc Sư đoàn Tăng cận vệ số 90 của Nga hiện đang chiến đấu tại đây.
Theo ông Mashovets, có thể hàng chục nghìn binh sĩ thuộc các đơn vị nói trên đang được bổ sung vào lực lượng chủ lực của Tập đoàn quân hợp thành số 2 và số 51, cùng các đơn vị thuộc lực lượng bộ binh hải quân Nga. Những lực lượng này đang đối đầu với Quân đoàn Azov số 1 và Quân đoàn Lục quân số 19 của Ukraine quanh Dobropillia.
Lực lượng tăng viện giúp các chỉ huy Nga có thêm phương án tác chiến. Ông Mashovets dự đoán Tập đoàn quân hợp thành số 51 sẽ tiến về phía nam và tây nam Dobropillia, trong khi Tập đoàn quân hợp thành số 2 hướng tới Raksha và Sviatohorivka, nhằm bao vây thị trấn và cắt đứt các tuyến tiếp tế từ Bilozerske trước khi mở cuộc tấn công trực diện.
Ở khu vực lân cận, Tập đoàn quân hợp thành số 8 của Nga đang giao tranh quanh Kostiantynivka. Theo Unit Observer, mục tiêu trước mắt của Nga là “duy trì sức ép tiến công này từ mùa hè sang mùa thu”, tạo điều kiện cho khả năng bao vây Kramatorsk vào năm tới.
Ukraine chớp thời cơ
Ngày 13/10, chuyên gia Playfra cảnh báo triển vọng của lực lượng Ukraine phòng thủ ở Dobropillia đang “xấu đi”.
Nga có nguồn nhân lực áp đảo tại đây và ưu thế quân số rõ rệt. Điều này cho phép Moscow gia tăng đáng kể số lượng binh sĩ tìm cách thâm nhập phòng tuyến Ukraine, qua đó làm tăng khả năng một số người lọt qua được hệ thống phòng thủ.
Hệ quả là các đợt thâm nhập sâu hơn của quân đội Nga, từ đó từng bước làm tình hình của Ukraine mất ổn định. Lực lượng Ukraine ngày càng buộc phải từ bỏ những vị trí tiền tiêu gần nhất.
Tuy nhiên, Ukraine vẫn còn những phương án đối phó, theo Playfra. Kiev nên tiếp tục đẩy mạnh chiến lược hiện tại, triển khai UAV dày đặc thành một vành đai sâu ít nhất 2-3km trên các cánh đồng quanh Dobropillia, nhằm ngăn chặn những đợt cơ động quy mô lớn của Nga cho đến mùa đông, khi cây cối rụng lá và khiến quân đội Nga mất đi một trong những nơi ẩn nấp tốt nhất trước hoạt động giám sát từ trên không.
Theo dự đoán của Playfra, chiến thuật này có thể giúp giữ vững Dobropillia thêm “nhiều thời gian hơn đáng kể”.
Tuy nhiên, ông cho rằng không nên kỳ vọng Ukraine sẽ điều nhiều lực lượng tăng viện đến mặt trận Dobropillia. Nhiều đơn vị tinh nhuệ nhất của Ukraine đang tiến công ở hướng khác.
Tận dụng việc Nga dồn lượng lớn nhân lực về hướng Dobropillia, lực lượng Ukraine đã phản công tại những nơi Nga phân bổ nhân lực mỏng nhất: miền bắc tỉnh Donetsk và tỉnh Dnipropetrovsk, ngay phía nam Donetsk.
Ukraine tuyên bố, với các đợt tiến công được lên kế hoạch kỹ lưỡng, có sự hỗ trợ của robot mặt đất và những đòn tập kích UAV với cường độ cao, Kiev đã giành lại hàng trăm km² tại miền bắc Donetsk và Dnipropetrovsk.
Mặc dù vậy, chiến dịch này không giúp cải thiện tình hình theo hướng Dobropillia, nơi Nga có quân số đông hơn nhiều, hỏa lực mạnh hơn đáng kể và, quan trọng không kém, tập trung vào một mục tiêu duy nhất: mở đường tiến đến những thành phố lớn cuối cùng ở Donetsk vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của Ukraine.