Binh sĩ Ukraine chuẩn bị hệ thống Starlink (Ảnh: Reuters).
Theo thông tin từ cơ quan tình báo quân sự Ukraine chia sẻ với hãng tin Reuters, Nga hiện bắt đầu sử dụng mạng lưới vệ tinh mới mang tên Rassvet cho các hoạt động liên lạc quân sự tại Ukraine. Đây là mạng lưới được Nga xây dựng như đối thủ của hệ thống Internet vệ tinh Starlink của công ty Mỹ SpaceX.
Mục tiêu của Nga là tăng độ chính xác cho các máy bay không người lái (UAV) tấn công, đồng thời khiến chúng trở nên khó bị gây nhiễu hơn.
Tổng cục Tình báo thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine (GUR) cho biết, từ đầu năm đến nay, Nga đã phóng 32 vệ tinh Rassvet lên quỹ đạo thông qua hai đợt vào tháng 3 và tháng 7. Trước đó, vào tháng trước, chính phủ Nga cũng xác nhận đã phóng hơn 30 vệ tinh.
Con số này vẫn rất nhỏ so với hơn 10.000 vệ tinh trong mạng lưới Starlink do công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk vận hành. Phiên bản quân sự của hệ thống này - gọi là Starshield - đang được sử dụng tại Ukraine. Việc tiếp cận các hệ thống của SpaceX đã hỗ trợ đắc lực cho Kiev trong cuộc xung đột với Nga.
Theo tuyên bố của GUR, Moscow dự định tiếp tục phóng thêm các vệ tinh Rassvet từ nay đến cuối năm nhằm mở rộng phạm vi phủ sóng ý, từng bước hoàn thiện một hệ thống liên lạc vệ tinh quỹ đạo thấp toàn diện.
Ông Andrii Yusov, người phát ngôn của GUR, nêu rõ: "Nga đang sử dụng hệ thống vệ tinh Rassvet trên lãnh thổ Ukraine cho các mục đích quân sự".
"Hiện tại, mạng lưới này vẫn chưa đủ khả năng cung cấp phạm vi phủ sóng liên tục trên toàn lãnh thổ Ukraine. Tín hiệu liên lạc xuất hiện không liên tục khi các vệ tinh bay ngang qua những khu vực cụ thể”, ông Yusov nói thêm.
Bộ Quốc phòng Nga hiện chưa lên tiếng về thông tin do Ukraine công bố. Trong khi đó, Hội đồng Khoa học và Chuyên gia Nga đã lên tiếng cảnh báo về những rủi ro từ hệ thống Starlink, đồng thời hối thúc đẩy nhanh tiến độ triển khai mạng lưới Rassvet.
Hệ thống Starshield của SpaceX đã mang lại cho Kiev lợi thế đáng kể trong các hoạt động sử dụng máy bay không người lái và duy trì liên lạc trên chiến trường.
Trước đây, các lực lượng Nga từng sử dụng những thiết bị đầu cuối Starlink mua qua các kênh không chính thức tại Ukraine. Tuy nhiên, sau khi Kiev vận động thành công SpaceX vô hiệu hóa các thiết bị này vào đầu năm nay, cục diện trên chiến trường đã có những chuyển biến theo hướng có lợi hơn cho Ukraine.
Tuy nhiên, vào tháng trước, các chỉ huy chiến trường Ukraine bất ngờ nhận thấy tốc độ của hệ thống Starshield bị hạn chế. Điều này gây cản trở khả năng đánh chặn các máy bay không người lái tấn công của Nga, đồng thời buộc quân đội Ukraine phải hủy bỏ một số chiến dịch tấn công.
Những hạn chế Starshield xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng chính quyền Tổng thống Donald Trump yêu cầu Ukraine hạn chế các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu Nga vì lo ngại giá nhiên liệu tăng cao.
Các quan chức Ukraine đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về việc Nga tìm cách xây dựng một mạng lưới tương tự hệ thống của SpaceX. Ukraine nhiều lần kêu gọi Starlink mở rộng vùng phủ sóng sang lãnh thổ Nga để Kiev có thể tập kích hiệu quả hơn vào mục tiêu của Moscow.
Tuần trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với 10 công ty tham gia phát triển dự án Rassvet, trong đó có Bureau 1440 - đơn vị điều phối dự án được Nga hậu thuẫn. Bureau 1440 cho biết họ có kế hoạch thiết lập một mạng lưới gồm hơn 900 vệ tinh vào năm 2035.
Ukraine cũng kêu gọi Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một số thực thể của Nga mà Kiev cho rằng đang hỗ trợ phát triển mạng lưới vệ tinh Rassvet của Moscow.
Trong thời gian qua, phương Tây đã nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng phục vụ những nỗ lực phát triển hệ thống thông tin liên lạc trên không gian của Nga, nhưng vẫn còn những khoảng trống. Kiev đang kêu gọi Washington mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với một nhóm lớn hơn các công ty và cá nhân Nga.