Bỏ qua điều hướng

Ngân hàng nhiều tiền, sao doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận?

Ngân hàng nhiều tiền, sao doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận?
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 98% số doanh nghiệp đang hoạt động nhưng khả năng tiếp cận vốn vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Theo đó, doanh nghiệp đề xuất chuyển mạnh từ thẩm định dựa vào tài sản bảo đảm sang đánh giá dòng tiền, đơn hàng, hợp đồng và khả năng tạo giá trị trong tương lai. LPBank khơi t...

Hơn 4 triệu tỷ đồng tín dụng

Tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” sáng 18/9, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, là lực lượng đông đảo, năng động, hiện diện ở hầu hết ngành, lĩnh vực và có vai trò quan trọng trong tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Phó Thống đốc, tín dụng là một trong những nguồn lực chủ yếu giúp doanh nghiệp duy trì và phục hồi sản xuất kinh doanh. Đến ngày 28/8/2026, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt gần 21 triệu tỷ đồng, tăng 10,2% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt trên 4 triệu tỷ đồng, tăng 12,4% so với cuối năm 2025 (tốc độ tăng cao hơn so với tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế 10,2%) và chiếm khoảng 20% tổng dư nợ của nền kinh tế.

canh-7887.jpg
Theo Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng. Ảnh: SBV.

Phó Thống đốc cho biết, trong tháng 8, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai nhiều chương trình tín dụng hướng tới doanh nghiệp nhỏ và vừa và các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong những lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng.

Sau hơn một tháng triển khai, từ 4 ngân hàng thương mại nhà nước đăng ký với gói tín dụng quy mô 220.000 tỷ đồng, đến nay đã có 19 ngân hàng thương mại công bố thông tin về các chương trình, sản phẩm ưu đãi với quy mô trên 407.000 tỷ đồng. Lãi suất của các chương trình này thấp hơn khoảng 1-2%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn những khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ.

Không hạ chuẩn tín dụng

Ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam - cho rằng, cần thay đổi cách cung cấp tín dụng đối với khu vực này, thay vì chỉ tập trung vào đơn giản hóa thủ tục hoặc hạ chuẩn cho vay.

“Ngân hàng thương mại rất giỏi trong việc nhìn dòng tiền. Doanh nghiệp nào có hàng hóa, sản phẩm cung cấp được cho các chuỗi lớn thì ngân hàng thậm chí còn chủ động tìm đến mời vay. Ngân hàng có tiền nhưng cũng phải bảo đảm an toàn, không thể yêu cầu cho vay bằng mọi giá. Quan trọng là phải có cơ chế để ngân hàng có thể cho vay đúng đối tượng, đúng dòng tiền”, ông Thân nói.

thanh-419.jpg
Ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Ảnh: SBV.

Ông Đỗ Văn Vẻ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên - cho biết, doanh nghiệp nhỏ và vừa có nhu cầu vốn lớn, trong khi ngân hàng cũng cần những khách hàng tốt. Tuy nhiên, giữa nhu cầu vốn của doanh nghiệp và điều kiện tiếp cận tín dụng vẫn tồn tại khoảng cách, liên quan đến tài sản bảo đảm, năng lực quản trị, mức độ minh bạch tài chính.

“Ngân hàng không hạ chuẩn tín dụng nhưng đổi mới cách đánh giá tín dụng doanh nghiệp. Không chỉ nhìn doanh nghiệp hôm nay đang có bao nhiêu tài sản, mà cần đánh giá cả năng lực doanh nghiệp có thể tạo ra bao nhiêu giá trị trong tương lai”, ông Vẻ nói và đề nghị ngân hàng đánh giá doanh nghiệp dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng, lịch sử thanh toán, dữ liệu thuế và hiệu quả phương án kinh doanh.

tc.jpg
Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”, sáng 18/9.

Bà Nguyễn Thị Lan Hương - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam - cho rằng, doanh nghiệp không chỉ quan tâm có vay được vốn hay không, mà còn chú trọng chi phí vốn, tài sản bảo đảm, kỳ hạn vay, thủ tục và thời gian giải ngân.

“Chúng tôi không đề xuất nới lỏng các yêu cầu về an toàn tín dụng mà đề nghị các tổ chức tín dụng tiếp tục đổi mới phương thức đánh giá rủi ro”, bà Hương nói, đồng thời kiến nghị ngân hàng thiết kế kỳ hạn vay, thời gian ân hạn, phương thức trả nợ hợp với chu kỳ đầu tư của từng ngành.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm, duy trì sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, quy mô đông đảo chưa đồng nghĩa với khả năng tiếp cận vốn thuận lợi, bởi khoảng cách giữa nhu cầu vay và tiêu chuẩn tín dụng vẫn hiện hữu. Đến ngày 28/8/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 21 triệu tỷ đồng, tăng 10,2% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt trên 4 triệu tỷ đồng, tăng 12,4% và chiếm khoảng 20% tổng dư nợ, cho thấy dòng vốn vào khu vực này tăng nhanh hơn mức chung nhưng vẫn chưa tương xứng với tỷ trọng doanh nghiệp. Từ quy mô đăng ký ban đầu 220.000 tỷ đồng của 4 ngân hàng thương mại nhà nước, chương trình tín dụng ưu đãi đã mở rộng lên hơn 407.000 tỷ đồng với sự tham gia của 19 ngân hàng, lãi suất thấp hơn khoảng 1 đến 2% mỗi năm so với mức cho vay bình quân cùng kỳ hạn. Điểm nghẽn vì thế không chỉ nằm ở nguồn cung tiền, mà còn ở tài sản bảo đảm, năng lực quản trị và mức độ minh bạch tài chính của doanh nghiệp. Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam Nguyễn Văn Thân cho rằng ngân hàng phải bảo đảm an toàn, không thể cho vay bằng mọi giá, nhưng cần cơ chế nhận diện đúng đối tượng và kiểm soát đúng dòng tiền. Thực tế, doanh nghiệp có hàng hóa, đơn hàng và khả năng tham gia chuỗi cung ứng lớn thường dễ được ngân hàng chủ động tiếp cận hơn. Theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên Đỗ Văn Vẻ, giải pháp không phải hạ chuẩn tín dụng mà là đổi mới phương pháp đánh giá doanh nghiệp. Việc thẩm định cần mở rộng từ giá trị tài sản hiện có sang dòng tiền, đơn hàng, hợp đồng và năng lực tạo giá trị trong tương lai. Cách tiếp cận này có thể thu hẹp khoảng cách giữa ngân hàng nhiều vốn và doanh nghiệp cần vốn, đồng thời vẫn giữ nguyên nguyên tắc an toàn tín dụng.