Giấc ngủ trưa là thói quen quen thuộc của nhiều người Việt, song không phải ai cũng duy trì đúng cách. Có người bỏ qua vì muốn tranh thủ làm việc, người lại ngủ hàng giờ với suy nghĩ bù đắp cho những đêm thiếu ngủ. Theo bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cơ sở 3, cả hai thói quen đều có thể khiến việc nghỉ ngơi không đạt hiệu quả như mong muốn.
Ngủ trưa không đơn thuần là khoảng thời gian nghỉ giữa ngày mà còn giúp cơ thể lấy lại sự tỉnh táo sau buổi sáng làm việc liên tục. Một giấc ngủ ngắn có thể cải thiện khả năng tập trung, hỗ trợ ghi nhớ và giúp tinh thần dễ chịu hơn khi quay lại công việc.
Theo quan niệm y học cổ truyền, giờ Ngọ là thời điểm thích hợp để nghỉ ngơi, điều hòa âm dương và dưỡng tâm. Việc chợp mắt trong khoảng thời gian này được xem là cách giúp cơ thể thư giãn, ổn định tinh thần và phục hồi sức lực.
Ở góc độ sinh lý, cơ thể con người thường xuất hiện lúc giảm tỉnh táo vào đầu giờ chiều, ngay cả khi đêm trước đã ngủ đủ. Đây là một phần của nhịp sinh học tự nhiên, không nhất thiết là dấu hiệu của thiếu ngủ. Tận dụng khoảng thời gian này để nghỉ ngơi có thể giúp giảm cảm giác buồn ngủ và duy trì hiệu suất làm việc trong những giờ tiếp theo.
Giấc ngủ trưa là thói quen quen thuộc của nhiều người Việt.
Tuy nhiên, lợi ích của giấc ngủ trưa phụ thuộc đáng kể vào thời lượng và thời điểm ngủ. Ngủ quá lâu có thể khiến một số người thức dậy trong trạng thái nặng đầu, uể oải, khó tập trung. Ngược lại, một giấc ngủ ngắn, phù hợp với nhu cầu của cơ thể thường giúp phục hồi sự tỉnh táo mà không ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ ban đêm.
Bác sĩ Vũ khuyến nghị nên duy trì giấc ngủ trưa khoảng 15-30 phút. Đây là khoảng thời gian phù hợp với nhiều người trưởng thành, giúp cơ thể thư giãn mà hạn chế nguy cơ rơi vào giấc ngủ sâu, dẫn đến cảm giác lờ đờ sau khi thức dậy.
Thời điểm nghỉ trưa cũng cần được cân nhắc. Theo nhịp sinh học, cảm giác buồn ngủ thường tăng lên trong khoảng 13-15h. Vì vậy, đầu giờ chiều là thời điểm nhiều người có thể tận dụng để chợp mắt, miễn không quá muộn khiến giấc ngủ ban ngày ảnh hưởng đến khả năng ngủ vào buổi tối.
Sau bữa trưa, không nên nằm ngủ ngay khi vừa ăn no. Người ăn xong nên ngồi nghỉ hoặc đi lại nhẹ nhàng khoảng 15-20 phút trước khi nằm, tạo điều kiện để cơ thể bắt đầu quá trình tiêu hóa. Thời gian nghỉ cụ thể có thể điều chỉnh tùy lượng thức ăn và cảm giác của mỗi người.
Ngoài thời lượng, tư thế ngủ cũng đáng lưu ý. Thói quen gục đầu xuống bàn có thể gây áp lực lên vùng cổ, vai, đồng thời khiến cơ thể khó thư giãn hoàn toàn. Nếu phải ngủ tại nơi làm việc, mọi người nên chọn ghế có tựa lưng, giữ cổ ở tư thế tương đối trung tính hoặc sử dụng gối chữ U để nâng đỡ.
Một không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu và nhiệt độ dễ chịu cũng giúp giấc ngủ đến dễ dàng hơn. Người nhạy cảm với ánh sáng hoặc tiếng ồn có thể sử dụng bịt mắt, nút tai nếu phù hợp.
Điều quan trọng là không nên xem ngủ trưa như cách bù đắp hoàn toàn cho tình trạng thiếu ngủ kéo dài. Người trưởng thành vẫn cần duy trì giấc ngủ ban đêm đầy đủ, đều đặn. Nếu thường xuyên buồn ngủ quá mức vào ban ngày dù đã ngủ đủ, hoặc tình trạng mệt mỏi kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ tăng thời gian ngủ trưa.