"Nhiều nước đang tiếp xúc với Iran với nhiều ý tưởng khác nhau, nhưng tôi không cho rằng chúng ta sắp đạt được đột phá", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói ngày 8/11, đề cập đến các cuộc đàm phán với Iran nhằm chấm dứt chiến sự.
Đây là lần đầu tiên Ngoại trưởng Rubio thừa nhận các cuộc đàm phán với Iran không đạt được tiến triển đáng kể, trái ngược với những tuyên bố đầy lạc quan của Tổng thống Donald Trump về chấm dứt chiến sự.
"Mọi thứ hiện chưa mang lại nhiều kết quả vì các yêu sách của Iran không chỉ không thể chấp nhận được, mà một số điều thậm chí còn thái quá, lố bịch và thiếu thực tế", ông Rubio cho hay. Ngoại trưởng Mỹ không nêu rõ những yêu cầu này là gì.
Ông khẳng định Tổng thống Trump luôn ưu tiên giải quyết xung đột Iran và mọi vấn đề khác bằng con đường ngoại giao. "Đáng tiếc là đôi khi điều đó không khả thi", ông nói.
Ngoại trưởng Marco Rubio tại căn cứ ở Homestead, bang Florida trước khi khởi hành đến Pháp ngày 8/11. Ảnh: AP
Hồi tháng 9, Tehran đề xuất kế hoạch 7 ngày nhằm mở lại eo biển Hormuz, với các điều kiện gồm chấm dứt chiến sự trên tất cả các mặt trận, giải phóng tài sản bị phong tỏa, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với cảng biển Iran.
Sau đó, Tehran đề xuất rút ngắn thời gian mở lại eo biển xuống còn 2 ngày. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhắc lại đề xuất này trong bài đăng trên mạng xã hội X hôm 8/11.
"Hãy đáp ứng các điều kiện, trong đó có chấm dứt chiến sự trên tất cả mặt trận, và các vị sẽ thấy kết quả. Nếu chọn chiến tranh, hãy chuẩn bị chứng kiến những chiến binh thiện chiến, luôn trong trạng thái cảnh giác của chúng tôi trút địa ngục xuống đầu đối phương", ông Araghchi viết.
Khi được hỏi về bình luận của Phó tổng thống JD Vance, trong đó cho rằng chiến sự Iran là nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ, ông Rubio khẳng định Tổng thống đã nhận thấy "mối đe dọa thực tế" ở Iran và quyết định hành động để ngăn nước này theo đuổi vũ khí hạt nhân.
"Ông ấy đã giải quyết vấn đề đó dù nhiều khi việc làm đúng đắn cho đất nước không phải là điều được lòng số đông, nhưng nó lại rất cần thiết", ông nói.
Tổng thống Trump ngày 8/11 khẳng định rằng ông không có vấn đề gì với nhận định của ông Vance. Tuy nhiên, ông nói rằng Phó tổng thống nên lưu ý rằng những tổn thất kinh tế từ xung đột Iran không đủ để khiến ông hối hận về quyết định phát động cuộc chiến.
"Ông ấy đã đúng, ngoại trừ một điều. Ông ấy lẽ ra nên đưa ra thêm một tuyên bố nữa, điều mà tôi nghĩ là rất quan trọng. Nếu được làm lại từ đầu, ông có quyết định như vậy không? Câu trả lời là có", ông Trump nói.
Vị trí Iran và eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian
Nhiều quốc gia, bao gồm Qatar và Pakistan, đã nỗ lực làm trung gian giữa Mỹ và Iran suốt nhiều tháng qua nhằm chấm dứt hoàn toàn xung đột. Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố Mỹ sẽ hành động nếu cần thiết khi đàm phán bế tắc. Truyền thông Iran trước đó đưa tin về một cuộc không kích của Mỹ vào đảo Qeshm trong đêm, nhắm vào hệ thống phòng không của Iran trên đảo.
"Nếu đối phương tạo ra mối đe dọa rõ ràng và hiện hữu đối với hoạt động hàng hải hoặc với lực lượng Mỹ trong khu vực, chúng tôi có quyền tự vệ", ông Rubio nói.
Thanh Tâm (Theo Times of Israel, AFP, Reuters)