Ngã rẽ mới trong chính quyền Tổng thống Trump

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Sau cuộc bầu cử giữa kỳ, Tổng thống Mỹ Donald Trump thay Chánh văn phòng Nhà Trắng, còn Bộ Tư pháp chứng kiến làn sóng rời ghế của nhiều quan chức cấp cao.

Tổng thống Trump hôm qua thông báo bổ nhiệm ông Stephen Miller làm Chánh văn phòng Nhà Trắng mới, thay cho bà Susie Wiles. "Tôi muốn tạo nên sự thay đổi", Reuters dẫn lời Tổng thống Trump tuyên bố về quyết định đầy bất ngờ của mình, dù trước ngày bầu cử ông từng nhiều lần phủ nhận khả năng bà Wiles có thể bị thay thế.

Theo giới quan sát, việc chọn ông Miller, kiến trúc sư trưởng của chính sách di trú cứng rắn trong nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Trump, là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy chủ nhân Nhà Trắng sẵn sàng bước vào giai đoạn so găng quyết liệt với một quốc hội chuẩn bị do đảng Dân chủ kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện.

"Ông ấy là chiến binh cừ khôi", Tổng thống Trump khen ngợi ông Miller, nói thêm rằng cấp dưới của mình vô cùng trung thành. Về phần mình, ông Miller tuyên bố sẵn sàng bước vào cuộc chiến.

Khi còn là Phó chánh văn phòng Nhà Trắng kiêm Cố vấn An ninh nội địa, ông Miller đứng sau chiến dịch trục xuất hàng loạt người nhập cư. Hồi đầu năm, ông bị chỉ trích dữ dội sau khi các đặc vụ trong lúc truy quét và trục xuất người nhập cư bất hợp pháp đã bắn chết 2 công dân Mỹ ở TP.Minneapolis (bang Minnesota).

Ông Hakeem Jeffries, lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện, gọi ông Miller là "kẻ bài ngoại nguy hiểm", "phần tử cực đoan liều lĩnh", trong khi giới phân tích gọi ông Miller là "bộ não" của Tổng thống Trump. Còn lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer tuyên bố trên X rằng đảng này sẽ đấu tranh với ông Miller trên mọi mặt trận.

Cũng trong hôm qua, AFP đưa tin Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche xác nhận đã đồng ý đơn từ chức của Trợ lý bộ trưởng phụ trách nhân quyền Harmeet Dhillon. Trên cương vị này, bà Dhillon trực tiếp tham gia những nỗ lực bất thành nhằm tiếp cận danh sách đăng ký cử tri của khoảng 30 tiểu bang trước ngày bầu cử giữa kỳ.

Cùng ngày, ông Blanche cũng thông báo về quyết định từ chức của Trợ lý bộ trưởng phụ trách an ninh quốc gia John Eisenberg, và ông Jason Quinones, công tố viên liên bang tại Nam Florida. Ông Quinones là người giám sát cuộc điều tra các cựu quan chức tình báo mà Tổng thống Trump cáo buộc có ý đồ tìm cách lật đổ ông.

Những thay đổi trong bộ máy chính quyền ông Trump hậu bầu cử vẫn chỉ mới bắt đầu sau khi kết quả bầu cử đang ngày càng rõ ràng hơn. Tại Thượng viện, đảng Dân chủ giành thêm 7 ghế từ đảng Cộng hòa, và hiện nắm 54 ghế so với 44 ghế của đối thủ. Hai ghế còn lại ở Alaska và Mississippi vẫn chưa có kết quả chính thức. Tại Hạ viện, đến nay đảng Dân chủ giành được 253 ghế so với 162 ghế của đảng Cộng hòa, trong khi kết quả tại 20 khu vực bầu cử vẫn chưa được xác định.

Những gì diễn ra cũng gây khó cho hy vọng của đảng Cộng hòa về khả năng có thể hoàn tất phần lớn chương trình nghị sự của Tổng thống Trump trước khi quốc hội khóa mới nhậm chức. Theo tờ The Hill, ngày càng có nhiều thượng nghị sĩ của cả lưỡng viện cho rằng các dự luật phân bổ ngân sách thường niên, trong đó chi tiêu của Lầu Năm Góc, sẽ phải lùi sang năm 2027.

Quyết định bổ nhiệm ông Stephen Miller làm Chánh văn phòng Nhà Trắng thay bà Susie Wiles đánh dấu bước chuyển mang tính đối đầu trực diện của Tổng thống Donald Trump sau kỳ bầu cử giữa kỳ. Vốn là kiến trúc sư trưởng đứng sau các chính sách di trú cứng rắn, việc ông Miller tiếp quản vị trí trọng yếu này cho thấy Nhà Trắng sẵn sàng bước vào giai đoạn so găng quyết liệt với phe đối lập. Động thái trên lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ các lãnh đạo Dân chủ tại lưỡng viện như ông Hakeem Jeffries và ông Chuck Schumer, những người tuyên bố sẽ quyết liệt ngăn chặn chương trình nghị sự của nhân vật này. Cùng thời điểm, Bộ Tư pháp Mỹ ghi nhận làn sóng từ chức đồng loạt của nhiều quan chức cấp cao dưới quyền Bộ trưởng Todd Blanche. Trợ lý bộ trưởng phụ trách nhân quyền Harmeet Dhillon rời nhiệm sở sau nỗ lực bất thành nhằm tiếp cận danh sách cử tri tại khoảng 30 tiểu bang. Ngoài ra, Trợ lý bộ trưởng phụ trách an ninh quốc gia John Eisenberg cùng công tố viên liên bang phụ trách cuộc điều tra giới cựu tình báo là ông Jason Quinones cũng lần lượt nộp đơn từ chức. Biến động nhân sự diễn ra trong bối cảnh cán cân quyền lực tại Đồi Capitol đảo chiều sâu sắc sau ngày bầu cử. Đảng Dân chủ giành ưu thế áp đảo với 54 ghế tại Thượng viện và 253 ghế tại Hạ viện, thu hẹp đáng kể khả năng thông qua các chương trình hành động của chính quyền đương nhiệm. Tình thế chia rẽ mới không chỉ đe dọa tiến độ hoàn tất các đạo luật then chốt mà còn đẩy các gói phân bổ ngân sách thường niên, bao gồm cả chi tiêu quốc phòng của Lầu Năm Góc, vào nguy cơ bị đình trệ kéo dài.