Bỏ qua điều hướng
•

Ngăn bạo lực học đường: 'Dạy người' để 'dạy chữ'

Ngăn bạo lực học đường: 'Dạy người' để 'dạy chữ'
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Vụ việc nam sinh 17 tuổi, lớp 12 ở Hà Nội đấm cô giáo, gây thương tích 12% một lần nữa gióng thêm hồi chuông cảnh báo bạo lực học đường.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.Hà Nội đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam đối với học sinh này. Tuy đau xót nhưng dư luận đồng tình với sự vào cuộc kịp thời của cơ quan chức năng và mong muốn vụ việc được xử lý nghiêm, đúng quy định của pháp luật.

Mỗi khi có những vụ việc bạo lực học đường tương tự xảy ra, dư luận lại bức xúc, lên án, tìm giải pháp nhưng rồi sau đó sẽ có một vụ việc mới. Tuy nhiên, có một bài học luôn cần thiết cho những nhà giáo dục, bậc cha mẹ là một đứa trẻ lớn lên cần biết kỹ năng kiểm soát cảm xúc để tránh bạo lực.

Ngăn bạo lực học đường: 'Dạy người' để 'dạy chữ' - Ảnh 1.

Một trường THPT ở TP.HCM có nơi gọi là "Điểm thân thiện hội ngộ vị thành niên". Đây có thể sẽ là một địa chỉ để học sinh cùng chia sẻ, lắng nghe những cảm xúc, khó khăn gặp phải trong môi trường học đường

ảnh: Thúy Hằng

Trước hết, phụ huynh cần nhìn lại giáo dục con em mình. Trò ngoan được vun trồng từ trong gia đình; con có ngoan thì đến trường mới có thể là học sinh tử tế. Chăm lo cho việc học để con có nền tảng kiến thức ứng thí, khởi nghiệp, nhưng để nền tảng đó vững vàng thì nhất thiết phải bắt đầu từ con ngoan trong gia đình – mà sự dạy dỗ của ông bà, cha mẹ, anh chị phải duy trì thành nếp. Gia đình khuôn phép là những viên gạch xây trường học kỷ cương.

Nhà trường luôn phải coi giáo dục đạo đức thực chất là việc làm mỗi ngày. Tùy đặc điểm tình hình mà mỗi cơ sở giáo dục có nội dung, biện pháp giáo dục thích hợp. Nhưng điểm chung là: lứa tuổi học sinh, nhất là học sinh trung học, rất dễ bị kích động khi rơi vào "vùng hung" của cảm xúc. Rèn kỹ năng cho học sinh không đơn giản chỉ là những câu cam kết, các em nhớ rồi quên – kỹ năng sống tích cực, muốn trở thành phẩm cách thì phải được nhà trường bảo ban thường xuyên, ân cần, đồng bộ, đồng pha từ ban giám hiệu, tổ chuyên môn, đoàn thể, giáo viên chủ nhiệm đến giáo viên bộ môn. Nên nhớ rằng, trong giáo dục, nêu gương là biện pháp có hiệu quả nhất.

Xử phạt học sinh là cần thiết khi học sinh vi phạm nội quy nhưng xử phạt như thế nào thì không thể cứng nhắc, áp đặt. Lứa tuổi các em, sự phản kháng bồng bột vì tự ái, vì xấu hổ với bạn bè, vì sợ ba mẹ rầy la, vì lo ảnh hưởng đến lớp… Những nỗi lo ấy có thể đẩy học sinh vào "chân tường", mà sự cô đơn của các em này hoàn toàn có thể dẫn đến phản ứng thiếu kiềm chế cảm xúc với thầy cô của mình!

Mỗi quyết định phạt của giáo viên trong lớp cần thận trọng tuyệt đối. Đôi khi học sinh bị phạt và các bạn của em im lặng, không có nghĩa là phạt… có chất lượng. Mỗi học sinh, mỗi tính nết khác nhau, chớ "đồng phục" biện pháp giáo dục, và nhất là đừng để học sinh "đơn độc", như phạt đứng trước lớp, cho ra khỏi lớp, ghi sổ đầu bài… Học trò luôn cần ở thầy cô sự nghiêm khắc trong rèn luyện và bao dung trong chia sẻ. Sự nhẫn nhịn và sự tha thứ là giá trị làm nên sự cao cả của nhà giáo.

Ngăn bạo lực học đường: 'Dạy người' để 'dạy chữ' - Ảnh 3.

Thầy cô không chỉ dạy chữ mà còn cùng gia đình dạy học sinh nên người. Do đó "Tôn sư trọng đạo" là điều cần được gìn giữ

ảnh: Đào Ngọc Thạch

Đổi mới giáo dục đã và đang được triển khai; thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, với giáo dục phổ thông, đó là đột phá về đội ngũ nhà giáo và phương hướng giáo dục: "dạy người" để "dạy chữ", và "dạy chữ" để học sinh nên người.

Bên cạnh học tập, quan trọng không kém là rèn học sinh tử tế trong quan hệ ở nhà, tại trường, trên mạng xã hội. Tôi nghe nhóm học sinh trung học bàn tán sau giờ học, mới thấy hết rằng học sinh như "tự bơi" trong quan hệ bạn bè và thầy cô; tiềm ẩn xung đột và bạo lực học đường là khó tránh khỏi.


Vụ việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.Hà Nội khởi tố, tạm giam nam sinh 17 tuổi học lớp 12 vì hành vi hành hung cô giáo gây thương tích 12% tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về bạo lực học đường. Dù biện pháp xử lý nghiêm minh nhận được sự đồng thuận từ xã hội, thực trạng tái diễn của các vụ việc tương tự đòi hỏi giới giáo dục và các bậc phụ huynh phải nhìn nhận thấu đáo hơn về căn nguyên vấn đề. Bài học cấp thiết đặt ra lúc này là trang bị kỹ năng nhận diện và kiểm soát cảm xúc cho trẻ ngay từ giai đoạn vị thành niên. Gia đình giữ vai trò nền tảng, bởi nếp sống khuôn phép chính là tiền đề xây dựng môi trường học đường kỷ cương và đào tạo nên những công dân tử tế. Bên cạnh nỗ lực vun đắp từ người thân, nhà trường cần duy trì giáo dục đạo đức như một công việc thực chất diễn ra mỗi ngày. Mô hình "Điểm thân thiện hội ngộ vị thành niên" tại một trường trung học phổ thông ở TP.HCM là ví dụ điển hình cho giải pháp đồng hành, giúp học sinh giải tỏa áp lực tâm lý kịp thời. Mỗi quyết định kỷ luật từ giáo viên cần sự thận trọng, tránh các hình thức cứng nhắc dễ đẩy học sinh vào tâm lý cô đơn và phản kháng tiêu cực. Biện pháp giáo dục hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các tổ chức đoàn thể cùng tinh thần nêu gương sáng từ người thầy. Sự nghiêm khắc kết hợp cùng lòng bao dung sẽ bảo đảm mục tiêu dạy người song hành với dạy chữ, gìn giữ trọn vẹn truyền thống tôn sư trọng đạo.
amung