Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành văn bản về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Các nhà băng được yêu cầu tập trung nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai đồng bộ các giải pháp để giảm mặt bằng lãi suất. Trước mắt, các ngân hàng phải điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường tiền tệ. Đối với lãi suất cho vay, các ngân hàng được yêu cầu giảm 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.
Ngân hàng Nhà nước đồng thời yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm các quy định, chỉ đạo về lãi suất; bảo đảm tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng vốn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng kinh tế.
Nguồn vốn tín dụng cần được ưu tiên cho các công trình, dự án trọng điểm, khả thi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và những ngành, lĩnh vực cần khuyến khích như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giáo dục và đào tạo, công nghiệp văn hóa.
Các ngân hàng được khuyến khích tăng cường hợp vốn để cấp tín dụng cho những dự án lớn, song không được hạ chuẩn điều kiện cho vay hoặc đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô.
Cơ quan quản lý tiền tệ đồng thời chỉ đạo các đơn vị bảo đảm cân đối giữa huy động vốn và cho vay, thường xuyên rà soát cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền, kỳ hạn, đa dạng hóa kênh huy động, kiểm soát rủi ro thanh khoản và mất cân đối kỳ hạn. Việc sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung, dài hạn phải được kiểm soát chặt chẽ, đồng thời tăng tỷ trọng nguồn vốn trung, dài hạn để bảo đảm an toàn hoạt động.
Kiểm tra giao dịch tiền ngân hàng (Ảnh: Thành Đông).
Siết tín dụng lĩnh vực rủi ro, cảnh báo nợ xấu
Bên cạnh yêu cầu giảm lãi suất, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng kiểm soát chặt chẽ hoạt động cấp tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng có dư nợ lớn và các nhóm khách hàng có liên quan.
Bên cạnh đó, cơ quan điều hành cũng lưu ý cầu các ngân hàng kiểm soát chặt tín dụng đối với khách hàng, nhóm khách hàng liên quan và các dự án lớn; chú ý những trường hợp có chung người quản lý, tài sản bảo đảm, nguồn trả nợ hoặc tập trung vốn vào cùng một dự án. Đồng thời, cần theo dõi diễn biến thị trường bất động sản, thanh khoản, tồn kho dự án và phát hành trái phiếu doanh nghiệp để nhận diện rủi ro.
Việc cho vay để góp vốn, mua cổ phần chưa niêm yết, đầu tư vào dự án chưa đủ điều kiện kinh doanh hoặc bù đắp tài chính phải tuân thủ các điều kiện quy định. Ngân hàng Nhà nước nghiêm cấm lập hồ sơ vay vốn nhằm sử dụng sai mục đích, lách giới hạn cấp tín dụng hoặc né tránh kiểm soát dòng tiền và cho biết sẽ xử lý nghiêm các vi phạm.
Các ngân hàng cũng phải định giá tài sản bảo đảm sát thị trường, theo dõi chặt nợ nhóm 2, nợ xấu và các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro; thực hiện đầy đủ việc phân loại nợ, trích lập dự phòng, không che giấu hoặc chậm ghi nhận nợ xấu. Đồng thời, cần tăng cường thu hồi nợ, nâng cao tỷ lệ bao phủ nợ xấu và kiểm soát lãi dự thu, bảo đảm việc chia cổ tức, phân phối lợi nhuận phản ánh đúng thực chất hoạt động.
Có thể bị giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng nếu vi phạm
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng tăng cường quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ, đặc biệt trong cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập dự phòng và giao dịch với cổ đông, người có liên quan. Các tổ chức tín dụng phải rà soát khách hàng dư nợ lớn, nhận diện các mối quan hệ tiềm ẩn rủi ro để có biện pháp xử lý.
Lãnh đạo các ngân hàng chịu trách nhiệm quán triệt chỉ đạo, chủ động khắc phục tồn tại, bảo đảm an toàn và hiệu quả hoạt động của tổ chức tín dụng.
Đặc biệt, từ nay đến cuối năm, đối với các nhà băng không tuân thủ nghiêm chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường, rủi ro trong hoạt động ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước có thể xem xét lại chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm nay và giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp trong năm 2027.