Ngôi trường đi qua cơn bão

Hai mươi năm đã trôi qua kể từ ngày cơn bão lịch sử Durian (2006) càn quét qua miền Nam, để lại những dãy lớp học đổ nát và sách vở ướt sũng trong mưa. Giữa bộn bề gạch vụn, Trường THCS Tân An Luông (tỉnh Vĩnh Long) năm ấy trong ký ức của đám học trò lớp 7 vẫn vẹn nguyên.

Sau sáp nhập, Trường THCS Tân An Luông (tỉnh Vĩnh Long) đã được đổi tên thành Trường THCS Trương Tấn. Nhìn lại ngôi trường ngày ấy như thước phim quay chậm về một thời "trường lớp chao đảo", nhìn lại để trân trọng hơn mái trường bình yên của hôm nay.

Ngôi trường ngổn ngang gạch vụn và những ước mơ không tắt

Hồi còn nhỏ, tôi vẫn nghĩ trường học là nơi sáng nào cũng mở cửa đón học sinh, có tiếng trống báo giờ học, bảng đen và phấn trắng. 

Chuyện trường lớp cứ thế diễn ra, ngày này nối ngày khác. Tôi chưa từng nghĩ có lúc mình đến lớp học quen thuộc mà chẳng còn nguyên vẹn. 

• Ngôi trường nào vẫn ở lại trong tim bạn?

Tháng 12-2006, bão số 9 (Durian) quét qua miền Nam. Trường THCS Tân An Luông, ngôi trường tôi đang theo học, chịu thiệt hại nặng nề. 

Năm ấy tôi học lớp 7 với nỗi lo thường ngày chỉ quanh quẩn chuyện bài vở, trả bài hay kiểm tra. Vậy mà sau cơn bão, chúng tôi phải đối diện với một chuyện lớn hơn nhiều: trường học bị tàn phá, việc đến lớp cũng chưa biết sẽ tiếp tục ra sao.

Mái tôn và xà gồ của nhiều dãy phòng học bị gió cuốn đi, những phòng học tạm dựng bằng gỗ cũng đổ sập. Trường nằm ở tuyến xã, cơ sở vật chất khi ấy còn đơn sơ. Phần lớn phòng học là nhà cấp bốn, tường gạch, mái tôn đã cũ, bảng đen và tủ đựng đồ dạy học đều nằm trong những căn phòng không đủ sức chống chọi với trận bão lớn.

Mưa kéo dài sau đó khiến sách vở ướt sũng, bàn ghế hư hỏng, nhiều đồ dùng chẳng còn sử dụng được. Nhìn cảnh ấy, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng. 

Chỗ ngồi học hằng ngày, nơi thầy cô viết bài trên bảng còn học trò cúi đầu chép bài, giờ ngổn ngang gạch vụn và vật liệu đổ nát.

May là lúc bão đổ bộ, học sinh đã được thông báo nghỉ học. Nhưng bão qua không có nghĩa mọi chuyện trở lại bình thường. 

Phòng học thiếu, thầy cô phải phối hợp với bộ đội, dân quân và phụ huynh tìm chỗ học tạm cho học sinh. Có lớp phải học nhờ, đổi giờ, đổi buổi, dồn lớp.

Thời khóa biểu vốn quen thuộc cũng thay đổi theo điều kiện thực tế. Chúng tôi chẳng biết hết người lớn đã xoay xở thế nào, chỉ thấy việc học vẫn được thu xếp để không phải nghỉ quá lâu.

Với đám học trò lớp 7, những thay đổi ấy vừa lạ lẫm vừa khiến chúng tôi thích thú. Chuyện trước mắt là hôm nay học ở đâu, mấy giờ có mặt, cần mang theo sách nào.

Mọi thứ không còn theo nếp cũ nhưng rồi chúng tôi cũng quen dần. Học tạm cũng có nhiều chuyện vui buồn. Chỗ ngồi chật hơn, giờ học phải chia ca cho phù hợp. Đứa có đủ đồ dùng thì san sẻ cho bạn, gặp bài khó, cả nhóm ghé đầu vào xem, tranh luận một hồi vẫn chưa biết ai đúng. 

Chúng tôi vẫn lo khi chưa thuộc bài, thấp thỏm mỗi lần kiểm tra. Bão làm trường lớp đổi khác, còn chúng tôi vẫn là đám học trò ấy, với đủ thứ lo lắng nhỏ nhặt rất học trò.

Biết ơn quá khứ để trân trọng hiện tại

Tôi biết ơn thầy cô vẫn cố gắng duy trì việc dạy học trong hoàn cảnh chật vật. Thầy cô nhắc chúng tôi giữ gìn sách vở, ổn định chỗ ngồi, tập trung nghe giảng. 

Điều quan trọng với thầy cô lúc ấy là sớm khắc phục thiệt hại, thu xếp để học sinh được học hành trở lại. Còn với chúng tôi, chỉ cần có chỗ ngồi, có bạn bè bên cạnh đã là điều đáng mừng.

Ngôi trường tôi từng học đã trải qua nhiều lần thay đổi, sửa sang và xây dựng. Diện mạo, phòng ốc ngày nay không còn giống những gì tôi nhớ về năm lớp 7. 

Tôi mừng khi biết học sinh hiện tại có điều kiện học tập tốt hơn, được ngồi trong những phòng học kiên cố. Các em có thể không biết nơi mình học từng trải qua một trận bão lớn, nhưng tôi mong các em hiểu rằng để có một ngôi trường đủ đầy như hôm nay, đã có nhiều người chung tay góp sức.

Tính ra, từ cơn bão đó đến nay đã qua hai mươi năm. Những chuyện cụ thể của thời ấy có nhiều điều đã phai nhạt đi, nhưng tôi vẫn nhớ quãng thời gian trường lớp chao đảo sau bão. Khi ấy, chúng tôi chưa đủ lớn để hiểu hết những khó khăn người lớn đang gánh. Chúng tôi chỉ muốn được đi học lại, được gặp bạn, được ngồi vào chỗ của mình.

Nếu có ai hỏi ngôi trường nào tôi vẫn muốn gọi tên sau ngần ấy năm, tôi sẽ nhắc đến Trường THCS Tân An Luông, nơi đám học trò năm ấy dù khó khăn, vậy mà ngày ngày vẫn kiên cường đến lớp.

Trường THPT chuyên Quốc Học Huế - nơi Bác Hồ từng theo học thuở sinh thời - đã tròn 130 tuổi. Hôm nay ngôi trường ấy đón nhận Huân chương Độc lập hạng ba.