Đường Lương Hữu Khánh (Đà Nẵng) - nơi có ngôi nhà liên quan vụ việc - Ảnh: ĐOÀN CƯỜNG
Từ hợp đồng 1 triệu đồng đến khoản bồi thường hơn 28 tỉ
Theo hồ sơ vụ án, nguồn gốc ngôi nhà trên đường Lương Hữu Khánh (Đà Nẵng) do ông H.A.Tr. (trước đây là Việt kiều Mỹ) gửi tiền về nhờ người thân là ông N.V.M. mua, làm nhà và đứng tên hộ.
Năm 2009, ông Tr. về ở tại đây, sau đó cưới và chung sống với bà N.T.B.T. nhưng không đăng ký kết hôn.
Ông Tr. và bà T. lập giấy cam kết đồng ý cho ông M. chuyển nhượng nhà đất cho bà T. với giá 1 triệu đồng để hợp thức hóa giấy tờ. Ông Tr. có cam kết nếu phát sinh tranh chấp sẽ chịu trách nhiệm.
Ngôi nhà được chuyển nhượng cho bà T. với giá 1 triệu đồng.
Bà T. cho rằng việc ông Tr. đồng ý chuyển nhượng cho bà là để cấn trừ tiền mà ông Tr. đã nhận. Tuy nhiên, không có chứng cứ chứng minh và ông Tr. không thừa nhận.
Tại phiên toà sơ thẩm vừa qua, TAND TP Đà Nẵng xác định hợp đồng trên chỉ là hình thức để hợp thức hóa việc bà T. đứng tên trên sổ đỏ, bị vô hiệu do giả tạo.
Sau đó, bà T. chuyển nhượng nhà đất cho bà V.T.H. và được chỉnh lý biến động sang tên.
Theo tòa, tại thời điểm chuyển nhượng, bà T. biết rõ nhà đất đang có tranh chấp, đang được tòa giải quyết nhưng vẫn tự ý chuyển nhượng. Vì vậy hợp đồng giữa bà T. và bà H. bị tuyên vô hiệu. Bà T. phải hoàn trả số tiền đã nhận.
Hợp đồng chuyển nhượng năm 2016 được công chứng, ghi giá 900 triệu đồng, trong khi hợp đồng đặt cọc thể hiện giá thực tế các bên thỏa thuận là 4,8 tỉ đồng và bà H. đã đưa đủ.
Về thiệt hại: Căn cứ chứng thư thẩm định giá ngày 14-7-2026, nhà đất trên có giá trị hơn 29,5 tỉ đồng. Phần chênh lệch giữa giá trị tài sản tại thời điểm xét xử và giá trị các bên thỏa thuận là hơn 24,7 tỉ đồng.
Toà xác định bà H. không có lỗi vì không biết nhà có tranh chấp, căn cứ vào sổ đỏ đứng tên bà T., hợp đồng được công chứng, đã thanh toán đủ tiền.
Còn bà T. biết rõ nhà đất có tranh chấp nhưng vẫn chuyển nhượng nên có lỗi chủ yếu.
Ông Tr. cũng có lỗi khi nhờ bà T. đứng tên hộ tài sản nhưng không có biện pháp bảo vệ.
Tòa xác định bà T. chịu 75% lỗi, ông Tr. chịu 20%, công chứng viên phải chịu 5%. Tuy nhiên bà H. có đơn không yêu cầu công chứng viên và văn phòng công chứng phải chịu trách nhiệm bồi thường.
Tòa tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng giữa bà T. và bà H. vô hiệu.
Ông Tr. và bà T. phải liên đới bồi thường, hoàn trả cho bà H. hơn 28,3 tỉ đồng (trong đó, bà T. phải bồi thường hơn 23,3 tỉ đồng, ông Tr. trên 4,9 tỉ đồng).
Sau bản án năm 2023, ngôi nhà tiếp tục sang tay 2 lần
Vụ việc đã trải qua nhiều phiên xét xử với các diễn biến đáng chú ý.
Năm 2018, TAND TP Đà Nẵng xét xử sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu của ông Tr. về việc công nhận nhà đất này thuộc quyền sở hữu, sử dụng của ông.
Năm 2019, TAND cấp cao tại Đà Nẵng xử phúc thẩm, bác kháng cáo của ông Tr.
Năm 2020, TAND tối cao kháng nghị. Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy bản án sơ thẩm và phúc thẩm; giao TAND TP Đà Nẵng giải quyết lại.
Năm 2022, TAND TP Đà Nẵng xét xử sơ thẩm lại, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Tr., công nhận ông có quyền sở hữu, sử dụng ngôi nhà.
Bà T. và bà H. kháng cáo bản án sơ thẩm.
Năm 2023, TAND cấp cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm, bác kháng cáo.
Sau khi bản án phúc thẩm có hiệu lực (theo bản án, quyền sở hữu, sử dụng nhà đất thuộc ông Tr.), cuối năm 2023, ông Tr. đã chuyển nhượng nhà cho bà T.T.O. Năm 2025, bà T.T.O. tiếp tục chuyển nhượng cho ông N.P.T.
Trong khi đó, năm 2026, TAND tối cao kháng nghị giám đốc thẩm. Hội đồng thẩm phán TAND tối cao hủy bản án phúc thẩm, sơ thẩm; giao TAND TP Đà Nẵng xét xử lại.
Người mua cuối được xác định là người thứ ba ngay tình
Tại phiên tòa sơ thẩm vừa qua, bà V.T.H. có yêu cầu tuyên hợp đồng chuyển nhượng giữa bà N.T.B.T. và bà vô hiệu, đồng thời giải quyết hậu quả của giao dịch.
Toà xác định ông N.P.T. là người thứ ba ngay tình khi giao dịch với người mà theo bản án, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền là chủ sở hữu tài sản.
Các bên đương sự không có tranh chấp, yêu cầu gì đối với 2 hợp đồng công chứng chuyển nhượng trên nên toà không xem xét giải quyết.
Mặt khác, sổ đỏ đứng tên bà V.T.H. đã không còn giá trị pháp lý nên không xem xét khi giải quyết hậu quả của giao dịch vô hiệu.
Bà N.T.B.T. vừa có kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
20 năm tranh chấp lối đi chung, nhà hai tầng phải bỏ hoang giữa thành phốMột hộ dân ở TP Vinh gửi đơn kêu cứu lên thành phố, tỉnh vì lối đi chung vào căn nhà hai tầng của gia đình bị hàng xóm rào chắn.